Những năm qua, nhiều đề tài, dự án KHCN đã được ứng dụng trong thực tế và phát huy hiệu quả, góp phần không nhỏ vào nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện đời sống nhân dân.
Năm 2017, việc triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ được xác định trọng tâm, trọng điểm, rõ nội dung nghiên cứu, ứng dụng; phương thức xác định đơn vị chủ trì nhiệm vụ tiếp tục được thực hiện thông qua việc tuyển chọn, đặt hàng.
Theo đó, năm qua, UBND tỉnh giao Sở KH&CN thực hiện 63 nhiệm vụ KH&CN (42 nhiệm vụ chuyển tiếp từ 2016; 21 nhiệm vụ thực hiện mới) do các sở, ban, ngành trong tỉnh và một số vụ, viện của trung ương chủ trì. Các nhiệm vụ nghiên cứu và triển khai được thực hiện đúng quy định, đã thu hút được các nhà khoa học tích cực tham gia, cùng với sự đối ứng của người dân, doanh nghiệp có tác động mạnh mẽ đến hoạt động xã hội hóa KH&CN. Công tác quản lý các nhiệm vụ KH&CN đã có chuyển biến tích cực, quy trình thẩm định, nghiệm thu được đổi mới; công tác kiểm tra, nghiệm thu, thanh quyết toán được tăng cường. Qua việc tích cực nghiên cứu, ứng dụng KH&CN vào đời sống, góp phần tăng thu nhập, giải quyết việc làm cho nhân dân, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.
Đặc biệt nhiều nhiệm vụ được nghiên cứu, ứng dụng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nhất là đối với các sản phẩm OCOP, UBND tỉnh thông qua các nhiệm vụ đặt hàng để các địa phương tập trung vào nghiên cứu sản xuất giống phục vụ cho quá trình sản xuất. Đồng thời nghiên cứu các biện pháp phòng trị bệnh và xây dựng các mô hình bảo tồn nguồn gen để hạn chế sự suy giảm nguồn lợi, như bảo tồn nguồn gen gà Bang Trới, ba kích tím, sá sùng, ngán, trà hoa vàng Ba Chẽ...
Đặc biệt là trong năm 2017, Quảng Ninh liên kết với Trường Cao đẳng Kinh tế kỹ thuật và thủy sản (Bắc Ninh) nghiên cứu thành công quy trình sinh sản nhân tạo giống sá sùng. Đây là loài hải sản có giá trị kinh tế cao, tuy nhiên, nguồn lợi sá sùng ở Quảng Ninh đang ngày càng suy giảm, vì vậy thành công về sinh sản nhân tạo giống sá sùng và nuôi thương phẩm sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phát triển nguồn lợi hải sản này. Ông Tạ Duy Thịnh, Giám đốc Sở KH&CN, cho biết: Sở KH&CN phối hợp với Sở NN&PTNT sẽ chỉ đạo nhóm thực hiện đề tài tiếp tục đánh giá sự sinh trưởng của con sá sùng nuôi thương phẩm trong điều kiện tự nhiên. Trên cơ sở đó, chúng tôi sẽ tham mưu cho tỉnh triển khai nhân rộng việc nuôi thương phẩm con sá sùng, nhằm xây dựng mô hình kinh tế mới hiệu quả, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương.
Năm 2017 còn ghi nhận sự thành công trong hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực y dược. Tiêu biểu là thành công của nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng một số kỹ thuật phẫu thuật tim hở và phẫu thuật mạch máu trong điều trị tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Đến nay, Bệnh viện đã làm chủ được kỹ thuật phẫu thuật tim hở và thực hiện được cho 25 bệnh nhân; đồng thời thực hiện các thủ thuật phẫu thuật mạch máu, can thiệp tim mạch cho trên 800 bệnh nhân.
Lĩnh vực khoa học xã hội, nhân văn được tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp giải quyết một số vấn đề xã hội, đóng góp hiệu quả vào việc cung cấp luận cứ khoa học, phục vụ việc hoạch định các chủ trương của tỉnh, như: Tích hợp giá trị văn hóa thông qua các di tích quốc gia đặc biệt trên địa bàn tỉnh vào giảng dạy các môn khoa học xã hội và khoa học nhân văn tại Trường Đại học Hạ Long; một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các hội; xây dựng làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch... Ở các lĩnh vực khác cũng có nhiều đề tài, dự án được triển khai, tập trung giải quyết nhiệm vụ bức xúc của các ngành, doanh nghiệp, thiết thực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Chuyển giao ứng dụng KHCN là quá trình hiện thực hóa các kết quả nghiên cứu KH&CN. Vì vậy, từ các mô hình, dự án được chuyển giao ở các nơi, Quảng Ninh đã tiếp nhận, làm chủ các công nghệ giúp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân. Trong năm 2017, Quảng Ninh tiếp tục phối hợp với Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam chuyển giao, tiếp nhận các công nghệ, như: Công nghệ bảo quản rau quả sau thu hoạch bằng màng bao gói khí quyển biến đổi MAP, công nghệ trồng nấm thượng hoàng, dây chuyền chế biến mật ong Tiên Yên đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Bên cạnh đó, Bộ KH&CN đã triển khai các nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia tại các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh nhằm giải quyết các vấn đề cấp thiết của địa phương, như: Hoàn thiện quy trình công nghệ và dây chuyền thiết bị sản xuất gốm sứ mỹ nghệ cao cấp ở quy mô công nghiệp; nghiên cứu ứng dụng công nghệ trong sản xuất gạch không nung và gạch granit; hoàn thiện quy trình, công nghệ gia công và chế tác ngọc trai theo công nghệ Nhật Bản... Các dự án này đã và đang trong quá trình thực hiện và được kỳ vọng khi hoàn thành sẽ mang lại hiệu quả, tác động lâu dài tới sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Năm 2018, Quảng Ninh đã phê duyệt 13 nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh, đều gắn với tình hình thực tiễn của các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh. Trong đó, tập trung vào hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất, tạo ra bước đột phá về chất lượng sản phẩm hàng hóa, như: Khảo nghiệm các giống lúa mới, trồng thử nghiệm một số giống na có năng suất, chất lượng tại Đông Triều, phát triển chuỗi giá trị sản phẩm OCOP - nghiên cứu điển hình chuỗi giá trị lâm sản và dược liệu. Đồng thời triển khai thực hiện các nhiệm vụ phục vụ phát triển ngành dịch vụ, du lịch, các giải pháp quy hoạch hạ tầng kỹ thuật phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu...
Nguyễn Hoa
