Tuyển sinh năm học 2010 - 2011: Những áp lực “thừa”

Theo quan niệm của nhiều bậc phụ huynh, “trường điểm” là những trường nằm ở trung tâm của thành phố, thị xã, thuận tiện về mặt giao thông; có cơ sở vật chất khang trang; có đội ngũ giáo viên chất lượng, nhiệt tình, yêu nghề; hàng năm luôn có học sinh đoạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia.

Riêng với các trường THPT, thêm tỷ lệ tốt nghiệp, tỷ lệ đỗ đại học hàng năm cao. Những bậc phụ huynh có điều kiện sẽ tìm mọi cách để con được vào học các trường này. Vì thế không ít trường ở đô thị luôn phải “gồng” mình để giữ vững danh hiệu “trường điểm”.

Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, TP Hạ Long - địa chỉ được nhiều bậc phụ huynh, học sinh lựa chọn.

Cứ vào mùa tuyển sinh các bậc phụ huynh lại tất bật với việc đi tìm trường cho con. Điều này cũng diễn ra từ bậc học mầm non tới THPT chuyên mức học phí phải đóng góp giờ chỉ còn là “1 vế”. Điều mà các phụ huynh quan tâm nhất là chất lượng dạy học. Cũng dễ hiểu, vì tâm lý chung của các bậc phụ huynh luôn mong muốn con mình được học tập trong môi trường, điều kiện tốt nhất. Càng ở những lớp thấp, như mầm non, tiểu học, thì các bậc phụ huynh càng cẩn trọng cân nhắc kỹ lưỡng.

Chị Lê Thị Bích Ngọc, một doanh nhân khá thành đạt trong lĩnh vực kinh doanh du lịch, dịch vụ ăn uống nhà ở Bãi Cháy hàng ngày dù rất bận rộn, nhưng vẫn sắp xếp thời gian để đưa cậu con trai 4 tuổi sang Hòn Gai theo học tại Trường Mầm non Hạ Long. Chị Ngọc cho biết: “Tôi chỉ nghĩ đơn giản, lớp mầm non là lớp cực kỳ quan trọng. Vì thế, tôi muốn con được học ở nơi tốt nhất, để sau này cháu có đủ kỹ năng tiếp tục các chương trình học cao hơn”. Cũng theo chị Ngọc cho biết, trên địa bàn phường Bãi Cháy không thiếu trường mầm non, nhưng có lẽ “bụt chùa nhà không thiêng”, nên chị phải đưa con đi học xa như vậy. Cũng giống chị Ngọc, vợ chồng anh Linh, chị Tân có hộ khẩu thường trú ở Bãi Cháy, nhưng công tác tại một cơ quan nhà nước bên Hòn Gai, cứ đắn đo mãi khi phải quyết định xem cho cô con gái theo học lớp 1 tại trường nào. “Cân, đo, đong, đếm”, tham khảo ý kiến của tất cả bạn bè và tìm kiếm thông tin từ mọi nguồn, cuối cùng anh, chị quyết định cho con vào học tại Trường Tiểu học, THCS, THPT Văn Lang. “Trường này có thi đầu vào, mình cũng muốn con mình thử sức ở một môi trường mới” - anh Linh cho biết.

Hiện nay, mô hình gia đình ít con đang tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất định để các bậc phụ huynh quan tâm, chăm lo đến chuyện học hành của con cái. Tuy nhiên, sự can thiệp quá sâu, thậm chí là chủ quan của cha mẹ, đã khiến cho mùa tuyển sinh ở các trường mầm non, tiểu học nảy sinh những áp lực không đáng có. Vì thế mà có thời kỳ ở các khu đô thị, các trường luôn tái diễn tình trạng lạm thu, loạn thu. Nhiều bậc phụ huynh đã phải “cắn răng” đóng khoản tiền trái tuyến mà không dám thắc mắc. Mặc dù hiện nay ngành GD-ĐT chỉ đạo các trường không được tuyển sinh trái tuyến. Không ít trường điểm ngay giữa thành phố, thị xã phải đi thuê nhà dân để có lớp học cho học sinh học chương trình buổi 2. Vì thế có những trường hiện nay đã hội tụ đầy đủ các yếu tố để đạt chuẩn quốc gia mức độ II, nhưng vẫn chưa được công nhận. Lý do chỉ vì số học sinh, số lớp còn quá đông hoặc phải thuê nhà dân để dạy học.

So với tuyển sinh vào lớp mẫu giáo, tiểu học, tuyển sinh lớp 6 được đánh giá là nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Hiện nay, với chủ trương tập trung đào tạo chất lượng mũi nhọn, bồi dưỡng nhân tài, ở các thành phố, thị xã lớn của tỉnh, mỗi nơi đều có một trường THCS trọng điểm. Trường này sẽ ưu tiên xét những đối tượng đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, cấp tỉnh, thành phố, thị xã. Tiếp sau đó mới đến đối tượng có kết quả 5 năm tiểu học đạt học sinh giỏi xuất sắc, toàn diện. Điều kiện dự tuyển và đối tượng tuyển tương đối rõ ràng, cộng thêm việc phát triển hệ thống trường khá hợp lý (trung bình mỗi xã, phường có một trường THCS), trong mỗi trường THCS, các nhà trường đều mở lớp “chọn” tập trung những học sinh có học lực khá để đào tạo mũi nhọn, nên kỳ tuyển sinh lớp 6 cũng đã giảm được khá nhiều áp lực.

Nhưng có lẽ “nóng” nhất vẫn là kỳ tuyển sinh vào lớp 10 các trường THPT. Bởi lẽ ở cấp học này đang có 3 loại hình giáo dục cùng tuyển sinh. Đó là các trường công lập, ngoài công lập và bổ túc. Bên cạnh việc phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS, ngành GD-ĐT còn tổ chức kỳ thi tuyển kết hợp với xét tuyển. Tuy vẫn thực hiện giới hạn vùng tuyển, nhưng chỉ áp dụng cho các trường THPT công lập, còn những trường ngoài công lập, chuyên Hạ Long, THPT Hòn Gai thí điểm mô hình cung ứng dịch vụ giáo dục chất lượng cao, thì không giới hạn vùng tuyển. Vì thế, sau Trường THPT Chuyên Hạ Long, Trường THPT Hòn Gai là trường có số thí sinh dự thi và điểm trúng tuyển cao nhất, nhì tỉnh. Với lợi thế về bề dày kinh nghiệm và thành tích, các trường THPT công lập hiện nay vẫn là lựa chọn hàng đầu của thí sinh và phụ huynh. Sau các trường công lập mới đến hệ bổ túc THPT trong các cơ sở giáo dục. Cuối cùng là các trường ngoài công lập.

Quan điểm, nhận thức và quan trọng hơn là sự phát triển không đều trong hệ thống giáo dục, chính là nguyên nhân tạo ra những áp lực không đáng có trong mỗi mùa tuyển sinh. Theo ý kiến nhiều người, để “cởi bỏ” được điều này sẽ không dễ dàng. Nhưng không phải là không thể, trước hết cần kiên quyết thực hiện đúng quy định tuyển sinh... Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy và học, mà còn không cho những tiêu cực có cơ hội nảy sinh.