Cách đây hơn chục năm, một hộ dân ở thôn Mễ Xá 3, xã Hưng Đạo, huyện Đông Triều đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Và cũng trên thửa đất ấy, hơn một năm qua, hộ dân này làm đơn xin cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng không được giải quyết. Dẫn đến tình trạng đơn thư khiếu nại kéo dài.
Từ một lá đơn khiếu nại
Mặt tiền ngôi nhà ông Lê Văn Sạn, thôn Mễ Xá 3, xã Hưng Đạo, huyện Đông Triều.
Cuối năm 2006, ông Lê Văn Sạn ở thôn Mễ Xá 3, xã Hưng Đạo, huyện Đông Triều làm đơn gửi UBND huyện Đông Triều đề nghị cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) thay thế cho GCNQSDĐ số 441/GCN đã cấp ngày 12-2-1996 có tổng diện tích là 86,09m2 cho gia đình ông. Tuy nhiên, đề nghị trên của ông Lê Văn Sạn không được giải quyết với lý do diện tích đất mà gia đình ông đang sử dụng lớn hơn diện tích đất ghi trong GCNQSDĐ đã cấp trước đó 44,71m2. Vì thế, UBND xã Hưng Đạo yêu cầu gia đình ông Sạn nộp tiền thuế sử dụng phần diện tích đất tăng trên mới làm GCNQSDĐ. Không đồng ý với yêu cầu trên của UBND xã Hưng Đạo, ông Lê Văn Sạn đã làm đơn gửi các cơ quan chức năng của huyện. Nội dung chính trong đơn là năm 1990, gia đình ông mua nhà thanh lý của Công ty Dụng cụ gia đình và Tạp phẩm một căn phòng có diện tích là 14,6m2 cùng với 19,35 m2 công trình phụ khác và một phần diện tích đất xung quanh các công trình này. Ngày 7-12-1992, sau khi được cấp có thẩm quyền thanh lý tài sản và đất ở, UBND xã Hưng Đạo đã bán 4 suất đất cho 4 hộ là các ông, bà: Chu Thị Sinh; Nguyễn Thị Vang; Phạm Văn Cường và Lê Văn Sạn. Diện tích đất như nhau, nhưng cả 3 hộ kia chỉ nộp số tiền là 8 triệu đồng, riêng hộ ông Sạn phải nộp 10 triệu đồng. Ngay trong năm 1992, hai hộ là bà Nguyễn Thị Vang và ông Phạm Văn Cường đã làm xong GCNQSDĐ với tổng diện tích của 2 hộ là 277,5m2. Mặc dù gia đình ông Sạn phải đóng tiền nhiều hơn, nhưng phải đến năm 1996 mới được UBND huyện Đông Triều cấp Giấy CNQSDĐ (số 441/GCN) với diện tích 86,09m2 (theo phản ánh của ông Sạn, cán bộ huyện không tiến hành đo đạc, mà ước lượng). Đến nay, khi ông làm đơn xin đổi GCNQSDĐ (bìa đỏ), vẫn hiện trạng đất ông được cấp sử dụng từ năm 1996, nhưng qua các lần đo đạc lại, lúc thì dôi ra trên 60m2, lúc thì là hơn chục m2, cuối cùng “chốt lại” tăng 44,71m2 (?). Có điều không bình thường là hàng năm gia đình ông vẫn phải đóng thuế cho diện tích đất sử dụng là 100m2 (?). Sau khi dẫn chúng tôi đi xem thực tế thửa đất, ông Sạn bức xúc: “Đất và nhà tôi đã mua cách đây gần 20 năm, trả tiền đầy đủ, đóng thuế đất hàng năm. Gia đình tôi đã xây dựng nhà cửa, sinh sống yên ổn nhiều năm nay trên mảnh đất đó, vậy mà đến nay lại nảy sinh những phức tạp vô lý”. Ông mang một số loại giấy tờ để chứng minh cho lời nói của mình như văn tự chuyển nhượng quyền sở hữu nhà ở năm 1990; Giấy mời nộp tiền năm 1992; GCNQSDĐ số 441/GCN; một số hoá đơn nộp thuế sử dụng đất... Ông bức xúc “Việc thất lạc giấy tờ là do lỗi của các cơ quan chức năng, tại sao lại lấy đó làm lý do để không giải quyết cho chúng tôi?”
