Mặc dù từ năm 2006, Quảng Ninh đã có Quy hoạch phát triển KH&CN giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020, thế nhưng với những định hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà tỉnh đang đặt ra, bản Quy hoạch này đã không còn phù hợp. Chính vì vậy, việc lập lại Quy hoạch phát triển KH&CN đang là đòi hỏi bức thiết. Và việc lựa chọn hướng đi thế nào để KH&CN phục vụ đắc lực cho quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế cũng là “bài toán” không dễ giải.
Sở KH&CN và đơn vị tư vấn là Viện Chiến lược và chính sách KH&CN đang khẩn trương hoàn thiện lần cuối bản Quy hoạch phát triển Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2012-2020, tầm nhìn đến năm 2030 sau khi lấy ý kiến đóng góp của các thành viên phản biện của Hội đồng thẩm định. Với tầm quan trọng của KH&CN đã được xác định, bản Quy hoạch này được đánh giá là có vị trí và ý nghĩa rất quan trọng tác động mạnh mẽ đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong tương lai. Để làm rõ hơn điều này, phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với ông Hồ Ngọc Luật, Vụ trưởng Vụ phát triển KH&CN địa phương, Bộ KH&CN.
- Ông đánh giá thế nào về việc Quảng Ninh đang tích cực xây dựng Quy hoạch phát triển KH&CN giai đoạn 2012-2020, tầm nhìn đến năm 2030?
+ Qua thực tiễn các nước trên thế giới cho thấy, KH&CN đã làm thay đổi cơ cấu kinh tế và cơ cấu thị trường, thúc đẩy quá trình cải cách và tái cấu trúc nền kinh tế cũng như tác động mạnh mẽ đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế của chính nước đó. Trong định hướng phát triển của mình, Quảng Ninh đã luôn xác định, KH&CN là một trong những động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững. Điều này cũng là phù hợp với quan điểm của Nghị quyết 20 của Đảng về phát triển KH&CN; trong đó, phát triển ứng dụng KH&CN là quốc sách hàng đầu.
Tôi đánh giá cao khi Quảng Ninh đang rất tích cực hoàn thiện Quy hoạch phát triển KH&CN giai đoạn 2012-2020, tầm nhìn đến năm 2030. Hiện nay, trong 63 tỉnh, thành của cả nước, một số địa phương đã lựa chọn cách là xây dựng chiến lược phát triển KH&CN và một số địa phương lại đặt ra hướng là xây dựng quy hoạch phát triển KH&CN. Quảng Ninh là số ít địa phương xây dựng Quy hoạch KH&CN theo chiều sâu. Tôi kỳ vọng rất lớn là Quy hoạch phát triển KH&CN lần này của Quảng Ninh sẽ là nguồn tư vấn, tham mưu giúp cho HĐND tỉnh, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh có được những định hướng đúng trong phát triển KH&CN
- Có nghĩa là ông đã nghiên cứu Quy hoạch phát triển KH&CN giai đoạn 2012-2020, tầm nhìn đến năm 2030 của Quảng Ninh?
+ Tôi được mời tham gia thành viên phản biện trong hầu hết hội nghị thẩm định các Quy hoạch phát triển KH&CN của Quảng Ninh. Bản Quy hoạch mà tôi tham gia phản biện lần này đã được xây dựng và hoàn thiện trên cơ sở bản dự thảo Quy hoạch năm 2012 và được chỉnh lý theo những ý kiến đóng góp của các thành viên phản biện lần trước. Chính vì thế mà bản Quy hoạch đã thể hiện được chiều sâu trong phát triển KH&CN của Quảng Ninh. Chiều sâu mà tôi nói chính là bản Quy hoạch đã làm rõ được những vấn đề tồn tại, những thế mạnh mà KH&CN Quảng Ninh cần lựa chọn ưu tiên. Hay nói cách khác, bản Quy hoạch đã đề ra được những luận chứng rất kỹ về tiềm năng, thế mạnh, vị trí, điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của Quảng Ninh cũng như các phương án phát triển kinh tế - xã hội mà Quảng Ninh cần lựa chọn. Trên cơ sở đó, Quy hoạch đã hoạch định ra những nội dung, định hướng phù hợp cho phát triển KH&CN, phục vụ đắc lực cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
- Vậy ông có ý kiến gì đóng góp cho bản Quy hoạch này của Quảng Ninh?
+ Theo quan điểm của tôi, Quy hoạch phát triển KH&CN luôn phải đồng hành cùng quy hoạch phát triển kinh tế xã hội và phải phục vụ đắc lực cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Nếu Quảng Ninh đặt ra mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội với mức tăng trưởng GDP bình quân đến năm 2020 đạt 12,7%, trong khi đó, hiện tại cơ cấu kinh tế của Quảng Ninh chưa hợp lý, sự quan tâm đối với phát triển KH&CN của các doanh nghiệp cũng chưa đủ mức, đủ tầm; bản chất KH&CN chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra thì Quy hoạch phát triển KH&CN Quảng Ninh phải lựa chọn, tập trung vào 2 vấn đề lớn. Đó là hoạch định cho được định hướng tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và xây dựng khu ươm tạo doanh nghiệp công nghệ. Trước mắt, Quy hoạch phải xác định được những lĩnh vực truyền thống có thế mạnh hiện nay của Quảng Ninh, từ đó có hướng đầu tư, tập trung cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này để gia cố thêm mặt công nghệ, chuyển giao công nghệ, dẫn đến làm thay đổi cả về chất và lượng; tạo động lực vực nền kinh tế dậy thật nhanh. Tiếp đó là đầu tư phát triển tiềm lực KH&CN trong các lĩnh vực, các ngành, các tổ chức KH&CN...
- Nhiều ý kiến cho rằng, xây dựng quy hoạch đã khó, triển khai quy hoạch sẽ còn khó hơn. Với cương vị cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động KH&CN, ông có điều gì muốn chia sẻ với Quảng Ninh?
+ Đúng là xây dựng quy hoạch đã khó, triển khai được theo đúng quy hoạch sẽ còn khó hơn vì liên quan rất nhiều đến cơ chế, chính sách, bộ máy... Tôi nghĩ rằng, Quảng Ninh nên có Ban chỉ đạo triển khai Quy hoạch phát triển KH&CN. Bởi vì nội dung của quy hoạch sẽ đề cập đến rất nhiều nội dung, vấn đề mà những nội dung, vấn đề này khi triển khai cần phải đồng bộ, phải bám sát mục tiêu quy hoạch đề ra. Ban chỉ đạo được thành lập ra với chức năng giám sát xem việc triển khai quy hoạch như thế nào. Đơn cử, một vài vấn đề nào đó được vạch ra trong quy hoạch nhưng khi triển khai lại chưa phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Lúc đó Ban chỉ đạo có thể tham mưu, quyết định, xử lý, chỉ đạo cho phù hợp và thông suốt.
- Xin cảm ơn ông!
Vĩ An (Thực hiện)
