Ngày 25/10/2017, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.
Nghị quyết này khẳng định vị trí, vai trò và tầm quan trọng của các đơn vị sự nghiệp công lập trong nền kinh tế quốc gia và việc đổi mới cơ chế hoạt động trở thành yêu cầu bức thiết, cấp bách trong bối cảnh việc đảm bảo chi ngân sách nhà nước để duy trì hệ thống các đơn vị sự nghiệp, tác động tới điều chỉnh cơ cấu ngân sách theo hướng tăng chi thường xuyên và giảm chi đầu tư.
Sau khi Nghị quyết được ban hành, Quảng Ninh đã kịp thời xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện phù hợp với tình hình thực tiễn, đề ra các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, tiến độ cụ thể để triển khai thực hiện. Đặc biệt, các cấp ủy, chính quyền đã nghiêm túc, quyết liệt, thống nhất trong công tác chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện Nghị quyết để đảm bảo thực hiện mục tiêu đề ra.
Đến nay, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW tiếp tục đạt được một số kết quả tích cực: Hệ thống tổ chức các đơn vị sự nghiệp công lập tiếp tục được rà soát tinh gọn, giảm đầu mối, đảm bảo cơ cấu; một số mô hình tổ chức của tỉnh Quảng Ninh đã được nhân rộng trên toàn quốc: Trung tâm Dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp, Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư… Các đơn vị sự nghiệp đã được nâng dần tỷ lệ tự chủ, cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu có chất lượng ngày càng cao; việc thực hiện tinh giản số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp cơ bản đã đảm bảo lộ trình và mục tiêu đã đề ra theo chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh.
Trong đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố tổ chức rà soát, đánh giá kết quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập để phân loại, giao quyền tự chủ tiến hành chặt chẽ, đi đôi với nâng mức tự chủ chi thường xuyên theo lộ trình. Năm 2018, UBND tỉnh đã giao tự chủ về tài chính cho 84 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND tỉnh và các sở, ban, ngành (tăng 15 đơn vị so với năm 2017). Cụ thể: 49 đơn vị tự chủ 100% (tăng 22 đơn vị so với năm 2017), 35 đơn vị tự chủ từ 10% đến 60%; UBND cấp huyện đã giao tự chủ về tài chính cho 73/112 đơn vị sự nghiệp trực thuộc (bằng 65%), trong đó: 45 đơn vị tự chủ 100%, 28 đơn vị tự chủ một phần từ 8% đến 80%.
Ngành Y tế đã thực hiện tự chủ chi thường xuyên 100% đối với Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện Bãi Cháy, Bệnh viện Sản Nhi, Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả, nâng tổng số các đơn vị tự chủ 100% chi thường xuyên lên 7 đơn vị). Hiện Sở Y tế đang xây dựng Đề án triển khai các mô hình thí điểm về hợp tác công - tư, đầu tư từ nguồn vốn xã hội hóa tại một số bệnh viện để triển khai các loại hình dịch vụ theo yêu cầu trong năm 2018. Ngành Giáo dục cũng đang nghiên cứu triển khai phê duyệt các đề án tự chủ một phần kinh phí chi thường xuyên đối với một số trường ở những nơi có đủ điều kiện.
Các đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ tài chính đã chủ động sử dụng nguồn kinh phí ngân sách nhà nước giao để thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả. Đồng thời chủ động sử dụng tài sản, nguồn nhân lực để phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động cung cấp dịch vụ sự nghiệp công (khám, chữa bệnh, đào tạo...), phát triển nguồn thu, góp phần giảm chi ngân sách nhà nước, xây dựng các giải pháp quản lý nội bộ để tiết kiệm chi phí, tăng thu nhập cho người lao động, giảm chi cho ngân sách nhà nước.
Hiện nay, Quảng Ninh cũng đang nỗ lực phấn đấu thực hiện mục tiêu đến năm 2021 có 10% đơn vị sự nghiệp tự chủ tài chính; năm 2025 có 20% đơn vị sự nghiệp tự chủ tài chính. Hàng năm, tỉnh sẽ rà soát và nâng mức tự chủ chi thường xuyên theo lộ trình đối với các đơn vị sự nghiệp công lập đã thực hiện tự chủ một phần hoặc có đủ điều kiện. Đồng thời, thực hiện cơ chế đấu thầu, đặt hàng các dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp đã được giao tự chủ. Nhà nước hỗ trợ về thuế, phí để tăng cường năng lực tài chính và khả năng tự cân đối theo quy định và hướng dẫn của Trung ương. Thực hiện chuyển đổi hoạt động của các đơn vị sự nghiệp đủ điều kiện sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm, hạch toán như doanh nghiệp theo quy định và chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp đối với các đơn vị thực hiện các dịch vụ sự nghiệp công có khả năng xã hội hoá cao (trừ các bệnh viện và trường học).
Hà Chi