Cả nước hiện nay có gần 40 tổ chức quỹ phát triển KHCN, trong đó cấp quốc gia là Quỹ Phát triển KH&CN quốc gia (NAFOSTED). Có khoảng 16 quỹ địa phương trong đó Nghệ An là tỉnh có quỹ hoạt động sớm nhất trong cả nước (năm 2004). TP Hồ Chí Minh là địa phương có số vốn của quỹ cao nhất, lên đến 50 tỷ đồng. Không phải là địa phương đi đầu trong việc thành lập Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ, nhưng ngày 7-5 mới đây, UBND tỉnh đã ra quyết định thành lập Quỹ này với vốn hoạt động được cấp từ ngân sách ban đầu là 100 tỷ đồng, được phân bổ trong 3 năm kể từ ngày thành lập. Quỹ Phát triển KH&CN Quảng Ninh ra đời góp phần “tiếp sức” cho các tổ chức KHCN, đặc biệt là các doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu, đổi mới, triển khai ứng dụng KHCN.
Quỹ Phát triển KH&CN Quảng Ninh là tổ chức tài chính trực thuộc UBND tỉnh, hoạt động theo nguyên tắc bảo toàn vốn, bù đắp chi phí và không vì mục đích lợi nhuận. Hoạt động của Quỹ nhằm hỗ trợ, thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ; chuyển giao công nghệ; đổi mới, cải tiến công nghệ và phát triển ứng dụng công nghệ cao, sản xuất sản phẩm công nghệ cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Vì lẽ đó, các tổ chức, cá nhân không phân biệt thành phần kinh tế đều được hỗ trợ, vay vốn của Quỹ để thực hiện các nhiệm vụ, dự án ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ… Trong giai đoạn hiện tại, khi mà các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn cần tháo gỡ, Quỹ ra đời thực sự là cơ hội mới cho các tổ chức, doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể được Quỹ hỗ trợ thông qua các hình thức hỗ trợ không hoàn lại, vay vốn ưu đãi và hỗ trợ lãi vay vốn. Mức hỗ trợ không hoàn lại tối đa không quá 2 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ, dự án; các mức cho vay ưu đãi từ không tính lãi đến tối đa không quá 50% mức lãi suất bình quân của các ngân hàng thương mại ở Quảng Ninh tại thời điểm cho vay. Mức cho vay ưu đãi tối đa 70% kinh phí thực hiện và tối đa 10 tỷ đồng đối với mỗi nhiệm vụ, dự án. Thời gian cho vay, hỗ trợ lãi vay vốn cho nhiệm vụ, dự án không quá 36 tháng.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 7.000 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, trong đó có khoảng gần 30% doanh nghiệp hoạt động sản xuất, tạo ra sản phẩm vật chất cho xã hội trên các lĩnh vực như sản xuất công nghiệp cơ khí; vật liệu xây dựng; sản xuất sành, sứ; chế biến lương thực, thực phẩm; sản xuất, chế biến và nuôi trồng nông, lâm, thuỷ sản v.v.. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng để đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, như: Tập đoàn Hoàng Hà, Công ty Gốm sứ Quang Vinh (Đông Triều); Công ty CP Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường (TP Cẩm Phả); Công ty CP Kỹ nghệ thực phẩm Thái Lan (TP Hạ Long) v.v.. Tuy vậy, còn rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh còn hạn chế trong việc đổi mới, ứng dụng KHCN trong sản xuất kinh doanh. Nguyên nhân của tình trạng này thì nhiều, trong đó có việc thiếu vốn, thiếu thông tin, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng KHCN.
Nói về việc này, ông Đào Duy Hảo, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP Cẩm Phả bày tỏ: “Đổi mới, ứng dụng tiến bộ KHCN vào sản xuất, kinh doanh là một trong những chìa khoá để doanh nghiệp phát triển, cạnh tranh trong thị trường hội nhập quốc tế. Nhưng vì nhiều lý do, nhiều khó khăn mà một số doanh nghiệp rơi vào tình trạng “lực bất tòng tâm”. Việc tỉnh thành lập Quỹ Phát triển KH&CN là một trong những động lực giúp doanh nghiệp mạnh dạn hơn trong áp dụng, đổi mới KHCN. Đại diện cho hơn 900 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn TP Cẩm Phả, chúng tôi rất phấn khởi trước việc làm này. Chúng tôi sẽ nhanh chóng phổ biến đến các doanh nghiệp về cơ chế, chính sách này để tận dụng nguồn vốn vay, hỗ trợ, đồng thời huy động vốn tự chủ, đối ứng của các doanh nghiệp vào hoạt động đổi mới, ứng dụng công nghệ…”.
Hoàng Nhi
