Mỗi khi tết đến, xuân về, ai cũng mong muốn được quây quần bên gia đình, vậy mà, có những người lính, vì nhiệm vụ thiêng liêng đã phải hy sinh hạnh phúc riêng tư của mình. CBCS trên quần đảo Trường Sa là những người như thế.
Gần đến tết cổ truyền năm nay, chúng tôi đến thăm một số gia đình có người thân đang làm nhiệm vụ nơi biển, đảo xa xôi ấy, qua đó càng thấu hiểu và trân trọng hơn sự hy sinh lớn lao mà họ đã và đang vượt qua...
Gia đình thượng uý Cao Hồng Hải, Đảo phó Quân sự đảo Tiên Nữ nằm trong một ngõ nhỏ của thị trấn Quảng Yên. Ra mở cửa đón khách là bác Lê Thị Bào, mẹ của thượng uý Hải. Bác Bào xuýt xoa ''Tiếc quá, Hải mới về nghỉ phép, vừa trở lại đơn vị được mấy hôm, vợ em nó dạy học ở trường Tiểu học Hà An, nhưng đang theo học lớp tại chức nên hôm nay phải đi học. Nhà chỉ có 2 bà cháu với nhau thôi''. Nghe nhắc đến tên bố, bé Cao Thị Khánh Linh mới hơn 2 tuổi đang ngồi trên ghế liền tụt xuống lon ton chạy vào mở tủ vừa khệ nệ bê ra con ốc lớn vừa bi bô khoe, giọng còn chưa sõi, bà nội phải ''phiên dịch'' lại. “Cháu nó đang khoe con ốc mà hôm nghỉ phép, bố nó mang ở đảo về đấy”. Qua câu chuyện của bác Bào thì Hải là con út trong gia đình có 4 người con. Ngay từ khi còn cắp sách đến trường, anh đã rất yêu màu áo bộ đội. Chính vì thế, khi vừa tốt nghiệp PTTH, Hải đã làm hồ sơ và thi đỗ vào Học viện Lục quân 1. Tốt nghiệp ra trường, anh được điều về một đơn vị Hải quân ở Quảng Yên công tác. Trong những lần hành quân dã ngoại, giúp dân địa phương làm đường và nạo vét mương máng, tình cờ anh quen biết cô giáo Thuỷ. Sau một thời gian tìm hiểu, cuối năm 2004, họ cưới nhau. Khi chị Thuỷ mới có bầu vài tháng thì cũng là lúc anh nhận được lệnh ra Trường Sa công tác. Thế là đằng đẵng những tháng ngày đợi chờ, thương nhớ. Khi chị ở nhà sinh con, anh cũng không có mặt ở bên để an ủi, động viên, Mãi đến hồi tháng 9 năm 2007, Hải mới được về nghỉ phép. Bà ôm đứa cháu vào lòng âu yếm “Cháu của bà hư lắm, hôm bố nó về, muốn bế một tí, nhưng vì chưa bén hơi, khóc thét lên, tát vào má bố. Thế mà hôm vừa rồi, lúc tiễn bố lên tàu, nó cứ ôm chặt lấy bố, mẹ nịnh thế nào cũng không nghe. Nhìn cảnh ấy, ai cũng rớt nước mắt”. Bác tiếp: “Kể cũng tội, con vừa mới quen hơi bố được mấy ngày thì bố lại phải đi công tác. Mấy hôm nay, vẻ như nhớ bố, chốc chốc nó lại hỏi, bố Hải đâu rồi, chẳng biết trả lời sao, bà và mẹ đành nói bố đi làm, Linh ở nhà ngoan, bố về sẽ mua cho con ốc to hơn”. Bà bỗng như nghẹn lại khi nói chuyện với cháu nhỏ “Thế là tết năm nay, bố Hải lại không được ở nhà với cháu của bà rồi”.
