Đại tá Trịnh Xuân Hạnh, Trưởng Phòng Quản lý hành chính về TTXH Công an tỉnh khẳng định: Với việc Công an xã Vạn Yên (Vân Đồn), đơn vị đầu tiên trong tỉnh thực hiện quản lý dữ liệu hộ tịch, hộ khẩu bằng máy vi tính, chính là bước đột phá trong công tác quản lý nhà nước về ANTT ở cơ sở, rất cần được nhân rộng, triển khai trên địa bàn toàn tỉnh.
Gặp Trưởng Công an xã Vạn Yên Bùi Minh Tuấn khi anh đang dùng máy vi tính để tra cứu thông tin về một người dân ở thôn Đài Mỏ của xã có đủ điều kiện để đăng ký kết hôn hay không. Xong việc, quay sang tôi anh khoe: Nhờ có phần mềm này đã tạo thuận lợi rất nhiều cho việc quản lý nhà nước về ANTT. Chỉ cần 2 giây thôi, mọi thông tin chi tiết về bất kỳ một người nào trong xã là có thể nắm được ngay, không như trước đây, mỗi khi phải kiểm tra, tra cứu thông tin cá nhân của một người dân ở địa phương, ít nhất thì một ngày, lâu thì hàng tháng trời. Vì phải tìm, tra rất nhiều sổ sách, giấy tờ, thậm chí phải điều tra lại do hồ sơ quản lý không tốt đã bị thất lạc, mối mọt.
Anh bảo, việc này với Vạn Yên càng cần thiết, là một xã bãi ngang vùng sâu của huyện, có 424 hộ với 1.549 khẩu, gồm 7 dân tộc anh em sinh sống ở 5 thôn, trong đó Đài Chuối là thôn xa nhất, cách trung tâm xã gần 15km; giao thông đi lại còn nhiều khó khăn. Cơ cấu kinh tế là nông - lâm - ngư nghiệp. Có nhiều hộ đánh bắt khơi xa, một năm chỉ về địa phương đôi lần. Trình độ dân trí hạn chế, phong tục tập quán nhiều lạc hậu. Trong khi lực lượng công an xã mỏng, trang thiết bị phục vụ công tác đảm bảo ANTT còn nhiều bất cập. Điều này rất khó khăn cho công tác quản lý hộ khẩu, nhân khẩu, quản lý nhà nước về ANTT. Khi trên địa bàn có vụ việc liên quan đến ANCT-TTATXH; đối tượng ở địa phương phạm tội hoặc đối tượng ở nơi khác phạm tội, lợi dụng địa bàn đến ẩn náu, thì việc điều tra, truy xét của cơ quan chức năng vô cùng khó khăn.
Xuất phát từ đặc điểm, tình hình địa phương, năm 2009, Công an xã đã tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền nghiên cứu, xây dựng phần mềm ứng dụng CNTT vào quản lý nhân, hộ khẩu trên địa bàn. Chủ tịch UBND xã Vạn Yên Lê Văn Bằng kể: Thời kỳ này máy tính với địa phương còn như một cái gì đó “xa xỉ”, ít ai nghĩ tới. Và đương nhiên, đội ngũ cán bộ xã hầu như chưa ai biết sử dụng vi tính, nên khi có ý tưởng đưa máy vi tính vào để quản lý nhân, hộ khẩu, nhiều người cho rằng viển vông, không thực tế. Mặc dù vậy, mọi người vẫn quyết tâm làm, bởi thấy được hiệu quả to lớn của nó. Bước đầu mua máy vi tính, tập trung học vi tính. Tiếp đó từ danh sách (sổ gốc) nhân, hộ khẩu của người dân trong xã từng bước được nhập vào máy vi tính. Lúc đầu chỉ mấy mục: Số thứ tự, tên người, trú tại thôn. Dần dần vừa làm, vừa nghiên cứu, bổ sung các thông tin của từng hộ, nhân khẩu (năm sinh, dân tộc, số CMND, trình độ, nơi ở, độ tuổi…) một cách chi tiết, cụ thể, rõ ràng. Đặc biệt, bên cạnh những thông tin cá nhân của từng hộ, từng người, còn xây dựng thêm hệ thống phần mềm, gồm các file: Tổng hợp (số nhân hộ khẩu toàn xã, độ tuổi, nam - nữ, độ tuổi từ 14 trở lên (nam - nữ), CMND (có - chưa có); thống kê độ tuổi (nam - nữ) từ 0 tuổi đến tuổi tối đa hiện có ở địa phương; quản lý chung (trong đó có quản lý riêng); số nhân hộ khẩu từng thôn; số người tạm trú, tạm vắng và thời gian hết hạn tạm trú tạm vắng v.v.. đều được cập nhật trên máy vi tính. Ròng rã mấy tháng trời hầu hết làm ngoài giờ, cả Chủ tịch UBND xã và Ban Công an xã vừa nghiên cứu, vừa thử nghiệm, bổ sung và hoàn chỉnh, cuối cùng đầu năm 2010 công trình thành công, đưa vào ứng dụng đến nay.
Đồng chí Trưởng Công an xã cho biết thêm: Mọi thông tin của từng người dân ở địa phương luôn được cập nhật hàng ngày trên vi tính, chính xác tuyệt đối. Từ khi đưa phần mềm này vào ứng dụng, đơn vị đã “rảnh tay” hơn, tập trung thời gian cho thực hiện nhiệm vụ giữ gìn ANTT ở địa phương. Không chỉ quản lý công tác nhân, hộ khẩu hiệu quả, mà việc quản lý đối tượng cũng rất thuận lợi. Như năm 2011, tại địa phương có đối tượng là Nguyễn Thị Men (SN 1976, trú thôn Cái Bầu, xã Vạn Yên) có hành vi buôn bán tiền giả ở tỉnh Hưng Yên. Khi cơ quan chức năng cần xác minh nhân thân đối tượng, đến Công an xã, trong mấy giây đã tìm được, giúp phá án kịp thời. Hiện đối tượng này đã ra tù, lấy chồng, cư trú tại phường Vàng Danh (TP Uông Bí), nhưng xã vẫn cập nhật thông tin để quản lý.
Ứng dụng này của Công an xã Vạn Yên đã và đang được Phòng Quản lý hành chính về TTXH Công an tỉnh nghiên cứu, rút kinh nghiệm để tập huấn, đưa vào triển khai trong toàn tỉnh. Cách làm này của Công an xã Vạn Yên còn tạo thuận lợi cho địa phương trong việc thực hiện Thông tư số 10 (ngày 22-2-2013) của Bộ Công an “Quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định số 90/2010/NĐ-CP quy định về Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư” và Kế hoạch số 567/KH-CAT của Công an tỉnh (ngày 13-5-2013) về thực hiện Thông tư số 10 và Nghị định số 90. Nó cũng góp phần đẩy mạnh hoạt động ứng dụng CNTT trong công tác đăng ký, quản lý cư trú và dân cư; cải cách TTHC, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo ANTT ở địa phương.
Tuấn Hương