Bao năm nay, người đi lại trên Quốc lộ 18 (Bắc Ninh - Quảng Ninh) từ tờ mờ sáng thường xuyên bắt gặp cảnh tượng rất kỳ lạ về một ông lão đi bộ dắt xe đạp, nhặt vài thứ linh tinh trên đường cho vào giỏ. Khi có vụ tai nạn giao thông, nhiều người hiếu kỳ chạy ra xem, còn ông già ấy lại bắt tay vào việc cứu người... Khi hỏi người dân ở vùng này về ông Trần Văn Mộc (68 tuổi) ai ai cũng biết rất rõ, sẵn sàng đưa đến tận nhà.
Mỗi ngày nhặt 1kg đinh
Mùa đông đúng 5 giờ, ngày hè là 4 giờ sáng, khi mọi người còn đang say giấc nồng, tiếng gà gáy hồi đầu mới vang lên thì ông Mộc đã bật dậy dắt xe đạp ra đường. Dù trời giá rét hay những buổi sương sớm, mưa phùn ướt át ông vẫn không thể bỏ cái thói quen đi bộ dắt xe rất lạ kỳ của mình. Đến giờ, ông cho chúng tôi biết, ngày nào không đi bộ dắt xe như thế thì cảm thấy ngứa ngáy chân tay, bức xúc không thể chịu nổi.
Xuất phát từ ngôi nhà thân yêu ở số 31A phố Lục Đầu Giang, ông lầm lũi đi trong không gian tờ mờ tối, men theo con đường 18 tiến về phía thị trấn Sao Đỏ (Chí Linh) dài hơn 10km. Để tránh nhàm chán, có hôm ông đổi ngược lại tuyến hành trình của mình. Điểm đến của ông lúc này là thị trấn Phố Mới (huyện Quế Võ - Bắc Ninh) với chiều dài 16km. Như vậy, ngày nào ông cũng đi bộ từ 20 đến hơn 30km.
Nếu ai chưa hoặc mới gặp sẽ thắc mắc vì sao ông lại đi bộ dắt theo xe đạp. Tôi cũng rất tò mò nên hỏi ông ngay điều ấy. Ông lắng lòng giây lát, rồi đáp: “Tôi đã từng mang những thương tật của chiến tranh trên cơ thể, nên sức khỏe sau ngày xuất ngũ rất yếu. Khi về Phả Lại sống, tôi đã đặt quyết tâm sẽ đi bộ và dắt theo xe buổi sáng sớm để tập luyện hồi phục sức khỏe. Mang theo xe để phòng những lúc nào đi mỏi quá sẽ dùng đến nó. Và giỏ xe còn để tôi đựng những túi đinh, sắt vụn nhặt được trên đường...”.
Con đường 18 - nơi ông đi bộ dắt xe là một tuyến quốc lộ huyết mạch từ Bắc Ninh đi Quảng Ninh nên có rất nhiều đoàn xe tải, ben, xe container... chở vật liệu xây dựng, phế phẩm đinh han, sắt vụn... qua đây suốt ngày đêm. Do đó, đã có rất nhiều đinh han, sắt gỉ, gạch, đá, cát đã rơi vãi xuống đường.
Cứ mỗi khi trời bắt đầu sáng rõ, nhìn thấy hiện vật trên đường, ông Mộc lại bắt đầu mò mẫm tìm nhặt từng cái đinh, con ốc gỉ, que sắt vụn trên đường cho vào trong túi để ở giỏ xe. Ông cũng thường mang theo chiếc chổi nhỏ để thấy chỗ nào trên đường có cát sỏi liền quét dọn. Với những hòn gạch, viên ngói to rơi vãi trên mặt đường, ông cũng từ từ nhặt từng viên từng miếng xếp vào bên cột mốc để trả lại sự an toàn cho người tham gia giao thông.
Ông nói: “Tôi đi bộ tập thể dục rỗi rãi nên thấy là tôi quét, tôi nhặt chứ chẳng ai trả công đâu. Hơn nữa, nhiều người đi làm qua đoạn này buổi sáng sớm đã bị thủng săm xe vì dính phải đinh. Họ dắt bộ xe máy mà trông tội nghiệp làm sao, thương họ quá. Không chỉ có thế, buổi tối ở đoạn đường này do không có đèn chiếu sáng, nên nhiều xe máy lao phải gạch rơi trên đường khiến người đi ngã gãy cả chân, tay...”.
Nếu ai đi qua thị trấn Phả Lại bị thủng săm xe hỏi thăm đúng ông, thì ông sẵn sàng mang đồ nghề ra vá giúp mà chẳng lấy một xu. Có người cảm mến mừng tuổi ông vài nghìn hoặc chẳng có gì cũng không sao.
