Để chủ động nguồn giống cho nuôi thuỷ sản, hiện đại hoá khâu sản xuất giống, năm 2001, UBND tỉnh đã quyết định đầu tư xây dựng Trung tâm Khoa học và Sản xuất giống thuỷ sản Quảng Ninh tại khu Tân Mai, phường Đông Mai, TX Quảng Yên. Đến nay, các kỹ sư, chuyên gia của Trung tâm đã làm chủ được công nghệ sản xuất giống cá đối mục, cá rô đầu vuông, ốc nhảy, hải sâm gai, tôm thẻ chân trắng...
Với hệ thống hạ tầng và cơ sở kỹ thuật mới được đầu tư, mỗi năm, Trung tâm Khoa học và Sản xuất giống thuỷ sản Quảng Ninh cung ứng cho thị trường hàng triệu con giống các loại. Năm 2015, mặc dù gặp nhiều khó khăn về thời tiết, thị trường tiêu thụ nhưng Trung tâm đã sản xuất và cung cấp ra thị trường trên 115 triệu con giống, doanh thu trên 5 tỷ đồng. Tiêu biểu, Trung tâm hoàn thành đề tài khoa học “Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ sản xuất giống và nuôi thương phẩm ốc nhảy da vàng ở Quảng Ninh”. Nhóm thực hiện đề tài đã tập trung nghiên cứu công nghệ sản xuất giống, ương giống trong lồng lưới và nuôi ốc thương phẩm trên bãi triều; hoàn thiện công nghệ sản xuất ốc giống, ương giống và nuôi thương phẩm trên bãi triều. Trung tâm đã sản xuất được gần 50 vạn con giống cấp 1 và trên 40 vạn con giống cấp 2 (gấp hơn 10 lần so với mục tiêu ban đầu của đề án đặt ra). Toàn bộ số ốc trên đang được các hộ dân ở xã Bản Sen nuôi, ốc phát triển tốt. Năm 2016, Trung tâm sẽ sản xuất giống ốc nhảy cấp 1 là 1 triệu con, dự kiến năm 2017 là 1,5 triệu con và 2 triệu con vào năm 2018. Trung tâm hiện đã chuyển giao công nghệ sản xuất giống cho đơn vị phối hợp thực hiện đề tài là Xí nghiệp Sản xuất tôm giống Hạ Long - Chi nhánh Công ty CP Dịch vụ nuôi trồng thuỷ sản Hạ Long (xã Đông Xá, huyện Vân Đồn), trong thời gian tới Trung tâm sẽ chuyển giao công nghệ sản xuất giống ốc nhảy da vàng cho các đơn vị khác trên địa bàn tỉnh nếu có nhu cầu. Bên cạnh đó, Trung tâm hiện đang thực hiện đề tài “Tiếp nhận công nghệ nuôi cua lột tại Quảng Yên”. Đề tài cũng được các cơ quan chuyên môn và người dân đánh giá rất cao.
Ông Vũ Công Tâm, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, trong năm 2016 Trung tâm tiếp tục hoàn thiện công nghệ sản xuất giống một số đối tượng thuỷ sản có giá trị như: Cá đối mục, cá chép Tam Bội, cá Cát Phú, cá rô đầu vuông, ốc nhảy, hải sâm gai, tôm thẻ chân trắng... Đồng thời bắt tay vào thực hiện 2 đề tài, dự án khoa học là: Sản xuất và chế biến tảo xoắn Spirulina; sinh sản nhân tạo và nuôi thương phẩm ốc tù và. Cùng với đó Trung tâm phối hợp với Viện Tài nguyên Môi trường biển thực hiện đề tài “Nghiên cứu kỹ thuật sản xuất giống ngán phù hợp với điều kiện môi trường sinh thái tại tỉnh Quảng Ninh” và phối hợp với Trường Cao đẳng Thuỷ sản thực hiện đề tài “Nghiên cứu xây dựng quy trình sinh sản nhân tạo giống sá sùng tại Quảng Ninh” để bảo tồn nguồn gen quý hiếm của hai loài này.
Không chỉ tập trung vào lĩnh vực sản xuất và cung cấp giống thuỷ sản, Trung tâm còn tập trung quan trắc cảnh báo môi trường và phòng trừ dịch bệnh thuỷ sản cho các địa phương có vùng nuôi thuỷ sản trong tỉnh. Thường xuyên phối hợp với Phòng NN&PTNT, Phòng Kinh tế các huyện, thị xã, thành phố, các trại sản xuất giống trong tỉnh định kỳ kiểm tra bệnh và môi trường nuôi, đồng thời hướng dẫn người nuôi xử lý môi trường và phòng trị bệnh ngay tại ao nuôi. Trung tâm cũng triển khai các lớp đào tạo sơ cấp nghề nuôi trồng thuỷ sản cho lao động nông thôn ở các địa phương trên địa bàn tỉnh. Đồng thời phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật nuôi trồng thuỷ sản cho người dân. Nhờ việc ứng dụng KHKT vào sản xuất thuỷ sản trên địa bàn tỉnh người dân đã dần thay đổi thói quen sản xuất truyền thống. Người nuôi đã thực hiện theo các quy trình sản xuất từ khâu cải tạo ao đầm, nguồn nước, lịch thả giống. Nhờ đó năng suất, giá trị sản phẩm ngày càng đạt hiệu quả cao. Không chỉ dừng lại ở việc tăng năng suất vật nuôi, bà con nông dân đang hướng đến sản xuất ra sản phẩm sạch hơn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Do đó, Trung tâm tư vấn cho các địa phương, đơn vị xây dựng vùng nuôi thuỷ sản tiêu chuẩn VietGAP; sử dụng các chế phẩm sinh học thay thế hoá chất để xử lý môi trường nuôi đã được áp dụng thành công tại nhiều khu vực nuôi tôm công nghiệp.
Tường Vi