Nét khác biệt của hệ thống các trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên (TTHN&GDTX) ở Quảng Ninh so với các tỉnh, thành phố khác trong cả nước là đồng thời thực hiện hai chức năng GDTX và hướng nghiệp dạy nghề.
Đến nay mô hình này đã thể hiện được vị trí, vai trò trong hệ thống GD-ĐT của tỉnh. Hiện mạng lưới TTHN&GDTX phát triển rộng khắp ở 14 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh, đang nỗ lực đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động để góp phần xây dựng thành công xã hội học tập theo chỉ đạo của tỉnh.
Bắt đầu từ năm 2001, TTHN&GDTX tỉnh hoạt động theo mô hình “2 trong 1” với 3 chức năng, nhiệm vụ chính là: Giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề phổ thông; dạy bổ túc THPT; liên kết đào tạo và đào tạo nghề. Trong điều kiện cơ sở vật chất, biên chế thiếu thốn, lại cùng lúc thực hiện 3 nhiệm vụ trên, nên TTHN&GDTX tỉnh gặp không ít khó khăn. Được sự quan tâm của ngành GD-ĐT tỉnh, một số ban, ngành và sự cộng tác của các tổ chức đoàn thể, phụ huynh học sinh, Trung tâm đã từng bước vượt khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nhằm đáp ứng nhu cầu học bổ túc văn hoá của đông đảo người dân trên địa bàn, Trung tâm đã tích cực đầu tư, phát triển đội ngũ giáo viên cơ hữu để chủ động trong hoạt động giảng dạy; đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên đi học các lớp bồi dưỡng, các chương trình đào tạo trên chuẩn… Hiện Trung tâm có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, chuyên môn vững; qua kiểm tra đánh giá hàng năm, có 33,3% số giáo viên xếp loại tốt; 44,4% loại khá, 22,2% đạt yêu cầu. Vì thế, mặc dù không khuyến khích phát triển hệ bổ túc, nhất là các đối tượng trong độ tuổi học phổ thông, nhưng quy mô của Trung tâm vẫn tăng hàng năm; chất lượng giáo dục mũi nhọn được khẳng định với ít nhất 20 lượt học sinh giỏi cấp tỉnh hàng năm. Năm học qua, Trung tâm có 27 lượt học sinh đoạt giải cấp tỉnh; 2 học sinh đoạt giải khuyến khích kỳ thi quốc gia giải toán trên máy tính cầm tay; gần 30% số học sinh đỗ vào các trường đại học, cao đẳng trong nước... Thực hiện chức năng hướng nghiệp, dạy nghề phổ thông, Trung tâm giảng dạy 9 nghề, gồm: Điện dân dụng, nấu ăn, gò hàn, cắt may, thêu tay, sửa chữa xe máy, tin học, làm vườn, làm hoa với nhiều hình thức, như dạy tại Trung tâm hoặc phân công giáo viên đến giảng dạy tại các trường THPT. Hàng năm Trung tâm đều có tổ chức thi nghề, cấp chứng chỉ. Riêng công tác hướng nghiệp, ngoài việc đầu tư mua phần mềm “Tư vấn hướng nghiệp cho học sinh trước mùa thi” Trung tâm còn phối hợp với các phòng GD-ĐT các huyện, thị xã, thành phố tổ chức tập huấn, hướng dẫn các trường thực hiện chương trình giảng dạy theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT.
Thực hiện mục tiêu xây dựng xã hội học tập, 3 năm trở lại đây, Trung tâm tăng cường công tác vừa dạy văn hoá kết hợp với dạy nghề cho học sinh các lớp bổ túc THPT. Các lớp học nghề được mở trên tinh thần tự nguyện đăng ký của học sinh và do giảng viên các trường cao đẳng, TCCN hướng dẫn, giảng dạy. Kết thúc khoá học, các học viên được cấp bằng nghề có giá trị tương đương bằng của học sinh các trường nghề. Trung tâm xây dựng trang thông tin điện tử http://tthngdtx-quangninh. edu.vn khai thác điều kiện cơ sở vật chất để mở rộng liên kết đào tạo và đào tạo nghề. Trung tâm đã tham mưu, đề xuất với ngành, tỉnh tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học để tổ chức, quản lý tốt các lớp đào tạo hệ đại học từ xa, hệ cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, trung cấp nghề, nghề ngắn hạn ở những chuyên ngành có nhu cầu lớn, như: Giáo dục mầm non, tiểu học, kế toán doanh nghiệp… Căn cứ vào nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nhu cầu của người học và quy mô phát triển giáo dục, hàng năm Trung tâm tham mưu với UBND tỉnh đăng ký chỉ tiêu liên kết đào tạo trình độ đại học theo hình thức vừa học, vừa làm, liên thông, từ xa với Bộ GD-ĐT. Nhờ đó, số lớp, số học viên theo học các chương trình liên kết đào tạo và đào tạo nghề của Trung tâm tăng lên rất nhiều. Năm học 2009-2010, Trung tâm đã liên kết mở được 59 lớp, thu hút được 4.771 học viên theo học.
Đồng chí Nguyễn Đăng Hợp, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT, Giám đốc TTHN&GDTX tỉnh cho biết: Để nâng cao hiệu quả hoạt động, tiếp tục khẳng định vai trò, vị trí trong thực hiện mục tiêu xây dựng xã hội học tập của tỉnh, hiện đơn vị tập trung xây dựng quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm trình UBND tỉnh phê duyệt, làm căn cứ cho việc thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình; tiếp tục tăng cường cơ sở vật chất, đẩy nhanh dự án xây dựng Trung tâm giai đoạn 2; chuyển hướng mạnh mẽ việc kết hợp giảng dạy bổ túc THPT với dạy nghề; mở rộng liên kết, đa dạng hoá các loại hình đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu học tập không ngừng của các tầng lớp nhân dân; phát triển các hình thức đào tạo theo nhu cầu xã hội.
