Thắp lên ngọn lửa nhân ái

Mới hoạt động được 6 tháng, nhưng mô hình tình nguyện viên (TNV) chăm sóc người cao tuổi (NCT) tại gia đình ở xã Yên Thọ (Đông Triều) được các cấp chính quyền, cộng đồng đánh giá cao. Bằng lòng nhân ái, sự sẻ chia, những TNV đã giúp cho người già cô đơn, không nơi nương tựa, có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã vơi bớt nỗi bất hạnh, tìm được niềm vui trong cuộc sống.

Người tốt ở quanh ta

Trong thời gian vừa qua, Nhà nước đã xây dựng nhiều mô hình nhà dưỡng lão với đầy đủ tiện nghi sinh hoạt để chăm sóc NCT. Tuy nhiên, những mô hình này cũng chỉ đáp ứng được một số ít NCT, bởi hầu hết khi bước vào tuổi già, các cụ đều mong muốn được sống tại chính ngôi nhà mà mình đã sinh ra và lớn lên. Vì vậy, mô hình tình nguyện viên (TNV) chăm sóc NCT tại gia đình do Uỷ ban quốc gia NCT và Trung tâm Nghiên cứu trợ giúp NCT triển khai, đã được thực hiện thí điểm ở một số nơi. Tại Quảng Ninh, Yên Thọ được chọn thí điểm do có số lượng NCT khá lớn (khoảng 900 cụ), trong đó có 11 cụ thuộc diện nghèo, cô đơn. Đúng như tên gọi của mô hình là TNV chăm sóc NCT, nên những người tham gia thực hiện mô hình theo đúng tinh thần tình nguyện. Ngoài việc được tập huấn kiến thức chăm sóc NCT, những TNV chỉ được hỗ trợ 20.000đ/người/tháng. Mặc dù “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng” nhưng họ rất nhiệt tình. 29 TNV có những hoàn cảnh sống, điều kiện khác nhau nhưng gặp nhau ở sự đồng cảm với những người già có hoàn cảnh khó  khăn. TNV Võ Thị Xuân có mẹ chồng 90 tuổi đau ốm liên miên, chồng bị bệnh hiểm nghèo, nhưng vẫn nhiệt tình tham gia mô hình, cho biết: “Ai cũng có hoàn cảnh khó khăn riêng, tôi cũng thế. Nhưng tôi thấy mình vẫn may mắn hơn rất nhiều người. Trong xã tôi vẫn còn có những người đã gần tới lúc nhắm mắt xuôi tay mà không có ai chăm sóc, cơm không đủ ăn, nhà không có mà ở… Tôi muốn góp một chút sức lực để giúp những cảnh đời như thế”.

Với mong muốn, tình cảm đó, TNV Xuân cũng như những TNV khác đã không nề hà khó khăn, sự mặc cảm của những người già có hoàn cảnh khó khăn, tìm cách giúp đỡ họ. Ngoài việc đến tận nơi chăm sóc những đối tượng này, các TNV còn vận động bà con hàng xóm, cộng đồng cùng chung tay giúp đỡ họ. Ông Thân Văn Ngọt, tổ trưởng tổ TNV, cho biết: “Người già có hoàn cảnh khó khăn thường khó tính, tự ái rất cao. Ban đầu khi chúng tôi giúp đỡ có người còn không nhận, xua đuổi, lạnh nhạt với chúng tôi. Nhưng rồi dần dần các cụ cũng hiểu, đồng ý để chúng tôi đến chăm sóc, bầu bạn với họ. Bên cạnh trực tiếp chăm sóc NCT, chúng tôi còn có nhiệm vụ tuyên truyền, vận động nhân dân để cùng chăm sóc NCT. Một mình tổ TNV không thể làm hết mà cần sự vào cuộc của cả cộng đồng”. Việc làm của tổ TNV được chính quyền xã, các đoàn thể và bà con rất ủng hộ. Rất nhiều người không phải TNV nhưng đã góp công, ủng hộ tiền giúp đỡ NCT khó khăn. “Trong xã hội có rất nhiều người tốt, chỉ có điều họ chưa có dịp để thể hiện lòng tốt của mình. Hoạt động của tổ TNV chúng tôi  đã giúp cho họ cơ hội bộc lộ và giúp đỡ người khác” - Ông Ngọt tự hào.

