Phổ cập GDMN cho trẻ 5 tuổi: Cần vào cuộc với quyết tâm cao

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ ngành GD-ĐT tỉnh lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2010-2015 đề ra chỉ tiêu: Phấn đấu hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non (PCGDMN) cho trẻ 5 tuổi vào năm 2013, về đích trước kế hoạch của Chính phủ 2 năm.

Mục tiêu này của ngành GD-ĐT tỉnh là có cơ sở, khi mà ngành đã tạo được những “bước đệm” vững chắc trong thời gian qua.

Với chương trình kiên cố hoá trường, lớp và xây dựng trường chuẩn quốc gia, học sinh ở huyện Bình Liêu đã có được những trường học cao tầng khang trang như thế này.

Rút ngắn chặng đường dài

Đề án PCGDMN cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn 2010-2015 của Chính phủ đặt ra các mục tiêu: Đến năm 2015 có 95% số trẻ em 5 tuổi được học 2 buổi/ngày; nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục đối với các lớp mầm non 5 tuổi, giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, phấn đấu đến năm 2015 có 100% số trẻ tại các cơ sở giáo dục mầm non được học chương trình giáo dục mầm non mới; 100% số giáo viên dạy mầm non 5 tuổi đạt chuẩn trình độ đào tạo vào năm 2010… Với mục tiêu này, đòi hỏi ngành học mầm non phải được tăng cường đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục, đội ngũ giáo viên và cô nuôi dạy trẻ.

Ở Quảng Ninh, kể từ năm 2006 những điều kiện cần và đủ để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong các trường mầm non đã có sự quan tâm thoả đáng. Tỉnh đã ưu ái dành cho cấp học mầm non rất nhiều chương trình đầu tư, nhiều quyết sách về chính sách đào tạo, chế độ đãi ngộ, nhằm cải thiện, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trong các nhà trường. Điển hình phải kể đến việc tỉnh quyết định tăng và bổ sung biên chế cho ngành học mầm non. Trong 2 năm 2009-2010, ngành học mầm non đã được  bổ sung 1.446 chỉ tiêu biên chế. Tiếp đến là việc tỉnh cho phép giữ nguyên loại hình trường mầm non công lập ở tất cả các địa bàn trong tỉnh nhằm thực hiện mục tiêu phổ cập trẻ mẫu giáo 5 tuổi theo đề án của Chính phủ. Theo đó, 2 địa phương Đông Triều, Yên Hưng đã chuyển đổi 46 trường mầm non từ mô hình trường bán công sang trường công lập. Đặc biệt tỉnh quan tâm dành nguồn kinh phí lớn để đầu tư phát triển giáo dục mầm non vùng khó; kiên cố hoá trường, lớp, nhà công vụ cho giáo viên; trường chuẩn quốc gia và hỗ trợ lương cho giáo viên mầm non hợp đồng trong các cơ sở mầm non công lập trên địa bàn tỉnh. Trong 3 năm triển khai thực hiện Đề án phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2008-2015 trên địa bàn tỉnh, cấp học mầm non đã được đầu tư trên 40 tỷ đồng để xây dựng các điểm trường mầm non vùng khó. Riêng năm 2010, tỉnh đã đầu tư hơn 230 tỷ đồng (trong tổng số 495 tỷ đồng kiên cố hoá cho các cấp học) xây dựng 516 phòng học mầm non kiên cố để xoá phòng học tạm và 101 nhà công vụ cho giáo viên mầm non… Công tác đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ, giáo viên cho các trường cũng được quan tâm. Hàng năm, ngoài các chương trình đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng do Bộ GD- ĐT, Sở GD-ĐT tổ chức, nhiều địa phương còn phối hợp với Trường CĐ Sư phạm Quảng Ninh tổ chức các lớp đào tạo từ xa. Hiện, 100% số giáo viên trong ngành có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên, trong đó 46,2% trên chuẩn; 100% số giáo viên đạt chuẩn nghề nghiệp, trong đó 85% đạt khá trở lên. Bên cạnh việc quan tâm đầu tư phát triển cho các trường công lập, tỉnh cũng đặc biệt quan tâm phát triển loại hình trường mầm non tư thục, dân lập để huy động tối đa số trẻ trong độ tuổi ra lớp. Hiện toàn tỉnh có 16 trường mầm non tư thục, trong đó Trường Mầm non Những ngôi sao nhỏ đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ II. Một số dự án xây dựng trường mầm non tư thục đã được tỉnh phê duyệt, như: Trường Mầm non Quốc tế Hạ Long, kinh phí 50 tỷ đồng… Công tác chăm sóc giáo dục trẻ được duy trì và phát triển vững chắc. Các trường đều triển khai chương trình giáo dục mầm non do Bộ GD-ĐT quy định. Nhiều trẻ được tiếp cận với chương trình học vui trên máy vi tính. Nhiều chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ được áp dụng đạt hiệu quả cao, như: Dinh dưỡng và sức khoẻ cho trẻ; hướng dẫn thực hành chế biến món ăn ở các trường mầm non; dạy tiếng Việt cho học sinh dân tộc; giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật… Qua đó, góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và nâng cao thể chất, trí, lực cho trẻ: 83,1% số trẻ được ăn tại các cơ sở mầm non; 62,8% số trẻ 5 tuổi được học 2 buổi/ngày theo chương trình GDMN mới và ăn ngủ tại trường; 99,8% số trẻ được theo dõi sức khoẻ trên biểu đồ; số trẻ suy dinh dưỡng giảm còn 5,6%; tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi ra lớp mầm non đạt 99,6%...

