Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào việc quản lý giáo dục, đổi mới phương pháp dạy và học, tăng cường năng lực đào tạo là nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục cả nước.
Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ: “Đối với giáo dục và đào tạo, công nghệ thông tin có tác động mạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp, phương thức dạy và học. Công nghệ thông tin là phương tiện để tiến tới một xã hội học tập”. Nhận thức được điều đó, ngành Giáo dục Quảng Ninh đã đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT, tạo ra những bước đột phá để có những thành tích nổi bật trong thực hiện nhiệm vụ. Thực tế cho thấy, CNTT đã mở ra những triển vọng to lớn cho sự nghiệp giáo dục của tỉnh.
Một giờ dạy ứng dụng CNTT ở Trường Tiểu học và THCS Tân Dân (Hoành Bồ).
Những bước đột phá
Trước khi có Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT về tăng cường giảng dạy và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy tin học và ứng dụng CNTT của Quảng Ninh rất thiếu thốn. Một số trường học trong tỉnh gần như chưa được đầu tư về cơ sở vật chất cho hoạt động dạy và học của môn tin học cũng như ứng dụng CNTT. Nhiều trường dù đã được trang bị máy tính nhưng số lượng rất hạn chế không đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh. Đã thế, đa số cán bộ quản lý, giáo viên còn hạn chế về trình độ tin học, kỹ năng sử dụng máy vi tính.
Để tăng cường ứng dụng CNTT, ngành Giáo dục Quảng Ninh đã thực hiện song song 2 nhiệm vụ: tập trung đầu tư nền tảng cơ sở vật chất cho việc ứng dụng CNTT và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Một mặt, ngành tăng cường tập huấn, bồi dưỡng về CNTT cho giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục bằng nhiều hình thức như tổ chức các lớp học, tạo điều kiện cho CBGV đi học, trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau… Nhận thức được yêu cầu và lợi ích của việc ứng dụng CNTT trong dạy học và quản lý, CBGV trong ngành đã nhanh chóng bắt nhịp, phong trào ứng dụng CNTT được đại bộ phận CBGV tích cực hưởng ứng. Đến nay, hầu như 100% người trong toàn ngành đều có thể ứng dụng CNTT để thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, ngành Giáo dục cũng xây dựng được hệ thống đơn vị công tác chuyên trách về CNTT. Cụ thể, Sở GD&ĐT đã tham mưu cho UBND tỉnh thành lập Phòng Công nghệ thông tin trực thuộc Sở và chỉ đạo các Phòng GD&ĐT thành lập Tổ CNTT tham mưu cho việc chỉ đạo ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục, hỗ trợ việc ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan. Tại các cơ sở giáo dục cũng đều có các cán bộ có chuyên môn về CNTT làm cán bộ đầu mối triển khai các chủ trương chính sách, các ứng dụng CNTT về các cơ sở.
Song song với đó, ngành Giáo dục Quảng Ninh cũng tăng cường đầu tư hạ tầng cơ sở CNTT. Bằng nhiều nguồn khác nhau Sở GD&ĐT đã tiến hành trang bị cho các đơn vị trực thuộc cơ sơ vật chất về CNTT tương đối đầy đủ, đảm bảo mỗi trường THPT có ít nhất một phòng máy tính với 25 máy tính. Các trường đều đã được trang bị số máy chiếu đủ lắp cho từ 30% số phòng học trở lên. Ngoài các nguồn cấp từ ngân sách, ngành Giáo dục cũng đặc biệt khuyên khích các nguồn xã hội hóa để tiến hành trang bị cơ sở vật chất cho CNTT. Nhờ các nguồn này mà một số lượng lớn các trường THCS và Tiểu học đã được trang bị phòng máy tính và học môn tin học. Đến nay, 100% các cơ sở giáo dục trong tỉnh đã được đầu tư cơ sở vật chất phục vụ công tác ứng dụng CNTT trong công tác quản lý giáo dục và hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy. Mạng lưới Internet được kết nối đến hầu hết các đơn vị, việc truy cập Internet, sử dụng máy tính phục vụ công tác quản lý và dạy học trong các trường học đang trở thành một thói quen hàng ngày của một bộ phận không nhỏ CBGV trong ngành. Toàn tỉnh có 284 trường học có phòng học máy tính; các cơ sở giáo dục có tổng số 8.872 máy vi tính, 1.568 máy chiếu và 612 trường học đã được nối mạng Intrernet.
