Trong giai đoạn hiện nay, việc tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của quá trình hội nhập đã trở thành nhu cầu cấp thiết, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam gia nhập Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động SHTT, Quảng Ninh đã có nhiều nỗ lực và đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong hoạt động này.
Thực hiện Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2011-2015, Quảng Ninh đã tích cực vào cuộc trong việc xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm thế mạnh của tỉnh. Qua đó, nhiều sản phẩm đã dần khẳng định được tên tuổi, uy tín và tạo được niềm tin của người tiêu dùng, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người dân.
NÂNG CAO NHẬN THỨC
Chia sẻ với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Lộc, phường Yên Hải (TX Quảng Yên) nói: Với giá bán cao, những năm gần đây cua biển được nhiều người dân trên địa bàn thị xã nuôi với diện tích lớn, tuy nhiên do cua biển Quảng Yên chưa có nhãn hiệu được công nhận nên thường xuyên bị lợi dụng. Cua được khai thác ở vùng biển khác, nhưng các thương lái lại mạo xưng là cua Quảng Yên làm ảnh hưởng đến uy tín của con cua biển Quảng Yên. Vì vậy, khi được chính quyền địa phương thông báo về việc thực hiện dự án “Xây dựng và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Cua biển Quảng Yên” cho sản phẩm cua biển của TX Quảng Yên, chúng tôi rất vui mừng, phấn khởi và tích cực tham gia các buổi tập huấn, tuyên truyền. Qua đó chúng tôi thấy được lợi ích của việc xây dựng thương hiệu và được bảo hộ quyền SHTT đối với sản phẩm của mình sản xuất.
Để hoạt động SHTT đến được với nhiều tầng lớp nhân dân, thời gian qua, công tác tập huấn, tuyên truyền, phổ biến kiến thức, chính sách pháp luật về SHTT đã được triển khai rộng rãi. Sở KH&CN đã chủ trì, phối hợp tổ chức các hội nghị tập huấn hướng dẫn đăng ký và xác lập quyền SHTT, bảo hộ và thực thi quyền SHTT, bảo hộ quyền SHTT đối với các sản phẩm đặc sản địa phương, hướng dẫn các thủ tục hồ sơ đăng ký xác lập quyền về nhãn hiệu hàng hoá, kiểu dáng công nghiệp... Cùng với tuyên truyền, phổ biến kiến thức, chính sách pháp luật về SHTT, những năm qua, Thanh tra Sở KH&CN phối hợp với Công an tỉnh, Cục Hải quan, Chi cục Quản lý thị trường (Sở Công Thương) phát hiện, xử lý kịp thời nhiều vụ việc xâm phạm về SHTT. Hàng năm, Sở KH&CN đã thường xuyên hướng dẫn các tổ chức, cá nhân trong tỉnh xác lập và bảo vệ quyền SHTT. Đến nay, toàn tỉnh có 797 nhãn hiệu hàng hoá, 6 sáng chế, giải pháp hữu ích và 61 kiểu dáng công nghiệp được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cấp văn bằng bảo hộ.
HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN THƯƠNG HIỆU
Nhờ hoạt động SHTT, Quảng Ninh ngày càng được biết đến là một tỉnh với nhiều sản phẩm đặc sản nổi tiếng, uy tín và chất lượng. Từ năm 2011 đến nay, Quảng Ninh đã được Bộ KH&CN hỗ trợ thực hiện 6 dự án để xây dựng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho 6 sản phẩm đặc sản của Quảng Ninh thông qua Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ. Cụ thể, Bộ KH&CN hỗ trợ xây dựng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm “Sá sùng”; tạo lập và quản lý nhãn hiệu chứng nhận “Mật ong Tiên Yên”, với kinh phí trên 2,5 tỷ đồng. Đang thẩm định để phê duyệt thực hiện dự án áp dụng giải pháp hữu ích “Phương pháp chiết lá và cây dâu tằm bằng etanol”, văn bằng bảo hộ số 887. Bộ KH&CN uỷ quyền cho tỉnh Quảng Ninh quản lý 3 dự án: Cua biển Quảng Yên, Cá ruội Cô Tô và dự án “Tuyên truyền, phổ biến kiến thức về sở hữu trí tuệ trên Đài PTTH tỉnh Quảng Ninh” giai đoạn IV (2014-2015), với kinh phí hỗ trợ trên 1,1 tỷ đồng và kinh phí đối ứng của địa phương là 5,9 tỷ đồng, doanh nghiệp trên 1 tỷ đồng.
Song song với đó, Quảng Ninh cũng là tỉnh đầu tiên trong cả nước xây dựng một chương trình riêng về phát triển thương hiệu nhằm nâng cao giá trị nông sản. Đó là Chương trình “Xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Quảng Ninh đến năm 2015” cho 21 sản phẩm. Đến nay, Quảng Ninh đã xây dựng xong chỉ dẫn địa lý cho 3 sản phẩm, nhãn hiệu tập thể cho 5 sản phẩm và nhãn hiệu chứng nhận cho 13 sản phẩm. Tất cả 21 sản phẩm đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu của Cục Sở hữu trí tuệ và bộ công cụ quản lý nhãn hiệu được chủ sở hữu nhãn hiệu phê duyệt. Đồng thời, 19/19 dự án đã thành lập và bổ sung chức năng quản lý cho các hội/HTX sản xuất và kinh doanh các sản phẩm được xây dựng thương hiệu; xây dựng 21 bộ tiêu chuẩn chất lượng và 60 quy trình kỹ thuật cho 21 dự án thương hiệu... Các nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý được bảo hộ này đang sử dụng và phát triển thương hiệu một cách độc đáo, hiệu quả thông qua các cuộc hội chợ, triển lãm trong và ngoài tỉnh. Từ hiệu quả của chương trình “Xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Quảng Ninh”, các địa phương và người dân chủ động phối hợp với Sở KH&CN và sở, ngành có liên quan xây dựng nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp cho các sản phẩm gắn với Đề án tỉnh Quảng Ninh - Mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP).
Ông Bùi Quang Minh, Phó Giám đốc Sở KH&CN cho rằng: Trong thời gian tới, hoạt động SHTT cần tiếp tục tăng cường hơn nữa, bởi trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường, các cơ sở sản xuất kinh doanh phải có “bản quyền” của mình mới có chỗ đứng vững chắc, từ đó mới có sự phát triển bền vững. Tỉnh cũng cần tiếp tục quan tâm hỗ trợ các đơn vị, doanh nghiệp đảm bảo quy trình sản xuất và tăng cường kiểm tra, giám sát. Trong đó, giám sát nội bộ, tức là cơ sở sản xuất tự kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, qua đó khẳng định và duy trì chất lượng ổn định, tạo được niềm tin của khách hàng.
Nguyễn Hoa