Ông tổng kết, thường mỗi lần đi ít nhất tôi nhặt được 1kg gồm cả đinh han và sắt vụn. Ông mang về vứt chúng ở xó bếp, cho đến bây giờ nếu như người nhà không bán bớt đi thì con số đinh sắt ông đã nhặt trong 18 năm qua trên đường 18 phải lên đến con số vài tấn. Còn gạch ngói, vật liệu xây dựng vẫn dùng được, ông nhặt để ngay ngắn quanh cột mốc ven đường. Đến khi nó nhiều lên thì ai ở thị trấn cần đổ nền nhà, xây tường, sân... ông sẽ cho họ thuê công nông đi dọc tuyến đường nhặt về.
Quý nhân thầm lặng
Ông Trần Văn Mộc
Tôi không thể thờ ơ và vô tình như họ được. Dù chẳng thân thiết gì với mình, nhưng nhìn thấy họ thế sao có thể cầm lòng được - ông Mộc thổ lộ. Với những người xấu số tử vong ngay sau vụ tai nạn, ông Mộc lại nhanh chóng đi lấy nước rửa ráy những vết máu bê bết trên cơ thể, rồi mặc lại quần áo, đắp manh chiếu cho họ. Sau đó, ông vẫy người cầu cứu đi báo tin gấp nếu nạn nhân ở gần. Nếu người chết ở xa, ông sẽ ngồi đó trông thi thể và đợi khi nào cơ quan chức năng đến giải quyết mới đi.
Có nhiều trường hợp ông kể bị tai nạn chết khi thi thể be bét máu như vụ cô Vấn (ở Chí Linh). Ông cũng chẳng sợ mà xắn tay vào bó buộc để cô được toàn thân. Làm nhiều thành ra quen rồi, hơn thế nữa trước đây ở trong chiến trường, tôi cũng phải làm công việc thu gom hài cốt của những người đồng đội đã bị bom đạn oanh tạc vỡ nát cả cơ thể - ông giải thích.
Còn với những trường hợp tai nạn nhẹ gãy tay, chân... ông sẵn sàng nhảy vào sơ cứu, băng bó, cầm máu tạm thời cho nạn nhân, rồi vẫy xe hoặc nhờ người đưa họ tới bệnh viện cấp cứu, chữa trị.
Tâm niệm: “Cứu giúp người như một lẽ ở đời”
Đinh, sắt vụn mà ông Mộc đã nhặt trên đường 18 gom để xó bếp
Ông cứ làm, cứ lặng lẽ cứu giúp những con người gặp hoàn cảnh thương tâm trên đường 18 như thế. Làm bất kể lúc nào từ buổi đi bộ sáng sớm cho đến cả những vụ xảy ra trong đêm tối, rồi đang ở nhà thấy có vụ tai nạn ông cũng liền lao ra đường trợ giúp ngay. Cho đến nay ông cũng không thể nhớ hết được con số những vụ tai nạn giao thông mà mình đã ra tay cứu giúp nữa. Ông cũng không nhớ đã có bao nhiêu người sau khi được cứu giúp đến hậu tạ mà ông chẳng bao giờ nhận.
Anh Trần Trung Dũng, con trai cả ông Mộc kể lại: “Nhiều lần đang ăn cơm, thấy ngoài đường có vụ tai nạn giao thông, bố tôi liền bỏ ăn chạy ra giúp họ. Thấy những hành động của bố có nhiều người lúc đầu bảo là dở hơi, gàn, nhưng sau đó gia đình tôi luôn luôn ủng hộ, coi đó cũng như một việc thiện ở đời. Sau nhiều lần như thế, mẹ tôi còn mua cho ông đôi găng tay cao su để đeo khi giúp đỡ người bị tử vong do tai nạn”.
Cả gia đình từ lâu đã quá quen với công việc làm phúc cho đời của chồng mình, cha mình nên họ hiểu và ủng hộ ông. Và cho đến vài năm gần đây rất nhiều người dân ven Quốc lộ 18 đã biết đến ông lão Mộc thấp bé, giản dị thường hay xuất hiện cứu giúp người tai nạn giao thông. Những cô Vân, cô Lý, anh Cảnh hay em Lan học sinh... ở thị trấn Phả Lại tôi đã gặp và hỏi ý kiến, họ đều tỏ ra rất cảm mến, khâm phục đối với những việc làm của ông Mộc.
Với tôi, dù được tiếp xúc, được lắng nghe ông nói và rất nhiều người khác nói về ông cũng cảm thấy ông đúng là giản dị, mộc mạc như cái tên vậy.