Cơ quan chức năng địa phương: “ông chẳng bà chuộc”
Để giải quyết đơn của gia đình ông Sạn, ngày 17-11-2006, UBND xã Hưng Đạo đã chỉ đạo các cơ quan chức năng tổ chức xác minh và đến ngày 17-11-2006 có công văn số 20/VB-UB trả lời, trong đó khẳng định một số nội dung về thủ tục thanh lý, hoá đơn đóng thuế mà gia đình ông Sạn có là đúng sự thật. Đặc biệt văn bản này đã căn cứ theo biên bản kiểm tra ngày 5-6-2003 của tổ đo đạc cấp GCN diện tích đất thì hộ ông Sạn đang sử dụng 130,8m2 (đã trừ diện tích mương phía nam 6m2), tăng 44,71m2 so với diện tích đất trong giấy CNQSDĐ cấp năm 1996. Dựa vào những tài liệu trên cũng như căn cứ vào công văn số 669 ngày 6-9-2004 của UBND huyện Đông Triều “Về việc giải quyết những trường hợp biến động tăng diện tích đất so với diện tích đất hợp pháp khi cấp GCNQSDĐ”, UBND xã Hưng Đạo cho rằng diện tích đất của gia đình ông là diện tích đất cấp theo quy hoạch (sau khi mua nhà thanh lý) đã được UBND huyện Đông Triều cấp GCNQSDĐ từ năm 1996 đến nay, gia đình ông đã công nhận việc sử dụng đất hợp pháp của mình theo GCNQSDĐ có diện tích 86,09m2, vì vậy gia đình phải nộp tiền đối với diện tích tăng là 44,71m2 thì mới được cấp đổi giấy. Tiếp tục gửi đơn lên Phòng Tài nguyên và Môi trường, gia đình nhận được văn bản số 24/BC-TN&MT ngày 24-1-2007: “Qua nghiên cứu nội dung đơn của ông Lê Văn Sạn và công văn trả lời của UBND xã Hưng Đạo… Phòng TN&MT nhất trí với quan điểm giải quyết của UBND xã Hưng Đạo tại văn bản số 20 ngày 17-11-2006. Do đó trường hợp đất của ông Lê Văn Sạn khi hợp thức hoá diện tích đất tăng 44,71m2 phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định là đúng với luật định”, mà không hề đi kiểm tra thực tế.
Mất gần một năm nữa, từ xã lên huyện, đơn chạy vòng quanh cuối cùng đến Thanh tra huyện Đông Triều. Lần này, Thanh tra huyện phối hợp với Chi cục Thuế, Phòng TN&MT, UBND xã Hưng Đạo... cùng vào cuộc. Thế nhưng lại xảy ra chuyện “ông chẳng bà chuộc”. Cụ thể theo văn bản số 20, ngày 17-11-2006 của UBND xã Hưng Đạo vẫn cho rằng diện tích hộ ông Sạn đang sử dụng là 103,8m2, tăng 44,71m2 so với diện tích GCN số 441. Còn tại báo cáo 24, ngày 24-1-2007 của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện thì diện tích hộ ông Sạn đang sử dụng là 130,8m2... Tại báo cáo số 11 ngày 16-5-2007 của Thanh tra huyện thì cho rằng do không còn hồ sơ thanh lý đất, hồ sơ đất khu vực thanh lý, quyết định thanh lý, nên không có cơ sở để kết luận cấp cho 4 hộ trên bao nhiêu m2, mỗi suất bao nhiêu m2, giá bán theo m2 hay theo suất? Trước đó, ngày ngày 8-5-2007, tổ công tác của UBND huyện đã đo lại hiện trạng sử dụng đất của các hộ, thấy rằng 4 hộ đang sử dụng tổng diện tích đất là 594, 32m2, trong đó hộ ông Sạn 148,72m2 (lại tăng thêm 17,4m2 so với kết quả đo đạc của UBND xã Hưng Đạo)(?).
Trong tâm trạng hoang mang, ông Lê Văn Sạn giãi bày: “Năm 1996 do hoàn cảnh gia đình tôi quá khó khăn, đã mang GCNQSDĐ thế chấp vay tiền Ngân hàng Nông nghiệp huyện, nhưng vẫn không hiểu căn cứ vào đâu mà huyện chỉ cấp 86,09m2, nhưng lại thu thuế 100m2. Và bây giờ lại yêu cầu đóng thuế tiếp phần đất dôi ra. Sự tắc trách này ai chịu trách nhiệm. Và đến bao giờ thì gia đình mới được cấp đổi GCNQSDĐ”.
Mang những thắc mắc của gia đình ông Lê Văn Sạn chúng tôi đến làm việc với lãnh đạo xã Hưng Đạo. Ông Nguyễn Văn Đảm, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo cho biết, hiện UBND xã không còn giữ bất kỳ một giấy tờ hồ sơ đất nào liên quan đến trường hợp gia đình ông Lê Văn Sạn, và thừa nhận thiếu sót trong việc quản lý hồ sơ của cán bộ địa chính xã... Cùng ngày, chúng tôi đã có buổi trao đổi với ông Nguyễn Văn Xá, Chánh thanh tra huyện Đông Triều, cũng nhận được câu trả lời như trong bản kết luận giải quyết đơn đề nghị của Thanh tra huyện ngày 16-5-2007: “Không còn lưu trữ tờ trình xin thanh lý đất, hồ sơ đất khu vực thanh lý, quyết định thanh lý để chuyển sang đất dân cư…”. Và như vậy không biết đến bao giờ gia đình ông Sạn mới được cấp đổi GCNQSDĐ?