Chuẩn uý Nguyễn Văn Minh (bên trái) và đồng đội trên đảo đọc Báo Quảng Ninh số xuân Đinh Hợi
Chia tay bà cháu bé Khánh Linh, chúng tôi tìm đến gia đình đại uý Nguyễn Văn Hải, Đảo phó, đảo Thuyền Chài ở Khu Đông, thị trấn Quảng Yên. Lúc này, chị Bùi Thị Mai Anh, vợ anh đang gói mấy túi quà. Thấy chúng tôi ngạc nhiên, chị cho biết “Năm nay là năm thứ 3 liên tiếp, anh ấy phải trực ngoài đảo, hôm vừa rồi có đồng đội về nghỉ phép đến chơi và cho biết sắp trở về đơn vị nên mình tranh thủ chuẩn bị quà tết để gửi cho anh ấy đấy...”. Chúng tôi ngồi trò chuyện với nhau. Chị Mai Anh nhớ lại những kỷ niệm hơn chục năm về trước. Năm ấy, cô giáo trẻ Bùi Thị Mai Anh vừa tròn 22 tuổi đang dạy học ở một trường dưới khu vực Hà Nam. Với dáng mảnh mai, mái tóc dài đen dày buông xoã xuống bờ vai, Mai Anh có nhiều trai làng theo đuổi, thương thầm, nhớ trộm. Thế nhưng, không hiểu vì sao Mai Anh lại để mắt đến người sỹ quan Hải quân quê ở tận tỉnh Quảng Bình đen cháy như khẩu súng hàng ngày vẫn chỉ huy bộ đội huấn luyện ở gần nơi chị dạy học. Quen nhau gần 3 năm mà chẳng thấy anh bóng gió gì đến chuyện yêu đương. Đúng lúc chị đang dần xiêu lòng vì một chàng trai khác thì một sáng chủ nhật, anh đạp xe đến nơi chị trọ rủ đi chơi. Chị bỗng phì cười: “Các bạn biết không, mình tưởng anh ấy rủ đi đâu, nào ngờ, anh ấy lại mời mình vào đơn vị xem bộ đội... tập bắn mục tiêu di động, thế là mình giận định về ngay. Nhưng khi nhìn vào mắt anh ấy, mình thấy anh rất buồn vẻ như muốn nói nhiều điều gì đó nên không lỡ bỏ về. Đến buổi chiều, đang ngồi xem bộ đội chơi thể thao thì bỗng thấy anh ấy ôm một bó hoa sim lớn đến đưa cho mình rồi ngập ngừng nói. ''Anh là người lính chỉ quen với súng đạn, thao trường nên không biết làm thế nào cho em hiểu được trái tim mình, đành tặng em bó hoa này, mong em hiểu được tình cảm của anh”. Thế rồi tình yêu của họ cũng đến bến bờ hạnh phúc. Đúng khi họ bàn bạc định rõ ngày cưới, thì đùng một cái, anh có quyết định ra Trường Sa nhận nhiệm vụ. Mọi kế hoạch phải thay đổi, họ phải tổ chức cưới gấp cho kịp. Ở với nhau chưa đầy 1tuần, anh đã phải lên đường làm nhiệm vụ. Từ đó đến nay, anh đi biền biệt hiếm khi có dịp về qua nhà, kể cả 2 lần chị ''vượt cạn'', anh cũng không hề có mặt. Đôi mắt chị bỗng đỏ hoe khi nhớ lại những ngày trải qua trong cảnh một mình nuôi con. “Bây giờ nhớ lại, lắm lúc mình cũng giật mình, không hiểu sao mình lại vượt qua được. Chồng đi biền biệt, một nách 2 đứa con thơ dại, lúc các cháu khoẻ mạnh còn đỡ, chứ lúc trái gió, trở trời mới thấy thấm thía. Có đêm, đứa lớn kêu đau bụng, đứa bé thì sốt cao, trong nhà chẳng còn tiền, mình phải vừa khóc vừa bế 2 đứa đi bộ về nhà ngoại vay tiền để vào viện”. Rồi có lần, chị đang chuẩn bị làm lễ cúng giao thừa thì 2 đứa nhỏ ngồi xem cầu truyền hình trực tiếp cảnh bộ đội Trường Sa đón tết, thấy mấy chú mặc quần áo hải quân giống bố, đứa bé bi bô hỏi chị ''bố đâu?'': Đứa chị hỏi mẹ “bố đâu?''. Thế là con nhớ cha, vợ nhớ chồng, cả 3 mẹ con ôm nhau khóc đúng lúc giao thừa. Vợ một nơi, chồng một nẻo, kinh tế không tập trung, nên dù có tiết kiệm lắm, gần chục năm lấy nhau, anh chị vẫn chưa có đủ tiền để mua đất làm nhà, hiện cả gia đình vẫn ở nhờ căn hộ tập thể ọp ẹp của nhà vợ. Tuy vất vả là thế, nhưng chị vẫn tươi cười khi tiễn chúng tôi: “Mọi khó khăn cũng sẽ qua hết thôi, mình chỉ mong anh ấy và đồng đội khoẻ mạnh, công tác tốt là yên tâm lắm rồi”...
