Ngày 26-4 hằng năm đã được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) lấy làm Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới. Đây không chỉ là dịp tôn vinh hoạt động sáng tạo mà còn thúc đẩy, nâng cao nhận thức về ảnh hưởng của sáng chế, quyền tác giả, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và đặc biệt là quyền sở hữu. Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động sở hữu trí tuệ, Quảng Ninh đã có nhiều nỗ lực và đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong hoạt động này.
Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên trong cả nước xây dựng chương trình riêng về phát triển thương hiệu nhằm nâng cao giá trị các nông sản. Đó là Chương trình “Xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Quảng Ninh đến năm 2015” cho 21 sản phẩm. Theo đánh giá, đây là sự chuẩn bị tốt cho các sản phẩm đặc thù, nhất là nông sản của tỉnh để hội nhập kinh tế quốc tế, tạo cơ sở để các sản phẩm nông nghiệp tự tin cạnh tranh, phát triển thị trường. Theo đó, 21 sản phẩm nông sản được quy hoạch vùng sản xuất tập trung, xây dựng và chuyển giao quy trình, kỹ thuật sản xuất, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; xác lập quyền sở hữu trí tuệ, thiết kế tem, nhãn, bao bì sản phẩm; phát triển sản xuất, thị trường. Hiện các dự án xây dựng thương hiệu đã mang lại hiệu quả, sản phẩm được thị trường chấp nhận, giá bán tăng và ổn định, như: Nếp cái hoa vàng Đông Triều tăng từ 17.000 lên 29.000 đồng/kg; thanh long Uông Bí tăng từ 35.000 lên 45.000 đồng/kg; miến dong Bình Liêu tăng từ 60.000 lên 80.000 đồng/kg; vải chín sớm Phương Nam tăng từ 18.000 lên 30.000 đồng/kg... Nhiều doanh nghiệp, người nông dân đã mạnh dạn đầu tư nhiều tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh. Từ hiệu quả của chương trình, các địa phương, người dân chủ động phối hợp với Sở KH&CN, đơn vị liên quan xây dựng nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp cho các sản phẩm gắn với Đề án Quảng Ninh - Mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP). Cùng với đó, Sở KH&CN hướng dẫn các cơ sở, đơn vị sản xuất sản phẩm OCOP về ghi nhãn hàng hoá, xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở, thực hiện các đề tài, dự án ứng dụng tiến bộ KH&CN vào sản xuất... Đến nay, toàn tỉnh đã có 30 sản phẩm được xây dựng hồ sơ đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, trong đó có 11 sản phẩm được cấp văn bằng bảo hộ.
Bên cạnh đó, hoạt động xác lập quyền sở hữu trí tuệ còn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của tỉnh và các cơ quan chức năng trên địa bàn. Từ năm 2010, Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 15 về một số cơ chế tài chính khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trong hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh. Trong đó, mục tiêu của Nghị quyết là hỗ trợ các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động xác lập quyền sở hữu công nghiệp, qua đó nhằm khuyến khích các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh quan tâm đầu tư cho KH&CN, nhất là vấn đề bảo hộ, xác lập quyền sở hữu công nghiệp, phát triển thị trường công nghệ, từ đó nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh về sản phẩm hàng hoá. Tỉnh đã hỗ trợ cho 242 đơn vị với tổng kinh phí gần 4,5 tỷ đồng. Riêng hoạt động xác lập quyền sở hữu trí tuệ đã hỗ trợ 2,15 tỷ đồng cho 156 đơn vị, tổ chức, cá nhân, gồm: 4 giống cây trồng, 2 sáng chế, 1 giải pháp hữu ích, 16 kiểu dáng công nghiệp, 187 nhãn hiệu. Để phù hợp với giai đoạn hiện nay và tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động sở hữu trí tuệ, tỉnh đã điều chỉnh bằng Nghị quyết số 43/2016/NQ-HĐND về một số cơ chế tài chính khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trong hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017-2020. Trong đó, hoạt động hỗ trợ về xác lập quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục được quan tâm và nâng cao giá trị hỗ trợ.
Song song, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, chính sách pháp luật về sở hữu trí tuệ đã được các cấp, ngành, địa phương triển khai rộng rãi. Sở KH&CN đã chủ trì, phối hợp tổ chức các hội nghị tập huấn hướng dẫn đăng ký và xác lập quyền sở hữu công nghiệp; bảo hộ và thực thi quyền sở hữu công nghiệp; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm đặc sản địa phương; hướng dẫn các thủ tục, hồ sơ đăng ký xác lập quyền về nhãn hiệu hàng hoá, kiểu dáng công nghiệp... Đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn phổ biến pháp luật về sở hữu trí tuệ cho cán bộ văn hoá xã, phường, thị trấn, từ đó bước đầu nâng cao nhận thức và ý thức về vai trò, vị trí, tác dụng của hoạt động sở hữu trí tuệ đối với người dân cũng như cán bộ địa phương.
Có thể khẳng định, nhận thức của cộng đồng và doanh nghiệp về quyền sở hữu trí tuệ đã có sự chuyển biến rõ rệt. Điều này được minh chứng thông qua số lượng đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp ngày càng tăng. Đến nay, toàn tỉnh có 889 nhãn hiệu hàng hoá, 6 sáng chế, giải pháp hữu ích và 65 kiểu dáng công nghiệp được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cấp văn bằng bảo hộ. Hy vọng rằng, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất cũng như những người dân có sản phẩm cần được bảo hộ trên địa bàn tỉnh tiếp tục quan tâm xác lập quyền sở hữu, bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá, phát triển thương hiệu cho sản phẩm sáng tạo của mình.
Nguyễn Hoa
