Những năm qua, chăn nuôi là hướng phát triển kinh tế được nhiều hộ gia đình lựa chọn. Nhiều nơi, người dân đã đầu tư xây dựng chuồng trại để chăn nuôi với số lượng lớn thành đàn, trang trại. Quảng Ninh hiện có 118 trang trại chăn nuôi. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng đàn vật nuôi và mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư thì tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải xả ra đang ở chiều hướng báo động. Vì vậy, việc ứng dụng KH&CN xử lý chất thải trong chăn nuôi đã và đang là giải pháp hiệu quả mà nhiều người chăn nuôi áp dụng.
Gia đình ông Phạm Hồng Giang, thôn Bãi Dài, xã An Sinh (TX Đông Triều) bắt đầu nuôi lợn từ năm 2004, với khoảng 30 con/đàn. Năm 2014, ông Giang phát triển quy mô chăn nuôi và được chứng nhận trang trại chăn nuôi lợn, với khoảng 100 con/đàn. Trong hoạt động chăn nuôi, chất thải trong chăn nuôi lợn là nguồn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng nhất. Do đó, bắt đầu từ khi chăn nuôi, ông Giang đã đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải bằng hệ thống hầm biogas, qua lắng lọc sau đó thải ra môi trường, đồng thời thu hồi khí sinh học làm nhiên liệu. Mặc dù vậy, cách làm này vẫn không xử lý triệt để được nguồn gây ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi, vẫn gây mùi hôi thối ảnh hưởng đến môi trường. Vì vậy, trang trại của ông Giang tiếp tục tìm hiểu và ứng dụng chế phẩm sinh học Biowish dùng trong chăn nuôi, nhằm hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường.
Ông Giang chia sẻ: Hơn 1 tháng nay, gia đình tôi đã nuôi đối chứng 25 con lợn/đàn có ăn chế phẩm sinh học Biowish và một đàn 25 con khác không ăn chế phẩm này. Qua theo dõi, tôi nhận thấy đàn lợn có ăn chế phẩm sinh học Biowish giảm đáng kể việc dùng kháng sinh; đặc biệt là lượng phân thải ra môi trường ít, giảm mùi hôi lớn.
Công ty CP Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, TP Cẩm Phả đã đầu tư phát triển chăn nuôi tại phường Mông Dương, xã Cộng Hoà (TP Cẩm Phả) và huyện Vân Đồn trên diện tích xây dựng 65.000m2, với quy mô 25.000 con lợn thương phẩm, 150.000 con gà thương phẩm, 60.000 con gà đẻ. Tổng mức đầu tư đến giai đoạn hiện nay trên 800 tỷ đồng, doanh thu hàng năm trên 220 tỷ đồng. Song song với phát triển sản xuất, Công ty đặc biệt chú trọng đến công tác đảm bảo chất lượng an toàn sản phẩm, phòng ngừa dịch bệnh và bảo vệ môi trường. Hiện nay, chất thải trong chăn nuôi được Công ty xử lý thành điện, thành gas bằng hệ thống biogas. Sau đó, nước thải từ hệ thống biogas có 2 hồ nước để lắng lọc xử lý nước trước khi đưa ra môi trường. Hiện nay, Công ty còn tiếp tục xử lý bằng chế phẩm sinh học AM do đơn vị tự sản xuất nhằm hạn chế tình trạng vi khuẩn phát triển trong hồ lắng lọc. Do vậy, môi trường xung quanh các khu chăn nuôi lợn luôn được cải thiện và không ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân trong khu vực.
Ông Trần Hoà, Giám đốc Công ty CP Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, chia sẻ: Nhằm tiếp tục bảo đảm môi trường sạch, an toàn, chúng tôi đã nghiên cứu, xây dựng nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh, từ nguồn nguyên liệu là phân gia súc, gia cầm và các phụ phẩm nông nghiệp, với hệ thống bể hút chân không tự động theo công nghệ Đan Mạch. Qua đó, chúng tôi chủ động được nguồn phân bón hữu cơ cho trồng trọt, đồng thời xử lý môi trường chăn nuôi triệt để.
Bên cạnh sự đầu tư của các cá nhân, doanh nghiệp, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN (Sở KH&CN) thời gian qua đã ứng dụng thành công việc sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi gà, lợn cho hàng nghìn hộ dân trên địa bàn tỉnh. Tiêu biểu có thể kể đến trang trại của ông Nguyễn Quang Thép tại xã Liên Vị, TX Quảng Yên. Năm 2007, ông Thép bắt đầu tập trung nguồn lực phát triển chăn nuôi gà, lợn với quy mô lớn. Đến năm 2010, mô hình chăn nuôi của gia đình ông được cấp chứng nhận trang trại.
Ông Thép chia sẻ, trong quá trình chăn nuôi, gia đình ông chưa biết xử lý chất thải nên bị người dân phản ánh đến chính quyền địa phương. Lúc đó, ông cũng xác định không thể vì lợi nhuận mà bỏ qua vấn đề môi trường. Vì vậy, ông loay hoay tìm các giải pháp xử lý chất thải chăn nuôi. Sau đó, năm 2011, trang trại của ông được Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN hỗ trợ Dự án ứng dụng đệm lót sinh học vào chăn nuôi gà, lợn mang lại nhiều lợi ích thiết thực: Không còn mùi hôi, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, đồng thời tiết kiệm chi phí nhân công, lượng nước, lượng điện… do không phải tắm cho lợn, không phải rửa, dọn chuồng trong suốt thời gian nuôi. Thêm nữa, đàn lợn, gà ít bị dịch bệnh, tăng tỷ lệ sống, tăng trọng nhanh, giảm lượng mỡ do lợn có môi trường vận động tốt. Nhờ đó, trang trại gia đình ông Thép đã mở rộng diện tích lên tới hơn 2ha. Nay trung bình một năm, gia đình ông nuôi từ 4.000-5.000 con gà; 100 con lợn thịt bán ra thị trường.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN, cho biết: Mục đích việc sử dụng các chế phẩm sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi này là thay đổi thói quen, ý thức bảo vệ môi trường của người dân. Hiện nay, việc duy trì, nhân rộng các mô hình này gặp nhiều khó khăn. Phần lớn các hộ sản xuất nhỏ lẻ chưa có điều kiện sử dụng thường xuyên, trong khi đó chi phí mua các chế phẩm sinh học đối với người dân là khá cao. Việc sử dụng chế phẩm sinh học thường xuyên hiện chỉ tập trung ở một số hộ chăn nuôi quy mô lớn. Vì vậy, chúng tôi mong muốn các cấp, ngành cần tăng cường phối hợp tuyên truyền, vận động người dân sử dụng các loại chế phẩm sinh học, các chế phẩm vi sinh để nâng cao năng suất, chất lượng và bảo vệ môi trường trong chăn nuôi.
TƯỜNG VI