Hiệu quả trong ứng dụng
Với phương châm: Ứng dụng CNTT hỗ trợ quản lý giáo dục và đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng giáo dục, ngành giáo dục Quảng Ninh đã triển khai mạnh mẽ ứng dụng CNTT vào hầu hết các mặt hoạt động. Đặc biệt, với sự hỗ trợ của CNTT, các trường học trên địa bàn đã tiếp cận với công nghệ dạy học đa phương tiện, bước đột phá mới tác động vào nhận thức, phương pháp dạy và học đối với cả giáo viên và học sinh. Hiện nay, 100% các trường mầm non, Tiểu học, THCS, THPT, Trung tâm GDTX đã sử dụng CNTT trong công tác quản lý và giảng dạy. CNTT đã phát huy hiệu quả trong việc hỗ trợ giáo viên soạn giáo án, thiết kế bài giảng điện tử, tổ chức thực hiện giờ dạy và các hoạt động chuyên môn. Các giờ dạy có ứng dụng CNTT đã tác động tích cực đối với người học, giờ dạy sinh động, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Trong toàn ngành có 3.296 giáo viên (21,8%) đã có giờ dạy ứng dụng CNTT. Hệ thống các phần mềm hỗ trợ giảng dạy: trình chiếu, xử lý đồ họa, âm thanh, phim, thí nghiệm ảo… được phổ biến rộng rãi trong toàn ngành và phát huy hiệu quả trong việc hỗ trợ giáo viên soạn giáo án, thiết kế bài giảng điện tử, tổ chức thực hiện các giờ dạy và các hoạt động chuyên môn có ứng dụng CNTT. Cùng với đó, ngành giáo dục cũng đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác quản lý để nâng cao hiệu quả và hiệu suất công việc. Toàn bộ hệ thống văn bản chỉ đạo, thông tin báo cáo của ngành được thiết lập trong môi trường mạng đảm bảo tính thông suốt, kịp thời, đa chiều. Công nghệ họp trực tuyến qua mạng đã được thí điểm thực hiện ở Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT huyện Đông Triều.
Tính đến nay, đã có trên 98% các đơn vị trong ngành giáo dục Quảng Ninh được kết nối Internet băng thông rộng theo chương trình kết nối Mạng giáo dục của Bộ GD&ĐT. Các đơn vị còn lại đang triển khai nối mạng Internet qua sóng điện thoại di động. 99% các đơn vị trong ngành đều có hộp thư điện tử với tên miền @moet.edu.vn được sử dụng thường xuyên trong việc gửi, nhận công văn, báo cáo và các dữ liệu số khác. Gần 30% số giáo viên và trên 18% học sinh thường xuyên sử dụng thư điện tử để chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi tư liệu số phục vụ dạy và học. Ngành giáo dục Quảng Ninh đang đặt ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2014 sẽ cung cấp đủ toàn bộ yêu cầu về cơ sở vật chất cho CNTT cho toàn bộ các cấp học trên địa bàn toàn tỉnh.
Tỷ lệ giáo viên, học sinh Quảng Ninh khai thác và sử dụng mạng Internet phục vụ dạy và học
| Ý kiến người trong cuộc Đồng chí Đỗ Văn Thuấn, Giám đốc Sở GD&ĐT: “Sẽ ưu tiên đầu tư thiết bị CNTT cho các trường ở vùng khó” Để đẩy ứng dụng CNTT trong ngành, thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục kiện toàn đội ngũ cán bộ, chuyên viên có trình độ về CNTT, tăng cường chỉ đạo việc đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng CNTT trong công tác quản lý và hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy trong các đơn vị trường học trong tỉnh. Đặc biệt, Sở GD&ĐT sẽ quan tâm chỉ đạo tiếp tục đầu tư hạ tầng thiết bị phục vụ cho ứng dụng CNTT. Trong đó, tập trung nguồn lực, kinh phí đầu tư trang thiết bị CNTT thiết yếu (máy tính, máy in, máy chiếu) cho tất cả các trường học, đặc biệt ở các trường mầm non, các trường vùng khó khăn ưu tiên đầu tư ít nhất có 2 máy tính và thiết bị ngoại vi để giáo viên có điều kiện tiếp cận với CNTT, tiếp cận với Internet. Đồng chí Võ Tiến Quang, Trưởng phòng GD&ĐT TP Uông Bí: “Các trường học trên địa bàn rất chủ động trong ứng dụng CNTT” Nhận thức được những hiệu quả to lớn của CNTT, các trường học trên địa bàn TP Uông Bí rất chủ động trong đầu tư và ứng dụng CNTT trong hoạt động. Đến nay, 100% các trường học trên địa bàn đã thành lập Ban chỉ đạo, xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể thực hiện đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong quản lý, dạy và học của nhà trường. Mỗi trường cử 1 cán bộ có trình độ tin học phụ trách CNTT của trường, xây dựng tổ tư vấn và là đội ngũ giáo viên cốt cán làm nòng cốt trong ứng dụng CNTT. Thành phố có 100% GV THCS, 100% GV tiểu học và 50% GV mầm non chuẩn tin học trình độ A trở lên… Phòng GD&ĐT Uông Bí cũng phát động phong trào thi đua, xây dựng điển hình tiên tiến trong đổi mới phương pháp dạy học từ ứng dụng CNTT. Thầy giáo Nguyễn Xuân Chiến, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Tân Dân (Hoành Bồ): “Cần có kế hoạch đầu tư, bồi dưỡng để đội ngũ giáo viên tự tin, mạnh dạn ứng dụng CNTT” Trong thời đại bùng nổ CNTT như hiện nay thì việc hiểu biết, vận dụng CNTT vào quản lý và giảng dạy là một việc làm cần thiết và đem lại hiệu quả thiết thực. Theo tôi, để đẩy mạnh ứng dụng CNTT thì vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục là rất quan trọng. Người cán bộ quản lý phải chuẩn bị cho bản thân và tập thể một tinh thần cầu tiến và nhạy bén với cái mới, vận dụng linh hoạt, kích thích sự năng động, sáng tạo, bồi dưỡng nhận thức đúng đắn cho đội ngũ trong việc ứng dụng CNTT vào công tác. Đồng thời, phải tạo mọi điều kiện thuận lợi để đội ngũ CBGV hoàn thành nhiệm vụ, có kế hoạch đầu tư, bồi dưỡng để đội ngũ tự tin, mạnh dạn ứng dụng CNTT trong công việc như tạo điều kiện cho giáo viên vay vốn để học tập, mua máy vi tính; cử giáo viên cốt cán tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn... Đồng thời, cũng cần nhân rộng các gương điển hình ứng CNTT trong giảng dạy, công tác, để đội ngũ học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm thông qua các tiết thao giảng, chuyên đề, hội thảo… Cô giáo Nguyễn Thị Kim Chi, Hiệu trưởng Trường THPT Đông Thành (Yên Hưng): “Mỗi giáo viên phải tự nỗ lực học hỏi, ứng dụng và phát triển CNTT” Năm 2004, khi bắt đầu triển khai CNTT trong hoạt động, Trường THPT Đông Thành đã gặp rất nhiều khó khăn do cơ sở vật chất thiếu thốn, đội ngũ giáo viên biết về tin học không nhiều. Tuy nhiên, Ban Giám hiệu nhà trường quyết định phải động viên, tạo điều kiện cho các thầy cô giáo học hỏi, nâng cao trình độ tin học. Nhờ các giải pháp đồng bộ và kiên quyết, đến nay đội ngũ CBGV của nhà trường đã thành thạo về tin học. Mặc dù nhận thức được hiệu quả tích cực của ứng dụng CNTT trong giảng dạy nhưng nhà trường cũng yêu cầu giáo viên không được lạm dụng CNTT. Chúng tôi cũng xác định rõ với giáo viên: Ứng dụng chỉ là phương tiện tạo thuận lợi cho triển khai phương pháp giảng dạy, và không được lạm dụng công nghệ nếu chúng không tác động tích cực đến quá trình dạy học. Để một giờ học có ứng dụng CNTT là một giờ học phát huy tính tích cực của học sinh thì điều kiện tiên quyết là việc khai thác CNTT phải đảm bảo các yêu cầu và tính đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực mà giáo viên sử dụng. Do đó, để đẩy mạnh việc ứng dụng và phát triển CNTT trong dạy học có hiệu quả ngoài sự quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất của các cấp, sự chỉ đạo đồng bộ của ngành, của mỗi nhà trường thì mỗi giáo viên phải tự nỗ lực học hỏi, rút kinh nghiệm. PV (Thực hiện) |
