Tình cờ tôi quen anh, một người tàn tật cụt cả hai chân. Anh tên là Chu Văn Vân, 45 tuổi, quê ở Đào Mỹ, Lạng Giang (Bắc Giang), hiện làm nghề chở khách tại khu du lịch Bãi Cháy (TP Hạ Long). Câu chuyện vượt lên số phận, vượt qua tật nguyền, tự tạo dựng cho bản thân và gia đình một cuộc sống hạnh phúc của anh đã cho tôi hiểu thêm về nghị lực phi thường của con người...
Nỗi đau từ thuở đôi mươi
Từ dốc Hương Trầm (Bãi Cháy), lên đến đỉnh đồi là con đường trải bê tông rộng, đẹp; rẽ vào một ngõ nhỏ, tôi tìm đến số nhà 16 - nơi anh Vân ở trọ. Đến cổng, tôi loay hoay mãi mới tìm được chỗ dựng xe an toàn, bởi đoạn đường trong này hẹp, nếu không cẩn thận, các xe từ ngõ ngách đi ra rất dễ va quệt... Sự lo lắng làm tôi chợt nghĩ đến anh Vân - một người tàn tật, vậy mà hàng ngày anh vẫn phải đánh xe đi, về trên con đường dốc, gấp khúc thì quả là vất vả. Dường như hiểu được sự ái ngại của tôi, anh thanh niên dẫn đường cho tôi, nói: Lối đi chật hẹp là vậy, nhưng tay lái chú Vân cừ lắm! Khối người khoẻ mạnh đi xe máy ra vào cổng này phải xuống dắt. Nhưng với chú ấy, xe cồng kềnh vậy, thế mà loáng một cái đã lách êm qua cổng...
Nhiều khách du lịch nước ngoài rất thích vãn cảnh cầu Bãi Cháy bằng xe của anh Vân.
Gặp tôi, anh Vân vui vẻ mời vào; rồi rất nhanh với 2 chiếc ghế nhỏ cầm tay, anh tiến gần bình nước. Tôi vội nói: “Để em tự rót”. “Không! Ai lại để khách đến chơi nhà tự rót nước uống bao giờ!…”. Gian nhà trọ anh ở diện tích khoảng hơn chục mét vuông, khá gọn gàng. Hầu hết vật dụng trong nhà được gắn, treo cách nền nhà 70-80cm, nhưng cũng có một số được treo khá cao. Anh Vân bảo, đó là của 2 con trai anh. Ban ngày các cháu đi làm, chỉ có anh ở nhà, tự đi chợ nấu ăn, đến 4 giờ chiều anh mới đi làm. Bức tường phía đầu giường dán khá nhiều ảnh anh Vân chụp cùng khách du lịch. Tôi lật đằng sau, thấy tấm nào cũng đề “Tặng anh Vân làm kỷ niệm…”. Anh Vân chỉ tấm ảnh kế bên, giới thiệu: Đây là “bà xã” tôi!. Anh Vân kể, cô ấy không chỉ là vợ, mà còn là ân nhân của đời anh. Năm anh 20 tuổi, đang làm phụ xây cho một cai thầu thì tai nạn xảy ra: Cả tấm my cửa bê tông khá to từ trên cao giáng xuống người. Vết thương quá nặng, lại bị nhiễm trùng khiến anh phải vĩnh viễn cắt bỏ đôi chân. “Lúc đó tôi chỉ biết gào thét, đầu óc như muốn vỡ tung, điên đảo… nghĩ cuộc đời thế là hết!”. Mặc dù luôn được gia đình, bạn bè ở bên động viên, nhưng nghĩ sống sẽ là gánh nặng cho gia đình, nên nhiều lần anh đã tìm đến cái chết… “Nhưng rồi ông trời đã cho tôi gặp Nguốt (vợ anh bây giờ). Nguốt đã thật sự làm tôi thấy yêu cuộc sống, giúp tôi gắng gượng “đứng dậy” bằng tình yêu chân thành, cho dù tình yêu đó của chúng tôi gặp khá nhiều trở ngại…”.
