Tại phiên họp toàn thể sáng 25/10, Quốc hội khoá XIV đã tổ chức thảo luận về Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đồng chí Đỗ Thị Lan, Uỷ viên BTV Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, đã tham gia thảo luận nhiều nội dung quan trọng.
Theo đồng chí Đỗ Thị Lan, tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Chính phủ cần xem xét một số nội dung sau. Thứ nhất là tại khoản 1(sửa Khoản 3, Điều 23) quy định Chính phủ quyết định thí điểm mô hình mới về tổ chức bộ máy của bộ, cơ quan ngang bộ cơ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND cấp tỉnh, cấp huyện là cần thiết. Vì thực tế hiện nay, luật của nước ta thực hiện trong thời gian dài.Trong thời gian đó có thể cần thiết có các cơ quan chuyên môn hoạt động theo mô hình mới, nên cần phải quy định Chính phủ có thẩm quyền thí điểm thực hiện các mô hình này.
Thực tế tại Quảng Ninh trong thời gian qua đã chủ động thực hiện chủ trương, nghị quyết của Trung ương về sắp xếp bộ máy hành chính nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực hiệu quả đã sắp xếp và thực hiện thí điểm một số mô hình nhất thể hóa chức danh, hợp nhất đầu mối cơ quan. Trong đó có mô hình thí điểm đã đáp ứng chủ trương tinh giản bộ máy biên chế và hoạt động hiệu quả hơn. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các mô hình cơ quan chuyên môn này do chưa được quy định trong các quy định hiện hành. Do vậy trong quá trình thực hiện gặp rất nhiều vướng mắc, nhất là phải xin ý kiến nhiều cơ quan liên quan dẫn đến mất nhiều thời gian và vẫn vướng mắc trong thực hiện. Do đó, quy định như dự luật sẽ tháo gỡ được vướng mắc và phù hợp với yêu cầu thực tế cũng như thực hiện được chủ trương, nghị quyết của Trung ương. Hơn nữa, việc thành lập cơ quan chuyên môn hoạt động theo mô hình thí điểm cơ bản đều có chủ trương thống nhất của Trung ương, trên cơ sở đề án có đánh giá tác động của địa phương đề nghị thực hiện thí điểm.
Nội dung thứ hai là tại Khoản 2, Điều 1 (sửa Khoản 4, Điều 23) về nội dung thống nhất quản lý nhà nước về công chức, công vụ từ Trung ương đến địa phương và bổ sung thêm Khoản 9 “Chính phủ quyết định phân cấp quản lý cán bộ công chức, viên chức cho cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp” là phù hợp. Tuy nhiên, nội dung bổ sung đó cũng chưa rõ quy định phân cấp, do vậy, đồng chí Đỗ Thị Lan đề nghị cần quy định rõ phân cấp cho địa phương việc sử dụng công chức, viên chức người làm việc trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp trên cơ sở tổng mức biên chế Chính phủ giao cho địa phương. Theo đó, cần phân cấp cho địa phương phê duyệt đề án chi tiết vị trí việc làm trên nguyên tắc xác định số biên chế công chức trong cơ quan hành chính, số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp. Việc phê duyệt Đề án tổng thể vị trí việc làm của Bộ Nội vụ cũng phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, quy trình quản lý chuyên môn, nghiệp vụ, cơ cấu tổ chức của từng cơ quan, đơn vị; xem xét về tính chất, đặc điểm, mức độ phức tạp và quy mô, phạm vi, đối tượng quản lý của ngành, lĩnh vực được cấp có thẩm quyền quy định;… Đối với các địa phương còn cần phải căn cứ vào quy mô dân số, diện tích tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; số lượng đơn vị hành chính, nhiệm vụ bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội....
