Ngày 31/10, tại TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã long trọng tổ chức Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số lần thứ III, năm 2019. Dự, phát biểu tại Đại hội, đồng chí Nguyễn Xuân Ký, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đã ghi nhận, biểu dương những đóng góp của đồng bào các dân tộc thiểu số của tỉnh đối với sự phát triển của tỉnh Quảng Ninh. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy khẳng định, sự đoàn kết, hòa quyện của 22 dân tộc anh em đã tạo nguồn lực to lớn cho sự phát triển của tỉnh Quảng Ninh trong những năm qua và thời gian tới. Trung tâm Truyền thông tỉnh, trân trọng giới thiệu phát biểu của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy tại Đại hội.
Hôm nay, trong không khí vui tươi, tin tưởng, phấn khởi trước các thành tựu đạt được rất to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa - hiện đại hóa - hội nhập, phát triển, nhất là giai đoạn 10 năm trở lại đây của tỉnh Quảng Ninh; các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2019 đạt kết quả tích cực. Nhân dân các dân tộc, cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang toàn tỉnh đang ra sức thi đua lập thành tích thiết thực chào mừng kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng, chào mừng Đại hội đảng các cấp tiến tới Đại hội đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV. Tỉnh Quảng Ninh long trọng tổ chức Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ninh lần thứ III, sự kiện có ý nghĩa chính trị quan trọng đối với tỉnh, không chỉ tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Tỉnh ủy – HĐND – UBND - UBMTTQ tỉnh và hệ thống chính trị toàn tỉnh đối với công tác dân tộc, mà còn là dịp để ghi nhận, biểu dương những đóng góp to lớn của đồng bào các dân tộc thiểu số toàn tỉnh đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển tỉnh Quảng Ninh. Thay mặt các đồng chí lãnh đạo tỉnh, tôi xin gửi tới các đồng chí lãnh đạo Ủy ban dân tộc, các đồng chí nguyên lãnh đạo tỉnh, các vị đại biểu, khách quý và 250 đại biểu ưu tú đại diện cho hơn 16 vạn đồng bào dân tộc thiểu số anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam trên địa bàn tỉnh những tình cảm tốt đẹp và lời chào mừng nồng nhiệt.
Trong mọi giai đoạn, tỉnh Quảng Ninh luôn được Trung ương xác định là tỉnh có vị trí trọng yếu chiến lược về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và đối ngoại. Nằm ở địa đầu vùng Đông Bắc thân yêu của tổ quốc, được ví như một “Việt Nam thu nhỏ”, quê hương Quảng Ninh là không gian sinh sống lâu đời, đoàn kết, hòa quyện vào nhau của 22 dân tộc anh em (13,3% dân số toàn tỉnh, 85% diện tích tự nhiên), hun đúc lên những truyền thống yêu nước và cách mạng tốt đẹp; vun bồi lên bản sắc văn hóa con người Quảng Ninh.
Trong những năm qua, cùng với sự quyết tâm, quyết liệt, quan tâm thường xuyên trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, tỉnh đã sáng tạo, chủ động ban hành các nghị quyết, đề án riêng dành cho công tác dân tộc, đặc biệt là Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 29/5/2013 của Tỉnh ủy “về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về công tác dân tộc trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội nhanh bền vững gắn với bảo vệ vững chắc quốc phòng - an ninh tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030”; Đề án 196 gắn kết với chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững. HĐND, UBND tỉnh ưu tiên nguồn lực khoảng 2.000 tỷ đồng hỗ trợ các xã, thôn đặc biệt khó khăn của tỉnh đầu tư hạ tầng thiết yếu phát triển sản xuất và tổ chức đời sống. Sau 4 năm triển khai, cả hệ thống chính trị toàn tỉnh vào cuộc, cán bộ chủ chốt cơ sở và cấp huyện nêu cao vai trò trách nhiệm, đặt người dân vào vị trí trung tâm, vừa là chủ thể thụ hưởng vừa là chủ thể vươn lên thoát nghèo.
Đến nay, toàn tỉnh đã có 5 địa phương cấp huyện, 92/111 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 54/54 thôn, 5/17 xã ra khỏi diện đặc biệt khó khăn; 98% dân số khu vực nông thôn có nước sạch sinh hoạt hợp vệ sinh; 100% xã có đường liên thôn được cứng hóa; tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện thường xuyên đạt 100%; hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc từ 26,4% năm 2015 giảm xuống còn 5,6% năm 2018; nhiều người đã tự nguyện viết đơn ra khỏi diện hộ nghèo thể hiện ý chí vươn lên; thu nhập bình quân đầu người vùng dân tộc thiểu số năm 2018 gấp 2 lần so với năm 2014. Văn hóa giàu bản sắc dân tộc được chăm lo bảo tồn, gìn giữ, phát huy; an sinh xã hội được đảm bảo. Khối đại đoàn kết dân tộc được củng cố; hệ thống chính trị trong vùng đồng bào dân tộc và miền núi được kiện toàn với tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Quốc phòng - an ninh trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi được giữ vững; ở khu vực biên giới, miền núi thế trận lòng dân được tăng cường. Các phong trào thi đua yêu nước trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi có nội dung thiết thực, tập hợp người dân tham gia, xuất hiện những điển hình, nhân tố mới, già làng, trưởng thôn, bản có uy tín trong cộng đồng. Dân sinh - dân trí - dân chủ được chăm lo, khối đại đoàn kết dân tộc được củng cố, lòng dân đồng thuận, tin tưởng đã tạo ra nguồn lực to lớn cho sự phát triển của tỉnh và từng địa phương thời gian qua.
