Ngày 12/12/2015, HĐND tỉnh thông qua Nghị quyết số 220/2015/NĐ-HĐND về việc ban hành chính sách hỗ trợ đối tượng học nghề thuộc danh mục nghề khuyến khích đào tạo của tỉnh giai đoạn 2016-2020. Theo đó, 7 nghề thuộc danh mục nghề khuyến khích đào tạo được hỗ trợ của tỉnh, gồm: Kỹ thuật chế biến món ăn, hướng dẫn du lịch, nghiệp vụ lưu trú, quản trị khách sạn, quản trị khu resort, điều khiển tàu biển, phòng và chữa bệnh thủy sản.
Để góp phần tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư, ngày 7/12/2018, HĐND tỉnh tiếp tục ban hành Nghị quyết số 140/2018/NQ-HĐND điều chỉnh chính sách hỗ trợ đối tượng học nghề thuộc danh mục nghề khuyến khích đào tạo của tỉnh. Theo đó, 2 nghề được đưa ra khỏi danh mục nghề khuyến khích đào tạo của tỉnh là nghề quản trị khu resort và phòng, chữa bệnh cho thủy sản, đồng thời bổ sung thêm 5 nghề khuyến khích đào tạo, gồm: Hàn, công nghệ ô tô, điện công nghiệp, du lịch lữ hành và nghiệp vụ nhà hàng khách sạn. Thêm điểm mới nữa, bên cạnh cơ sở giáo dục nghề nghiệp, các học sinh, sinh viên học những nghề này tại các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp cũng sẽ được hỗ trợ học phí học nghề trình độ cao đẳng bằng 50% mức lương cơ sở/người/tháng, trình độ trung cấp bằng 40% mức lương cơ sở/người/tháng.
Việc ban hành và tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 220 và Nghị quyết số 140 là một chủ trương kịp thời, phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh, có ý nghĩa đặc biệt đối với các đối tượng học sinh có hoàn cảnh khó khăn, con em gia đình người có công với cách mạng. Chính sách hỗ trợ học nghề đã tạo cơ hội cho nhiều học sinh, sinh viên hoàn cảnh khó khăn được tiếp tục đến trường, giảm tỷ lệ học sinh bỏ học giữa chừng; là một giải pháp khuyến khích, hỗ trợ người dân tham gia học nghề, nhằm tăng số lượng lao động có trình độ trung cấp, cao đẳng trong lực lượng lao động, tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên hằng năm (năm 2020 đạt 85%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 45,5%). Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu nhân lực có tay nghề cao của doanh nghiệp, chuyển dịch cơ cấu lao động của tỉnh theo hướng tích cực, đóng góp vào cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao các chỉ số PCI, PAR Index, PAPI của tỉnh, củng cố thêm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, chính quyền các cấp.
Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện chính sách cũng gặp một số khó khăn, hạn chế, dẫn đến hiệu quả đạt thấp. Số học sinh, sinh viên tham gia học các nghề khuyến khích đào tạo đạt số lượng thấp so với dự kiến, giai đoạn 2016 - 2018 thực hiện hỗ trợ 186 người với kinh phí 892,162 triệu đồng; giai đoạn 2018 đến nay. Đặc biệt, có một số địa phương chỉ thực hiện hỗ trợ được vài người là Ba Chẽ (hỗ trợ 6 người) và Bình Liêu (hỗ trợ 3 người). Mặt khác, mức hỗ trợ thấp chưa có sức hút cho người tham gia học tập, công tác tuyển sinh trình độ cao đẳng và trung cấp đạt tỉ lệ thấp. Số nghề khuyến khích đào tạo còn ít (10 nghề) nên có ít sự lựa chọn nghề học. Một số học sinh, sinh viên học nghề trong nhóm ngành/nghề khuyến khích đào tạo nhưng không trùng với mã nghề khuyến khích đào tạo của tỉnh nên không được hỗ trợ chi phí đào tạo. Một số nghề khuyến khích không tuyển sinh đào tạo được như nghề Quản trị buồng phòng và Điều khiển tàu biển do người học không có nhu cầu hoặc tuyển sinh được ít không đủ số lượng để nhà trường mở lớp đào tạo. Cùng với đó, một số địa phương chưa quan tâm triển khai thực hiện chính sách nên chưa được phát huy triệt để hiệu quả của chính sách (huyện Bình Liêu; Ba Chẽ).
Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 và Quy hoạch phát triển nhân lực tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 định hướng phát triển nhân lực: Tăng nhanh tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh với cơ cấu hợp lý, tổng số lao động cần có để đảm báo cho phát triển kinh tế Quảng Ninh vào năm 2025 là 798,28 ngàn lao động, tỉ lệ đã qua đào tạo là 87,5% và tỉ lệ lao động qua đào tạo được cấp bằng cấp, chứng chỉ là 52,5% tương đương với 15,92 ngàn lao động cần được đào tạo mới và cấp văn bằng, chứng chỉ. Mặt khác, theo Đề án Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng và phát triển toàn diện nguồn nhân lực tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, mục tiêu đến năm 2020 đào tạo mới, đào tạo lại cho khoảng 47.500 học sinh, sinh viên trình độ trung cấp nghề, cao đẳng nghề, (bình quân mỗi năm là 9.500 người), trong khi đó mỗi năm các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh chỉ tuyển sinh bình quân được khoảng 6.000 người. Như vậy, để đạt được mục tiêu trong Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực tỉnh Quảng Ninh, hằng năm cần thu hút thêm khoảng 3.500 lao động vào học nghề ở các trình độ cao đẳng và trung cấp.
Chính vì thế, Quảng Ninh đã quyết định ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 220 và Nghị quyết số 140 để tiếp tục thu hút các em học sinh, sinh viên của tỉnh theo học các ngành/nghề mà xã hội có nhu cầu nhiều nhưng tuyển sinh khó khăn. Từ đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo việc làm ổn định cho người lao động, đảm bảo an sinh xã hội, thu hút, hỗ trợ các nhà đầu tư và doanh nghiệp là hết sức cần thiết và phù hợp với thực tiễn. Hiện nay, các ngành đang triển khai xây dựng nghị quyết và sẽ đưa ra trình HĐND trong kỳ họp sắp tới.
Bảo Bình