Thực tế hiện nay, việc phê duyệt đề án vị trí việc làm do Bộ Nội vụ phê duyệt mới tập trung vào danh mục vị trí việc làm, cơ bản phù hợp theo chức năng, nhiệm vụ; xác định ngạch công chức tương ứng, nhưng chưa xác định được số lượng biên chế công chức, viên chức, lao động cho tổ chức, cơ quan, để đảm bảo đáp ứng được nhiệm vụ chính trị, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương…
Trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề liên quan được triển khai thời gian qua, đồng chí Đỗ Thị Lan đề nghị Chính phủ giao cho Bộ Nội vụ chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương, các địa phương lựa chọn một số tỉnh, thành đại diện cho cả khu vưc đô thị, nông thôn, đồng bằng, miền núi để xác định, xây dựng Đề án vị trí việc làm, từ đó xác định biên chế cần thiết cho từng loại đơn vị hành chính (cấp huyện, cấp tỉnh) theo vùng miền một cách tương đối chính xác để việc giao biên chế công chức có cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và phù hợp hơn. Giống như hiện nay, việc giao biên chế công chức đối với cấp xã loại 1 không quá 23 người. Đồng chí cũng đề nghị quy định Chính phủ giao tổng biên chế công chức, người làm việc theo mức trần cho các tỉnh, thành phố như đang ấn định biên chế cho cấp xã hiện nay. Việc giao chi tiết, cụ thể biên chế công chức, viên chức, người làm việc cho từng cơ quan, đơn vị thuộc tỉnh, huyện phân cấp cho các tỉnh, thành phố thực hiện. Cùng với đó, đồng chí cũng đề nghị Chính phủ cần nghiên cứu, quy định phân cấp mạnh hơn cho địa phương theo hướng giao ngân sách tương ứng với sản phẩm đầu ra và nhiệm vụ được giao; cho đơn vị tự chủ biên chế, người làm việc...
Liên quan đến Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Chính quyền địa phương, đồng chí Đỗ Thị Lan cũng có những ý kiến tâm huyết. Thứ nhất là về việc giảm Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh (Điều 18), đồng chí đề xuất quy định theo phương án 2 là lãnh đạo HĐND cấp tỉnh có 2 đại biểu chuyên trách. Trong trường hợp Chủ tịch HĐND tỉnh là đại biểu hoạt động chuyên trách thì có 1 Phó Chủ tịch HĐND chuyên trách. Nếu theo phương án này, đồng chí đề nghị bổ sung thêm 1 Phó Chủ tịch hoạt động kiêm nhiệm để đảm bảo có 2 Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; nếu Chủ tịch HĐND tỉnh là kiêm nhiệm thì cần có 2 Phó Chủ tịch HĐND tỉnh chuyên trách. Đồng chí cũng chỉ ra rằng, việc quy định số lượng đại biểu, Chủ tịch HĐND tỉnh như dự luật là cần thiết. Vì pháp luật hiện hành quy định phân cấp, phân quyền nhiều cho HĐND tỉnh, nên cần có số lượng cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Về bộ máy giúp việc chính quyền địa phương tại Điều 127, đồng chí Đỗ Thị Lan đã bày tỏ thống nhất với phân tích của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội là không quy định cơ quan giúp việc Văn phòng Đoàn ĐBQH vào dự luật này mà quy định cơ quan giúp việc trên cơ sở 3 Văn phòng Đoàn ĐBQH - HĐND và UBND tỉnh cần phải có đánh giá kết quả thí điểm trong thời gian qua để quy định. Mặt khác, quy định cơ quan giúp việc của Đoàn ĐBQH tỉnh đang được xây dựng quy định trong Dự thảo Luật Tổ chức Quốc hội. Đồng chí cũng cho rằng, quy định tại Điều 127 là HĐND- UBND cấp tỉnh có cơ quan tham mưu giúp việc phục vụ đúng với quy định của pháp luật hiện nay và phù hợp với thẩm quyền tại Khoản 28, Điều 2 (sửa đổi bổ sung Điều 127) và giao cho Chính phủ quy định chi tiết.
Nguyễn Thị Mai (Văn phòng ĐBQH-HĐND và UBND tỉnh)