n Gian truân tìm hướng cho tương lai
Sau khi xây dựng gia đình cùng chị Nguốt, cuộc sống của anh chị vốn đã khó khăn, càng khó hơn khi 3 đứa con lần lượt ra đời. ở nông thôn ngày đó ngoài làm ruộng ra không còn nghề gì khác, nên hàng ngày anh Vân chỉ biết giúp vợ công việc nhà. Để lo cho gia đình 5 miệng ăn, anh Vân bàn với vợ, dù không được chị đồng ý, anh vẫn quyết định ra thành phố hát xẩm rong. Nhưng chỉ sau thời gian ngắn anh bỏ hát, vì nghĩ mình còn hai mắt sáng, đôi tay lành lặn, phải tìm công việc khác phù hợp, không nên cứ trông chờ sự thương hại của người khác. Thời gian đi hát ở thành phố, anh Vân thấy nhiều người tàn tật đôi chân đi lại bằng chiếc xe mô tô 3 bánh khá thuận lợi, anh ước mơ có được chiếc xe đó, chắc chắn sẽ giúp anh kiếm được việc làm và đi lại dễ dàng hơn. Về nhà anh bàn với vợ vay mượn được 10 triệu đồng mua xe mô tô. Có được chiếc xe, điều đầu tiên là anh tìm mua các sách về luật giao thông để học. Khi đã nắm chắc luật, anh nghĩ làm nghề chở hàng hoá tại các chợ ở Hà Nội là phù hợp nhất. Ban đầu làm nghề, anh cũng có khá nhiều mối hàng, nhưng rồi do anh tàn tật không có khả năng khuân vác, nên nhiều khách hàng dù có chiếu cố, nhưng cũng không thuê anh chở nữa. ở chợ không được, anh Vân chuyển sang làm nghề chở khách tại các bến xe Gia Lâm, Giáp Bát... Nhưng rồi cũng không thể cạnh tranh được với những người lành lặn, một lần nữa anh buộc phải trở về quê với nỗi thất vọng to lớn. Anh bảo đã tưởng phải cam chịu số phận… Thế rồi tình cờ một lần xem ti vi, anh được biết về Bãi Cháy, Vịnh Hạ Long, hàng năm thu hút khá nhiều khách du lịch đến tham quan, nghỉ mát… Anh quyết định lần thứ ba ra thành phố “lập nghiệp”…
Hạnh phúc nơi quê mới
Câu chuyện giữa tôi và anh Vân loáng cái đã đến giờ anh phải đi làm. Trang phục đi làm của anh là một chiếc áo sơ mi sáng màu bỏ trong chiếc quần ka ki được cải tiến thành quần soóc đúng đến phần chân khuyết. Cạp quần anh dắt chiếc điện thoại di động, phần gấu được luồn chun rất gọn gàng. Anh Vân bảo: Làm nghề phục vụ khách du lịch cần phải ăn mặc lịch sự. Anh di chuyển bằng 2 chiếc ghế nhỏ cầm tay ra chiếc TAXI 3 bánh. Chẳng cần tôi giúp đỡ, anh Vân dùng đôi tay khoẻ nhảy lên xe. Chiếc xe nổ máy tiến, lùi, lướt êm ra khỏi cái cổng chật hẹp. Lần đầu tiên tôi được ngồi xe do một người tàn tật chở mà không hề thấy ái ngại. Tôi hỏi anh: “Anh đã gặp người khách nào từ chối đi xe của anh chưa?”. “Chưa! Khách du lịch phần lớn thấy tôi tàn tật thế này mà vẫn cố gắng lao động, họ cảm động lắm. Họ còn tạo điều kiện để tôi làm tốt công việc hơn!…”. Đến Khách sạn Bưu điện, Bãi Cháy, anh Vân dừng xe, bảo: Điểm đỗ này tôi có nhiều khách quen… Xe anh dừng chưa lâu, tôi đã thấy khách đi xe, đó là một người nước ngoài đang vẫy tay ra hiệu từ xa. Rất nhanh, anh Vân lướt chiếc xe sát vỉa hè, mời khách lên xe…
