Trong những năm qua, Quảng Ninh đã tập trung nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) miền núi, trong đó chú trọng công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm. Cách làm này đã giúp người dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.
Thực hiện Nghị quyết 06-NQ/TU ngày 17/5/2021 của BCH Đảng bộ tỉnh về phát triển bền vững KT-XH, đảm bảo vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tỉnh Quảng Ninh xác định đào tạo nghề cho lao động DTTS, nông thôn theo hướng đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, gắn với việc giải quyết việc làm là giải pháp căn bản để tạo sinh kế bền vững cho người dân. Theo đó, các địa phương đã xây dựng kế hoạch điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề của lao động nông thôn; chỉ đạo quán triệt đến các tổ chức hội nông dân, phụ nữ, đoàn thanh niên để đẩy mạnh công tác tư vấn, hướng dẫn các đoàn viên, hội viên nắm được nội dung trong công tác đào tạo nghề và tổ chức thực hiện. Tùy theo đề xuất, nhu cầu của người học, các hình thức dạy nghề cũng được đa dạng, đổi mới. Trong đó, tập trung đào tạo nghề phi nông nghiệp cho lao động là phụ nữ, lao động nông thôn, người DTTS, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo…
Đặc biệt một số địa phương đã vận dụng một số cách làm hay, hiệu quả trong giải quyết việc làm cho đồng bào DTTS như: Phối hợp với cơ sở giáo dục, dạy nghề tư vấn, hướng nghiệp nhằm tăng cường dịch vụ hỗ trợ tìm kiếm, kết nối việc làm cho thanh niên là người DTTS; hỗ trợ về vốn, phương tiện sản xuất, kỹ thuật sản xuất, định hướng phát triển, dự báo tiêu thụ sản phẩm và giới thiệu việc làm cho người lao động sau học nghề…
Nhờ vậy, người dân có nhận thức sâu sắc hơn về mục đích học nghề, từ chỗ học theo phong trào, học để nhận tiền hỗ trợ chuyển sang học để nắm bắt khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất để có năng suất, thu nhập cao hơn; học để có kiến thức, kỹ năng tìm được việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp, học để giảm nghèo bền vững. Anh Ngô Tiến Ngọc (thôn Nà Áng, xã Lục Hồn) sau khi tham gia lớp đào tạo nghề về kỹ thuật chăn nuôi gà đã tích lũy thêm nhiều kiến thức và kỹ năng để áp dụng vào thực tế sản xuất. Anh Ngọc chia sẻ: “Những gì được học giúp tôi chăm sóc đàn gà bài bản hơn, đồng thời chủ động trong việc phòng chống dịch bệnh. Vì vậy, kinh tế của gia đình tôi đã cải thiện rõ rệt, mỗi năm được trên 100 triệu đồng từ nuôi gà, cao hơn nhiều so với thời kỳ chăn nuôi tự phát, thiếu kỹ thuật trước đây.”
Không chỉ gắn bó với nghề cũ, việc cung cấp kỹ năng mới cho người dân cũng được các ngành, địa phương chú trọng. Người dân được trao sinh kế, có cơ hội việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống và nỗ lực phát triển kinh tế. Thời gian qua, du lịch nông nghiệp, nông thôn có bước phát triển mạnh mẽ ở nhiều địa phương. Xuất phát từ thực tế này, việc đào tạo nhân lực nông nghiệp chất lượng cao, gắn với phát triển du lịch được quan tâm. Cách làm này đưa việc dạy nghề từng bước gắn sát với nhu cầu học nghề, cơ cấu việc làm và đặc điểm kinh tế của mỗi địa phương; tạo điều kiện thuận lợi, nâng cao chất lượng dạy nghề và hiệu quả việc làm cho người nông dân sau đào tạo.
Chị Long Thị Lý (Đặc khu Vân Đồn) cho biết: Gia đình tôi trồng cam đã lâu, cứ đến mùa thu hoạch, người dân và du khách thập phương đến khá đông để vừa mua cam vừa trải nghiệm việc hái cam. Và tôi đã tham gia lớp tập huấn về phát triển mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp, sau đó áp dụng ở gia đình mình và thấy rất hiệu quả.
Với nhiều giải pháp đã và đang được triển khai, trong năm 2024, toàn tỉnh đã hỗ trợ đào tạo cho 1.165 người, đạt 99,15% kế hoạch năm. Trong đó có 643 lao động là DTTS, chiếm 55,19% tổng số lao động được hỗ trợ học sơ cấp nghề. Qua đó, góp phần quan trọng tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo, giải quyết việc làm cho lao động địa phương.
Đào tạo nghề cho đồng bào DTTS không chỉ mang lại kiến thức, kỹ năng để phát triển sinh kế, mà còn mở ra cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững. Những kết quả đạt được thời gian qua khẳng định đây là hướng đi đúng đắn, góp phần xây dựng cuộc sống mới ấm no, ổn định cho bà con vùng miền núi, biên giới.