Có lẽ, tết này, gia đình chuẩn uý Nguyễn Văn Minh, cán bộ kỹ thuật ở đảo Nam Yết sẽ vui hơn cả. Bởi hôm chúng tôi đến nhà Minh ở tổ 81, khu Hoàng Thạch (phường Cẩm Thạch, TX Cẩm Phả) thì được bố anh cho biết là năm nay, Minh được nghỉ phép về nhà ăn tết. Nhớ lại hôm đầu tiên chúng tôi lên đảo, người Quảng Ninh đầu tiên chúng tôi gặp là Nguyễn Văn Minh. Và qua người sỹ quan trẻ này, chúng tôi được biết nhiều đến đời sống của CBCS trên quần đảo Trường Sa, nhất là dịp tết đến, xuân về. Dù ở hải đảo xa xôi, khó khăn thiếu thốn đủ thứ, nhưng tết đến, đảo nào cũng tổ chức đón xuân khá rôm rả. Ngay từ những ngày đầu tháng 12 âm lịch, các đảo đã lên kế hoạch gói bánh chưng; luyện tập văn nghệ để đêm 30 tết tổ chức giao lưu giữa các đơn vị. Nét đặc biệt trong dịp đón tết trên quần đảo Trường Sa là việc tổ chức hội thi báo xuân được chuẩn bị từ khá sớm. Đơn vị nào cũng lựa chọn những người có hoa tay, có khiếu thơ văn để trình bày báo tường. Chính vì thế báo tường của đơn vị nào cũng được bài trí khá đẹp với các chuyên mục như ''Xuân chiến sỹ'', ''Trang thơ đất nước''... tất cả đều biểu hiện sự lạc quan, yêu đời, yêu quê hương, đất nước. Tuy vậy, đối với những sỹ quan có nhiều năm đón tết xa quê thì có vẻ ''lì hơn'', chứ những chiến sỹ trẻ lần đầu ăn tết ở đơn vị, đêm giao thừa đã ra ngoài hiên đứng thút thít khóc như con nít. Bố Minh phấn khởi hẳn khi biết chúng tôi từng đến thăm con mình ở đảo, ông tâm sự ''Vào bộ đội được 7 năm thì đã có 6 năm liên tiếp nó làm nhiệm vụ ở Trường Sa, đây là lần thứ 2 nó được về nhà ăn tết đấy''. Ông chợt băn khoăn ''Nhà có 4 chị em, nó là thứ 2 lại đi biền biệt như vậy nên vợ chồng tôi dự định đợt này về giục nó cưới vợ, nhưng tính cu cậu nhát như cáy, chẳng biết có cơm cháo gì không nữa''. Ông còn cho biết, khi nhận được điện của Minh báo về, cả nhà liền họp bàn chuẩn bị sẵn tiền, nếu cậu tìm được người ưng thuận sẽ lập tức cho cưới ngay. Nét hồ hởi của ông hiện rõ trên mặt khi nhắc đến chuyện con mình cưới vợ.
Chúng tôi còn đến nhà thiếu tá Trần Hồng Thái, Đảo phó đảo Trường Sa lớn, đại uý Phạm Văn Điểm, Đảo phó, đảo Núi Le... Và ở bất cứ gia đình nào, dù hoàn cảnh cơm áo, gạo tiền vẫn đè nặng lên đôi vai của các chị, các mẹ, thế nhưng, tuyệt nhiên, không hề nghe họ than vãn gì cả, mà chỉ thấy ở họ tràn đầy tình yêu thương và niềm tự hào khi có người thân đang ngày đêm chắc tay súng bảo vệ biên cương. Các anh mãi là niềm tự hào của quê hương, đất nước. Chúc các anh chân cứng, đá mềm, vững vàng nơi đầu sóng, ngọn gió.