Trong lúc chờ anh Vân quay trở lại, tôi rẽ vào một quán nước gần đó. Bà chủ quán không đợi tôi hỏi, nói ngay: “Tôi thấy hiếm có người được như anh ấy! Mặc dù bị tàn tật, nhưng anh Vân rất có nghị lực và tự trọng nghề nghiệp. Nhiều lần chở khách, không ít người thấy tình cảnh đáng thương của anh, họ muốn giúp đỡ, nhưng anh Vân đã từ chối. Anh bảo, anh còn sức khoẻ, còn có việc làm, vẫn còn may mắn hơn nhiều người khác… Lúc này anh Vân vừa quay trở lại điểm đón khách. Gặp tôi, anh bảo: “Ông khách vừa rồi yêu cầu chỉ chở một lượt lên cầu Bãi Cháy, tôi lấy 10 ngàn đồng, nhưng ông ấy trả luôn 20 ngàn đồng, nói mãi cũng không chịu nhận tiền thừa…!”. “Thế đã có khách nào đi xe của anh kêu đắt chưa?” – Tôi hỏi. “Có chứ! Thời gian gần đây, khi giá xăng tăng cao, buộc tôi phải tăng giá… Để tránh tình trạng khách phàn nàn, trước khi khách lên xe tôi báo giá, để họ lựa chọn”. Anh kể, cũng có vài lần bị khách quỵt tiền xe. Như trường hợp một ông Tây yêu cầu chở vào Cảng Cái Lân cả đi và về, nhưng khi tính tiền, ông ấy dứt khoát chỉ trả có 1 lượt. “Đôi khi cũng thấy bực mình, nhưng nghĩ lại thấy sự bực mình đó chẳng thấm tháp gì so với những khó khăn trước kia mà tôi đã trải qua. Thế là tôi lại vui vẻ tiếp tục làm việc”. Chợt chuông điện thoại của anh reo... Anh Vân bảo, ông chủ nhà hàng Văn Sóng gọi đến đón khách đấy!...
Tôi tìm đến nhà hàng Văn Sóng. Ông Sóng vui vẻ nói: Anh Vân là người rất có nghị lực. Tôi thật sự quý mến tinh thần, thái độ lao động của anh ấy. Khách nước ngoài đến nhà hàng tôi ăn, cần ra bến xe về Hà Nội, Hải Phòng... tôi đều gọi anh Vân. Trong lúc họ ăn, anh Vân còn tranh thủ ra bến xe trước giúp họ mua vé... Sự nhiệt tình của anh Vân khiến những du khách nước ngoài này ngạc nhiên và rất cảm động. Khi về nước, họ còn điện thoại cảm ơn tôi, cảm ơn anh Vân.
5 năm “lập nghiệp” ở TP Hạ Long, mảnh đất này giờ đã trở thành quê hương thứ hai của anh. Hiện anh rất bằng lòng với công việc của mình. Anh cho biết, một ngày lao động của anh trừ chi phí ăn, ở, còn để ra được từ 50 đến 70 ngàn đồng. Anh mới nâng cấp chiếc xe hết hơn 17 triệu đồng để đáp ứng tốt hơn trong công việc. Làm ăn tại TP Hạ Long thấy dễ chịu, anh đưa 2 con trai ra ở cùng. Cháu lớn của anh 20 tuổi, đang làm hợp đồng tại Khách sạn Công đoàn; cháu thứ hai đang học nấu ăn. Anh nói, các con anh hiện tự biết lo cho bản thân, thỉnh thoảng tích cóp được chút tiền, cùng bố gửi về cho mẹ, nuôi em ăn học ở nhà. “Được biết có lần, bằng chiếc xe của mình, anh kịp thời đưa người bị tai nạn giao thông trên đường đến bệnh viện?” - Tôi hỏi: “Việc làm bình thường ấy mà. Ai gặp trường hợp đó cũng hành động như vậy thôi! Nghĩ lại trước kia tôi bị tai nạn cũng vậy, được nhiều người giúp đỡ, nên tôi rất thấu hiểu và muốn được giúp đỡ, san sẻ với người bị nạn...” - Anh Vân vui vẻ trả lời.