Tôi xin ghi nhận, biểu dương những nỗ lực vượt khó, kết quả và thành tựu đã đạt được trong công tác dân tộc thời gian qua….
Bên cạnh những kết quả đạt được to lớn và nổi bật, chúng ta vẫn còn những trăn trở, lo toan: (1) Do điều kiện lịch sử và tự nhiên, kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số tuy đã có bước phát triển đáng kể nhưng chưa toàn diện, chưa vững chắc, so với mặt bằng chung toàn tỉnh còn khoảng cách lớn, nguy cơ tái nghèo cao, một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp khó khăn trong sản xuất và đời sống, mặc dù hết năm 2018, cả tỉnh chỉ còn 1,2% hộ nghèo nhưng hộ đồng bào dân tộc chiếm tới 50,02%. (2) Mô hình thoát nghèo bền vững gắn với phát triển sản xuất còn ít. Chất lượng giáo dục, đào tạo, dạy nghề, công tác chăm lo sức khỏe cho đồng bào các dân tộc thiểu số còn nhiều bất cập so với yêu cầu phát triển. (3) Chất lượng vệ sinh môi trường nông thôn, miền núi một số nơi suy giảm, chủ yếu do tác động của con người; (4) Bản sắc văn hóa tốt đẹp của một số dân tộc trước tác động mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa, hội nhập quốc tế có nguy cơ bị mai một; (5) Năng lực, trình độ của một số cán bộ còn hạn chế so với yêu cầu nhiệm vụ, an ninh trật tự vùng dân tộc thiểu số, miền núi một số nơi vẫn tiềm ẩn yếu tố phức tạp.
Thời gian tới, để khắc phục những hạn chế trên, xác định phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số, miền núi của tỉnh là chiến lược, cơ bản, lâu dài đảm bảo cho sự ổn định và phát triển bền vững của tỉnh. Nhân dịp này, tôi đề nghị các cấp ủy, tổ chức Đảng, hệ thống chính trị toàn tỉnh cần quan tâm thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau:
Một là, tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các cấp, các ngành, cán bộ, công chức, viên chức, nhất là người đứng đầu về chính sách dân tộc; triển khai nghiêm túc, kịp thời, đầy đủ, đồng bộ và có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chính sách của tỉnh về công tác dân tộc, ưu tiên hợp lý ngân sách địa phương theo hướng cơ cấu lại đầu tư công cho các chương trình mục tiêu gắn với cải thiện môi trường đầu tư, cải cách thủ tục hành chính, huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực đầu tư cải thiện, nâng cấp chất lượng hệ thống kết cấu kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới, miền núi của tỉnh nhất là các thiết chế về văn hóa, y tế, giáo dục, hạ tầng thủy lợi… để thúc đẩy phát triển sản xuất, tổ chức đời sống cải thiện dân sinh theo phương châm “Nhà nước và người dân cùng làm”.
Hai là, tiếp tục nghiên cứu ban hành các cơ chế, chính sách thiết thực, tạo ra nguồn lực, động lực để người dân tự vươn lên thoát nghèo, làm giàu theo hướng: giảm cho không, tăng cho vay ưu đãi, hỗ trợ có điều kiện ràng buộc, ưu tiên các chích sách hỗ trợ đào tạo nghề, học nghề, chuyển đổi nghề, tạo việc làm ổn định, khuyến khích mạnh mẽ người dân ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chế biến, nâng cao chất lượng sản xuất, phát triển các loại hình tổ hợp tác, liên kết, hợp tác xã biến các sản phẩm OCOP đã có và sẽ có thực sự trở thành hàng hóa có giá trị gia tăng, tăng thu nhập cho người dân. Kiên trì thực hiện phương châm “lấy thành thị dẫn dắt nông thôn, lấy công nghiệp, dịch vụ thúc đẩy nông nghiệp”. Quy hoạch, bố trí sắp xếp dân cư hợp lý sau sáp nhập xã, huyện một số nơi để tận dụng lợi thế phát triển mới, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Chú trọng công tác bảo vệ môi trường, bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc phục vụ người dân và du lịch.
Ba là, tiếp tục coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng củng cố hệ thống chính trị, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở ở các xã dân tộc thiểu số, miền núi, xã nông thôn mới; nâng cao chất lượng phục vụ người dân để cải thiện chỉ số hài lòng của người dân đối với chính quyền các cấp. Hoạt động của MTTQ và các đoàn thể chính trị xã hội, các lực lượng chức năng phải hướng về cơ sở, sâu sát bám dân, bám bản, làng; nắm chắc kịp thời mọi diễn biến tư tưởng, tình hình nhân dân để giải quyết kịp thời mọi bức xúc, liên quan đến cuộc sống của người dân, đến an ninh trật tự ngay từ cơ sở. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải đối thoại, giải quyết các kiến nghị của người dân. Nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy và hoạt động của hệ thống chính trị tại các địa bàn sắp xếp địa giới hành chính cấp huyện, cấp xã. Hoàn thành đưa Công an chính quy về các xã đúng tiến độ, tuyệt đối không để xảy ra đột xuất, bất ngờ trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi trong mọi hoàn cảnh.
Tự hào về vùng mỏ Anh hùng “kỷ luật và đồng tâm”, về quê hương Quảng Ninh ngày càng đổi mới, hội nhập, giàu đẹp, văn minh, hiện đại, nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh càng thêm tin tưởng, tương thân tương ái, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, tự tôn dân tộc thi đua phát huy nội lực, lao động sáng tạo, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng, chung sức xây dựng nông thôn mới, xây dựng đô thị văn minh./.