Cổ tích giữa đời thường

Bằng cả tấm lòng mình, những TNV ở xã Yên Thọ đã thực sự tạo được những điều kỳ diệu trong cuộc sống của 11 đối tượng NCT có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Trong đó, phải kể đến trường hợp của  cụ Nguyễn Văn Ga, thôn Yên Lãng 3. Thời trai trẻ, cụ đã từng làm nhiều việc xấu, bị hàng xóm, láng giềng xa lánh, nhất là từ khi cụ thụ án tù về, bà con lại càng tránh xa. Thậm chí họ hàng và cả con ruột của cụ Ga cũng không quan tâm, coi như cụ không có trên đời… Đến nay mặc dù tuổi già, sức yếu, nhưng cụ phải sống một mình trong ngôi nhà dột nát, không người chăm sóc. Thấy hoàn cảnh cụ như vậy, tổ TNV thường xuyên đến thăm hỏi, giúp đỡ dọn dẹp nhà cửa… Tổ còn vận động các tổ chức, đoàn thể ủng hộ tiền, thuốc men, quần áo, sửa chữa nhà cho cụ và động viên các con cụ tha thứ cho tội lỗi của bố mình. Nhờ đó, cụ có cuộc sống ổn định hơn, các con cũng đã đến thăm bố. Bản thân cụ Ga cũng nhận thức được những lỗi lầm của mình, ăn năn, hối lỗi. Trò chuyện với chúng tôi, cụ cảm kích nói: “Nhờ chính quyền, đoàn thể và các cô, bác trong tổ tình nguyện mà tôi được như thế này. Tôi rất biết ơn. Cứ tưởng cả đời phải chịu cảnh cô quạnh, giờ có mọi người quan tâm thế này tôi thấy may mắn lắm rồi”.

Không chỉ cảm hoá, thay đổi được người có quá khứ lầm lỗi như cụ Ga, tổ TNV chăm sóc người cao tuổi ở xã Yên Thọ còn viết nên được những câu chuyện như cổ tích giữa đời thường. Đó là chuyện của cụ Lê Thị Quạt, hơn 70 tuổi, ở thôn Yên Sơn. Chồng mất sớm, cụ nuôi hai người con trai khôn lớn. Người con trai cả đã bỏ quê đi làm ăn ở xa, không tin tức, không thăm nuôi mẹ già, cụ ở với người con trai thứ. Cuộc sống những tưởng yên ổn đến cuối đời, thì anh con trai thứ của cụ bỏ vợ con, mẹ già, theo người đàn bà khác. Mặc cảm vì con mình phụ bạc vợ, nên cụ Quạt cũng không dám ở nhờ nhà con dâu, mà lang thang, vạ vật khắp nơi. Thấy hoàn cảnh cụ như thế, tổ TNV đã phân công bà Đào Thị Mỳ giúp đỡ. Bà Mỳ đã đến nhà con dâu cụ Quạt, đề nghị chị đón mẹ chồng cũ (hai vợ chồng đã ly dị) về ở cùng. Ban đầu, chị Nguyễn Thị Mơ, con dâu cũ của bà Quạt, rất phản đối, vì cho rằng mẹ chồng đã không biết khuyên can, bảo ban con trai. Với lại chị một mình phải nuôi hai con nhỏ, bản thân bị loà cả 2 mắt. Nhưng rồi nghe những lời tâm sự, phân tích của bà Mỳ, chị đã đón cụ Quạt về ở và cùng các con phụng dưỡng chăm sóc cụ. Bây giờ cụ Quạt coi chị Mơ như con gái của mình, còn chị Mơ cũng chăm sóc người mẹ chồng cũ với tấm lòng của một người con gái hiếu thảo...

Gặp những NCT có hoàn cảnh khó khăn ở xã Yên Thọ, nghe họ kể về cuộc sống hiện tại, chúng tôi nhận thấy được hiệu quả rất lớn của mô hình TNV chăm sóc NCT tại gia đình. Hiệu quả này không chỉ là bao nhiêu người đã bớt khó khăn, bao nhiêu người được hỗ trợ mà quan trọng hơn, những TNV đã thắp lên ngọn lửa nhân ái trong cộng đồng. Chính lòng nhân ái, sự sẻ chia tình cảm đã giúp cho những NCT tìm được hơi ấm lúc cuối đời, được bao bọc, được sống trong tình thương yêu.

Vẫn còn rất nhiều những NCT đang phải sống trong cô đơn, thiếu thốn, bao giờ họ có được hạnh phúc như cụ Ga, cụ Quạt? Rất mong mô hình TNV chăm sóc NCT tại gia đình sẽ  sớm được nhân rộng ra các địa phương khác.