Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tiếp cận với sách báo, rèn luyện thói quen đọc sách để tiếp thu, trau dồi tri thức, song song với việc xây dựng thư viện truyền thống, đầu năm học 2013-2014, Phòng GD-ĐT TP Hạ Long đã chỉ đạo 17 trường tiểu học trên địa bàn thành phố xây dựng mô hình “Thư viện xanh”. Đây có thể coi là một động lực đóng góp vào việc cải tiến giáo dục trong nhà trường, nhằm mục đích sử dụng các nguồn tài liệu để hỗ trợ cho sự thay đổi cách học tập của học sinh và phương pháp giảng dạy của giáo viên.
“Thư viện xanh” là hình thức cho học sinh đọc truyện, sách, báo ngay tại sân trường, dưới bóng mát của những tán cây. Những cuốn sách, truyện được cuộn lại, bỏ vào những ống nhựa nhiều màu sắc được treo xung quanh những gốc cây quanh sân trường. Hoặc các cây - tủ đựng sách trên được bố trí trên sân trường một cách hợp lý. Dưới bóng mát của những cây phượng, cây bàng, mỗi cuốn sách, truyện được đặt vào những hộp nhựa treo gần tầm tay với của học sinh. Bên dưới là những chiếc ghế đá chắc chắn, sạch sẽ, để các em ngồi đọc tại chỗ. Chính hình thức mới lạ này đã khuyến khích trí tò mò của các em.
Ngay từ những ngày đầu tiên, “Thư viện xanh” tại các trường đã cho thấy hiệu quả khi luôn thu hút đông đảo học sinh tới đọc, trao đổi, chia sẻ với nhau những thông tin thú vị trong giờ ra chơi và trước mỗi buổi học. Không cần có nhân viên quản lý, cấp thẻ, ghi sổ, các em tự lựa chọn những cuốn truyện mình thích và tự giác trả lại vào vị trí cũ để rồi giờ ra chơi sau lại tiếp tục đọc. Đến với “Thư viện xanh”, các em như bước vào một thế giới sách, truyện với nhiều thể loại như truyện tranh, báo thiếu nhi, truyện thiếu nhi... Không những học sinh trong trường, “Thư viện xanh” còn cuốn hút cả cha mẹ học sinh tới xem và ngồi đọc trong lúc chờ đón các con hết giờ học, tạo ra một nơi chờ đón thân thiện và đảm bảo an toàn giao thông. Hàng tuần, các trường đều tổ chức luân chuyển, thay đổi sách, truyện và tổ chức vận động các em đem sách cũ đã đọc ở nhà vào đóng góp để thư viện thêm phong phú. Hàng tháng, nhà trường tổ chức nhiều sinh hoạt vui chơi, bổ ích cho học sinh như đố vui, tuyên truyền sách...
Em Phạm Ngọc Huyền, học sinh lớp 5A8, Trường Tiểu học Hạ Long tâm sự: Nhờ có “Thư viện xanh” mà chúng em được khám phá những câu chuyện hay. Em thích ngồi đọc sách tại “Thư viện xanh” hơn là ngồi trong phòng đọc của thư viện. Ngồi ở dưới gốc cây, đọc những truyện mình yêu thích, em thấy thoải mái vô cùng.
Không chỉ các thư viện xanh xuất hiện, mà tại các lớp học hay ngoài hành lang cũng xuất hiện các tủ đựng sách, truyện cho học sinh đọc chung. Đầu giờ học, giờ ra chơi hoặc giờ ra về các em học sinh đều say sưa đọc sách. Từ khi “Thư viện xanh” xuất hiện, phong trào đọc sách được dấy lên mạnh mẽ đáp ứng nhu cầu tìm tòi kiến thức, học tập những tấm gương đạo đức hay tìm hiểu lịch sử của dân tộc.
Cô giáo Nguyễn Thị Hương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt (TP Hạ Long) cho biết: “Thư viện xanh” của Nhà trường thực sự đã và đang phát huy được hiệu quả, số lượng học sinh đến đọc sách, truyện trong những giờ ra chơi cũng như đầu giờ học. “Thư viện xanh” không chỉ tạo không khí thoải mái trong giờ giải lao, mà còn góp phần rèn luyện kỹ năng, nâng cao vốn từ, ý tưởng cho học sinh ở các môn học. Đặc biệt, các em có những cảm thụ tốt hơn về văn học, lịch sử, những bài học mang tính giáo dục, góp phần tích cực và hiệu quả trong việc thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” cho nhà trường.
Để đánh giá chất lượng thư viện trường học, trong đó có “Thư viện xanh”, ngay từ đầu năm học, Phòng GD-ĐT thành phố đã thành lập đoàn kiểm tra thẩm định 17 trường tiểu học trong toàn thành phố. Kết quả các trường đều được đoàn kiểm tra đánh giá cao. Trong đó có 2 trường Tiểu học Cao Xanh và Tiểu học Trần Quốc Toản được thẩm định đạt thư viện xuất sắc, Trường Tiểu học Hà Lầm đạt thư viện tiên tiến.
Việc tổ chức hoạt động thư viện thường xuyên, nền nếp với phương thức tổ chức quản lý, phục vụ phù hợp sẽ thu hút và nâng cao chất lượng việc đọc và làm theo sách báo của giáo viên và học sinh. Bên cạnh đó, các trường còn làm tốt công tác tổ chức tuyên truyền, giới thiệu sách cho giáo viên và học sinh, vận động, hướng dẫn giáo viên và học sinh đọc và làm theo sách bằng nhiều hình thức như: Tổ chức thi tìm hiểu kiến thức các môn học, triển lãm, trưng bày sách, giới thiệu sách, thi kể chuyện, viết và trình bày bài thu hoạch sau khi đọc sách... Thực hiện nghiêm túc kế hoạch và quy trình hoạt động thư viện, các quy định về nghiệp vụ thư viện, cho mượn, cho thuê sách.
Theo cô giáo Vi Bích Hạnh, Phó trưởng Phòng GD-ĐT TP Hạ Long, sắp tới Phòng sẽ phân công 31 cán bộ thư viện về các trường, các nhân tố này sẽ là những cán bộ thư viện nòng cốt tại các trường tiểu học và THCS. Không chỉ mô hình “Thư viện xanh” phát triển, mà thư viện truyền thống cũng đã đi vào nền nếp. Các thư viện có đầy đủ các thể loại sách: Sách nghiệp vụ, sách giáo khoa và sách tham khảo, các trường đạt danh hiệu thư viện tiên tiến và xuất sắc đã có thư viện điện tử. Sang học kỳ 2, Phòng sẽ tiếp tục chỉ đạo các trường THCS và TH&THCS xây dựng thư viện đạt chuẩn để đáp ứng cho công tác dạy - học tại các trường học trong toàn thành phố.
Thanh Hồng (Phòng GD-ĐT TP Hạ Long)
