Trong buổi lễ khánh thành cầu Bãi Cháy, mọi hoạt động trên bến phà Bãi Cháy vẫn diễn ra bình thường. Tuy nhiên thời khắc chuyển giao quan trọng đó, mỗi người thợ phà lại mang trong mình tâm trạng buồn vui khác nhau.
Chuyện trên bến...
Sáng 2-12, khi ở đầu cầu Bãi Cháy, buổi lễ khánh thành cầu đang được tiến hành rất trọng thể, thì ở đây, trên bến phà này, mọi việc vẫn diễn ra bình thường. Những con phà vẫn chầm chậm cập bến, rồi rời bến. Cô công nhân gác ở cổng chính vẫn như mọi ngày, lặng lẽ bấm nút điện cho chiếc barie mở ra đón dòng người, xe xuống phà, rồi lại bấm nút cho chiếc barie đóng lại. Mấy anh làm nhiệm vụ giữ trật tự vẫn trong bộ trang phục màu xanh với chiếc băng đỏ trên tay, chiếc còi lủng lẳng trên cổ, đi đi lại lại... Chỉ khác làtại hai đầu bến, cửa vào phòng đợi mở toang! Ngày cuối cùng trước khi chấm dứt hoạt động của những con phà tại đây, nhà phà miễn phí cho cả người, xe qua phà mà...
“- Chúng em chào anh, mai thì khỏi qua đây nữa nhé!”- Một tốp ba, bốn cô công nhân soát vé ở cửa, thường ngày bận túi bụi, giờ rỗi rãi ngồi ôm nhau, chợt nhìn thấy tôi lang thang trên bến, gọi theo; cứ như là người thânấy, mặc dù thú thực là suốt ngày “đụng nhau” ở cửa ra vào, mà nào đã... biết tên nhau đâu!
-“Bọn em còn làm ở đây đến hết chiều nay cơ. Sếp yêu cầu tất cả các bộ phận vẫn phải có mặt trên bến bình thường như mọi ngày để không được xảy ra bất cứ một sơ suất nào. Sếp muốn ngày hôm nay phải thật tốt, vì chẳng gì cũng là ngày trọng đại, lắm quan khách qua lại ở bến phà mà!”- Một cô trẻ nhất và cũng có vẻ mau mồm mau miệng nhất trong nhóm, nói với tôi. Tôi tò mò hỏi các cô về tình hình bố trí sắp xếp công ăn việc làm cho cán bộ, công nhân nhà phà sắp tới... Các cô nhìn nhau, nét mặt lộ vẻ ngại ngần. “- Mấy hôm nay báo chí nói về chuyện này nhiều quá, chúng em sợ nhỡ “phát ngôn” không chuẩn, các anh đưa lên báo, sếp lại mắng cho...”- Một cô nói.
“-Sao lại “không chuẩn”?”- Tôi hỏi.
Những người thợ phà Bãi Cháy đón nhận thời khắc "chuyển giao" từ phà lên cầu với tâm trạng buồn vui lẫn lộn... (ảnh VP)
“- Là bởi cho đến giờ, ngay em cũng chưa biết mình sẽ đi đâu và làm gì. Mọi chuyện phải chờ mấy hôm nữa họp toàn Công ty thì mới biết được!”- Cô gái trả lời, nét mặt lộ vẻ ưu tư. Hỏi các cô gái khác trong nhóm, ai cũng đều dè dặt như vậy cả. Chợt nhớ cách đây tròn một tháng, ngày 2-11, tại cuộc họp giữa Bộ GTVT và UBND tỉnh Quảng Ninh, vấn đề giải quyết nhân sự “hậu phà Bãi Cháy” đã được đưa ra thảo luận. Theo đó, Bến phà Bãi Cháy sẽ được giải thể, thay vào đó là thành lập XN quản lý, khai thác cầu Bãi Cháy với số lượng CBCN chỉ khoảng hơn 150 người. Như vậy, trong số 373 CBCN của Công ty quản lý cầu phà Quảng Ninh hiện nay, chỉ khoảng 30-40% có thể được ở lại làm tại XN Quản lý khai thác cầu Bãi Cháy; số dôi dư sau khi Bến phà giải thể, theo dự kiến sẽ được bố trí vào làm dịch vụ du lịch bằng phà tự hành ở một số tuyến đảo v.v. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Quang Hưng, thì mục tiêu của tỉnh là cố gắng giải quyết hết, không để một thợ phà nào bị thất nghiệp. Tuy nhiên, nói thì nói vậy, nhưng phương án giải quyết việc làm cho nhà phà bằng dịch vụ du lịch... vẫn đang rất mù mờ, chưa đâu vào đâu cả! Và vì thế, chuyện những cô công nhân mà tôi gặp ở trên bến tỏ ra ngại ngần khi nói về điều này cũng dễ hiểu. Trong thời điểm rất “nhạy cảm” này, họ không muốn “tự gây rắc rối” làm gì, khi mà số phận của họ vẫn còn đang chờ phán quyết của cấp trên...
....và chuyện trên phà...
Cũng như vậy, khi ngồi với các thuyền trưởng, thợ máy, những người móc cáp phà v.v. trên các chuyến phà đang chạy ca cuối cùng này, tôi đều cảm thấy tâm trạng họ buồn vui lẫn lộn. Chỉ có 7 người trong kíp phà làm việc trên con phà tự hành số 15 mà đã thấy khác nhau. Thuyền trưởng kiêm tổ trưởng tổ sản xuất La Sơn Hải thì có vẻ điềm đạm hơn. Anh là người duy nhất trong tổ đã “chắc suất” được chuyển sangXN Quản lý, khai thác cầu Bãi Cháy, vì đã được cử đi học một lớp tập huấn về công tác bảo dưỡng cầu do chuyên gia Nhật Bản tổ chức tại chỗ. Còn lại, những người khác đều đang trong tâm trạng thấp thỏm chờ đợi...
Công việc chạy phà trong ngày cuối cùng vẫn được thuyền trưởng, thợ máy các phà thực hiện nghiêm túc
Tôi hỏi một thợ máy, có vẻ là “bác cả” trong tổ; tên ông là Vũ Văn Chuyên. Ông cho biết năm nay ông 55 tuổi và sau ngày hôm nay, ông sẽ nghỉ hưu...
“- Ba mươi ba năm gắn bó với bến phà này, giờ chia tay, sao không buồn?”- Ông bảo: “– Nhưng cũng bình thường thôi, tôi đã chuẩn bị cho ngày này từ khi... cầu Bãi Cháy bắt đầu khởi công 3 năm trước cơ!”.
Trò chuyện, tôi mới hay ông Chuyên quê ở Hải Dương. Ông bảo 33 năm qua ông “đi lính”... Bởi vợ con đều ở quê cả!
“-Nằm giường một quen rồi, không biết mấy hôm nữa nằm với bà xã có khó ngủ không đây?”- Ông Chuyên nói vui, nhưng tôi nghe vẫn có cái gì đó hơi ngậm ngùi, bâng khuâng! ở Bến phà Bãi Cháy này, những người như ông Chuyên không ít. Họ ngại chuyển vợ con ra đây vì nhiều lẽ; hồi xưa, cái thời còn dễ dàng thì không muốn, bởi công việc người thợ phà nay ở bến này, mai lại chuyển bến khác, đưa vợ con ra liệu có lo nổi? Đến khi đã cố định ở Bãi Cháy rồi thì lại không đơn giản nữa; bởi với mức thu nhập của người thợ máy như ông Chuyên hay nhiều người thợ khác, kiếm sao đủ tiền để mua đất, làm nhà, rồi lại còn lo công ăn việc làm cho vợ, con nữa... Khó lắm! Tôi đã gặp một vài người khác. Và họ đều có suy nghĩ như ông Chuyên cả. Thuyền trưởng phà tự hành số 19 Phạm Văn Thị chẳng hạn. Ông ít hơn ông Chuyên vài, ba tuổi nhưng cũng xin nghỉ đợt này. Ông bảo: “- Hơn 30 năm cầm lái quen rồi, giờ đổi nghề thì biết làm gì. Tốt nhất là nhường suất ấy cho anh em khác còn trẻ...”. Nói cách khác, với những người đã đến tuổi nghỉ hưu thì mọi việc đã an bài. Nhưng với đội ngũ cán bộ, công nhân trẻ thì quả thực, cho đến giờ mặc dù đã được lãnh đạo Công ty động viên là sẽtạo mọi điều kiện để thu xếp công việc, họ vẫn nặng trĩu lo âu! Đấy là chưa kể, dẫu có việc làm thì cũng không thể được như trước, bởi lại phải bỏ hết những gì đã học, đã tích luỹ bao nhiêu năm để làm quen với nghề mới như một thợ học việc. Và chắc chắn thu nhập của mỗi người sẽ bị giảm sút đi rất nhiều...
Vì thế, vui thì vẫn vui thôi, nhưng làm sao không lo, không suy nghĩ cho được?
Thay lời kết
Suốt cả buổi sáng, lúc thì ở phà này, khi lại sang phà khác, tôi ngồi với họ trên các ca bin của những con phà được trang trí rực rỡ những cờ, hoa để chào đón lễ khánh thành cây cầu Bãi Cháy, niềm tự hào của người dân đất Mỏ. Chúng tôi trò chuyện với nhau, hết chuyện chung đến chuyện riêng, hết chuyện hôm qua đến chuyện ngày mai... Và bỗng nhiên, tôi chợt nhận ra một điều thật đơn giản mà lâu nay mình không hề để ý. Rằng hình như suốt bao năm qua, mỗi khi qua phà, tôi đều chỉ mong ngóng cho con phà nhanh nhanh cập bến. Không như hôm nay, tôi cứ muốn nó chầm chậm lại. Bởi từ ngày mai, khi lướt xe trên cây cầu kia, liệu có còn dịp để gặp họ nữa không, những người từ bao năm nay lặng lẽ ngày đêm, mưa cũng như nắng, cần mẫn làm việc để đưa những con phà chở khách sang sông...
Trong niềm vui chung của mọi người, tôi cầu mong họ sẽ may mắn tìm được một công việc phù hợp với mình khi chia tay những con phà mà họ đã bao năm gắn bó...
