Kết quả rà soát việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP Móng Cái, nhiệm kỳ 2005-2010 cho thấy: Thành phố đã hoàn thành 13/15 nhóm chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội. ở nhiều nội dung công việc, thành phố đã vượt xa so với chỉ tiêu mà Nghị quyết đề ra, chẳng hạn như số thu ngân sách bình quân tăng 40%/năm (chỉ tiêu đề ra là trên 6%/năm); hoặc về trước từ 2 đến 3 năm so với lộ trình trong Nghị quyết (giảm tỷ lệ hộ nghèo). Nhưng còn 2 chỉ tiêu mà TP Móng Cái chưa hoàn thành là chỉ tiêu về dân số và chỉ tiêu về xây dựng làng, khu phố văn hóa.
Trong chỉ tiêu về dân số, Nghị quyết đề ra là giảm tỷ suất sinh bình quân 0,2%o/ năm; giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 thấp hơn bình quân chung của tỉnh. Kết quả thực hiện, đến hết năm 2009, tỷ suất sinh của thành phố là 17,02%o, tăng so với năm 2005 là 0,32%o (tỷ suất sinh trong cả tỉnh là 15,45%o, tăng so với năm 2005 là 0,65%o). Để đạt được chỉ tiêu trong Nghị quyết, thì năm 2010, thành phố phải thực hiện các giải pháp để có tỷ suất sinh là 15,14%o thì mới đạt chỉ tiêu. Đến hết năm 2009, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên ở TP Móng Cái là 9,4%, giảm 6,5% so với năm 2005 (của tỉnh là 6,6%, giảm 1,15% so với năm 2005). Để đạt chỉ tiêu này, năm 2010, TP Móng Cái phải giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên xuống còn 6,3% (giảm 3,1%) thì mới hoàn thành chỉ tiêu Nghị quyết.
Đối với chỉ tiêu về xây dựng làng, khu phố văn hóa, Nghị quyết xác định cuối nhiệm kỳ phải có 70% thôn, khu đạt danh hiệu làng, khu phố văn hóa. Nhưng đến hết 2008, toàn thành phố mới có 35 thôn, khu đạt; số thôn, khu đăng ký phấn đấu đạt trong năm 2009 (10 thôn, khu) đang được thẩm định và khả năng sẽ có 6 thôn, khu đạt. Như vậy, toàn thành phố cũng mới chỉ có 41 thôn, khu (trong tổng số 95 khu dân cư) đạt danh hiệu này. Do vậy, năm 2010, thành phố cần có thêm 26 thôn, khu đạt danh hiệu này nữa thì mới hoàn thành chỉ tiêu.
Nguyên nhân chưa đạt các chỉ tiêu về dân số là do TP Móng Cái là địa phương có dân số trẻ. Giai đoạn thập kỷ 80 của thế kỷ trước, mức sinh ở địa phương này quá cao. Những người được sinh vào giai đoạn này đến nay bước vào tuổi kết hôn và sinh con. Ngoài ra, TP Móng Cái cũng thu hút nhiều lao động trẻ đến làm ăn, sinh sống. Vì thế, tỷ suất sinh những năm gần đây của thành phố có xu hướng tăng cao. Còn nguyên nhân chưa đạt tỷ lệ giảm số người sinh con thứ 3 trở lên thấp hơn bình quân chung của tỉnh là bởi ngay từ năm đầu thực hiện Nghị quyết, thì tỷ lệ này của TP Móng Cái (16,4%), vốn đã cao hơn của tỉnh rất nhiều (của tỉnh là 8,15%). Mặc dù thành phố tích cực chỉ đạo để giảm nhưng cũng chưa theo kịp tỷ lệ giảm được của tỉnh. Về khách quan còn là do các văn bản quy định về chính sách dân số thiếu thống nhất; chưa có chế tài đủ mạnh để xử lý người vi phạm. Còn về chủ quan là do sự quan tâm chỉ đạo của địa phương chưa quyết liệt và sâu sát; công tác tuyên truyền vận động chưa thực sự hiệu quả; chế độ phụ cấp cho những người làm công tác này chưa thỏa đáng; ý thức chấp hành của một bộ phận người dân, trong đó có cả cán bộ, đảng viên chưa tốt.
Việc chưa đạt chỉ tiêu về số thôn, khu văn hóa cũng có nguyên nhân từ việc chưa đạt chỉ tiêu về dân số. Bởi nếu khu dân cư nào có người sinh con thứ ba thì đương nhiên thôn, khu đó sẽ không được công nhận danh hiệu làng, khu phố văn hóa.
Với quyết tâm hoàn thành thắng lợi toàn diện mục tiêu, các chỉ tiêu của nhiệm kỳ 2005-2010, TP Móng Cái đề ra những giải pháp cụ thể, quyết liệt. Đồng chí Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch UBND thành phố cho biết, ngay sau khi có kết quả rà soát, đầu năm 2010, chính quyền thành phố đã triệu tập lãnh đạo các ngành, địa phương về giao nhiệm vụ, phân rõ trách nhiệm và lộ trình thực hiện cụ thể cho từng địa phương, đơn vị. Cụ thể là, trong năm 2010, TP Móng Cái quyết tâm giảm tỷ suất sinh 1,88%o so với năm 2009 (số sinh cần giảm là 138 người) để đạt tỷ suất sinh 15,14%o, nhằm đạt kết quả trong cả nhiệm kỳ là giảm tỷ suất sinh giảm bình quân 0,2%o/năm. Cùng với đó, thành phố cũng quyết tâm giảm 3,1% số trường hợp sinh con thứ 3 trở lên (cụ thể là giảm 56 trường hợp) trong năm 2010. Về việc xây dựng làng, khu phố văn hóa, năm nay, TP Móng Cái sẽ phấn đấu xây dựng và cấp bằng công nhận cho 26 thôn, khu. Với quyết tâm chính trị như vậy, chính quyền TP Móng Cái đã tham mưu cho cấp ủy ra văn bản chỉ đạo các cấp ủy trực thuộc tăng cường lãnh đạo; phân công cán bộ phụ trách địa bàn để chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc thường xuyên; đưa kết quả thực hiện 2 chỉ tiêu chưa đạt trên đây vào quy chế thi đua, phân loại cơ sở, đồng thời coi đây là một trong những tiêu chí xếp loại đảng viên cho người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các phường, xã trong năm 2010…
Thực hiện thắng lợi toàn diện mục tiêu, các chỉ tiêu, nhiệm vụ của nghị quyết đại hội nhiệm kỳ đối với mỗi địa phương là rất quan trọng. Thế nhưng, quá trình thực hiện cũng cần phải chú trọng chất lượng công việc, tránh chạy theo thành tích mà chỉ đạo cấp dưới làm cho bằng được. Có như vậy, nghị quyết của Đảng mới thực sự có ý nghĩa.