Theo đồng chí Trần Thị Minh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT, sự quan tâm đầu tư của tỉnh và những kết quả ngành học mầm non đạt được là căn cứ để Quảng Ninh phấn đấu đạt chuẩn PC GDMN cho trẻ 5 tuổi vào năm 2013.

Chủ động khắc phục rào cản

Trong cuộc họp trực tuyến triển khai Đề án PCGDMN cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn 2010-2015 của Bộ GD-ĐT với 63 tỉnh, thành trong cả nước được tổ chức vào tháng 8-2010, lãnh đạo Sở GD-ĐT của hầu hết các địa phương cho rằng sẽ gặp rất nhiều khó khăn, “rào cản”. Bởi cấp học này đã bị “bỏ ngỏ” nhiều năm không được quan tâm, đầu tư thoả đáng, vì thế mà rơi vào hiện trạng thiếu giáo viên, nhất là thiếu trầm trọng giáo viên đạt chuẩn, thiếu cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học để đáp ứng yêu cầu chương trình GDMN mới. Với riêng Quảng Ninh, việc xây dựng lộ trình về đích trước 2 năm thể hiện sự quyết tâm rất lớn của cả hệ thống chính trị trên địa bàn. Bởi những gì hiện có của ngành GD-ĐT mới chỉ đáp ứng được một phần rất nhỏ các tiêu chuẩn, tiêu chí trong Đề án; những khó khăn cần giải quyết tập trung ở các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa cần rất nhiều sự quan tâm của tỉnh.

Theo báo cáo của Sở GD-ĐT, hiện toàn tỉnh mới có 474 phòng học kiên cố theo hướng đạt chuẩn cho trẻ 5 tuổi, đạt 52,5% (nhu cầu là 902 phòng và hơn 46.000m2 khối phòng chức năng). Theo Danh mục tối thiểu của Bộ GD-ĐT, kinh phí đầu tư mua sắm thiết bị đồ dùng, đồ chơi cho các lớp mẫu giáo 5 tuổi trong năm 2010 khoảng 50 tỷ đồng, nhưng kế hoạch tỉnh mới đầu tư 4 tỷ. Việc cân đối, điều hoà từ nguồn ngân sách địa phương, học phí và các nguồn hợp pháp khác để đảm bảo thu nhập từ tiền công của giáo viên mầm non hợp đồng đạt chuẩn trình độ đào tạo trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập tương đương với thu nhập từ tiền lương của giáo viên trong biên chế có cùng công việc, năm công tác và trình độ đào tạo (theo Quyết định số 234/2010/QĐ-UBND ngày 22-1-2010 của UBND tỉnh), một số địa phương chưa triển khai kịp thời, nên đời sống giáo viên mầm non hợp đồng còn gặp khó khăn.

Theo Đề án của Chính phủ, phải có ít nhất 85% số trẻ trong độ tuổi được học 2 buổi/ ngày, nhưng ở Quảng Ninh mới đạt 62,8%. Nguyên nhân là số trẻ chưa huy động được ra lớp, chưa tham gia học 2 buổi/ngày chủ yếu rơi vào các xã nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo còn nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội.

Xác định rõ những khó khăn để chủ động khắc phục, sớm đưa Quảng Ninh hoàn thành mục tiêu Đề án là những gì ngành GD-ĐT tỉnh đang cố gắng, nỗ lực triển khai. Sở GD-ĐT đã xây dựng Kế hoạch thực hiện Đề án trình UBND tỉnh phê duyệt với các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể; tiếp tục tham mưu để tỉnh đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi cho các lớp mầm non, mẫu giáo. Ngành tổ chức hội nghị triển khai công tác phổ cập tới lãnh đạo, cán bộ các trường mầm non ở 14 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh để phổ biến quy định, tiêu chuẩn phổ cập; hướng dẫn lập kế hoạch, lập biểu thống kê phổ cập giáo dục mầm non; kiện toàn, bổ sung ban chỉ đạo phổ cập giáo dục các cấp... Một số địa phương như Hạ Long, Đông Triều... đã chủ động ưu tiên bố trí giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn đứng lớp 5 tuổi; đầu tư cơ sở vật chất theo hướng đạt chuẩn quốc gia. Tuy nhiên, bên cạnh sự tích cực vào cuộc của một số địa phương, thì còn không ít địa phương đến thời điểm này vẫn loay hoay với việc thống kê điều tra phổ cập, nhất là những địa phương còn nhiều khó khăn như Ba Chẽ.

PCGDMN 5 tuổi là để tạo cơ sở, nền tảng vững chắc cho việc nâng cao chất lượng giáo dục của học sinh tiểu học và những cấp học tiếp theo, vì vậy nó có ý nghĩa rất quan trọng. Để sớm đạt được mục tiêu đã đề ra cần sự ủng hộ, vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành.