"Yêu cầu và động lực mới cho Quảng Ninh trong chuyển đổi số và phát triển con người"

Vụ trưởng Vụ Tạp chí Cộng sản Nguyễn Thị Mai Anh: “Tỉnh đi đầu trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cả trên phương diện lý luận và thực tiễn”

Tôi cho rằng, các phẩm chất tự chủ, tự cường, tự tin là nền tảng, gốc rễ để xây dựng nền khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tự lực, tự chủ. Tính đến thời điểm này, Quảng Ninh là một trong những tỉnh đi đầu trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cả trên phương diện lý luận và thực tiễn gắn với tỉnh. Từ một tỉnh khai thác tài nguyên là chính, Quảng Ninh đã trở thành hình mẫu phát triển đa ngành, trong đó người lao động với tinh thần tự lực chính là lực đẩy bền vững cho sự đổi thay toàn diện. Tự chủ chiến lược trong phát triển khoa học - công nghệ, chuyển đổi số của con người Quảng Ninh còn thể hiện và được triển khai theo chiều sâu, đó là tư duy chủ động nắm bắt, làm chủ tri thức và công nghệ, không phụ thuộc hoàn toàn vào bên ngoài. Điều này đã được thể hiện rõ qua việc Quảng Ninh không chờ đợi trung ương chỉ đạo, mà chủ động xây dựng chiến lược phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phù hợp với đặc điểm địa phương.

Trong bối cảnh cả nước bước vào kỷ nguyên số và đổi mới sáng tạo, phẩm chất ấy chính là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ để Quảng Ninh phát triển bền vững, hài hòa giữa con người - khoa học - vùng đất. Khi mỗi cá nhân trở thành “công dân số”, làm chủ tri thức, công nghệ và tràn đầy tâm huyết sáng tạo, thì bên cạnh dấu ấn về một Quảng Ninh di sản thiên nhiên thế giới giàu tài nguyên thiên nhiên, mà còn là “vùng đất của trí tuệ, của sáng tạo và của tương lai”.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Văn Công: “Gợi mở nhiều định hướng và giải pháp khả thi để tháo gỡ những nút thắt trong quá trình chuyển đổi số của tỉnh”

Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng vai trò là động lực, đột phá quan trọng hàng đầu để phát triển lực lượng sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Để bứt phá trong thực hiện mục tiêu này, tỉnh có những điểm nghẽn, khó khăn cần vượt qua, đó là: Thiết lập cơ sở dữ liệu gắn với đảm bảo an ninh an toàn mạng dữ liệu; nâng cấp hạ tầng số; nhân lực số và trình độ tiếp cận công nghệ. Do đó, hội thảo lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi thông qua các tham luận chuyên sâu, mô hình thực tiễn và thảo luận bàn tròn từ các chuyên gia, hội thảo đã giúp chỉ ra rõ hơn các vấn đề đặt ra, đồng thời gợi mở nhiều định hướng chính sách và giải pháp khả thi nhằm tháo gỡ những nút thắt trong quá trình chuyển đổi số của tỉnh.

Về phía tỉnh, Quảng Ninh sẽ tiếp tục chủ động đề xuất Trung ương cho phép áp dụng cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với các công nghệ mới, mô hình kinh doanh đột phá và các phương thức quản trị tiên tiến. Đây được xem là công cụ để tỉnh đẩy nhanh quá trình hình thành mô hình quản trị số, kinh tế số, tạo điều kiện để các sáng kiến được thử nghiệm và triển khai nhanh trong thực tiễn. Song song với đó, tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm là thu hút doanh nghiệp công nghệ lớn, các chuyên gia và nhân tài số về làm việc, nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại Quảng Ninh; đổi mới mạnh mẽ phương thức đào tạo nhân lực, bảo đảm hình thành nhanh đội ngũ lao động số và công dân số, đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành trong môi trường số hóa toàn diện. Đồng thời, chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu đảm bảo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

TS. Khổng Quốc Minh, Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ: "Đột phá tư duy và đồng bộ giải pháp để hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh"

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị “Về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” khẳng định rõ: Phát triển các viện nghiên cứu và trường đại học trở thành những chủ thể nghiên cứu mạnh, gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu, ứng dụng và đào tạo. Nhóm nghiên cứu mạnh là tập thể các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh, nhà sáng chế, kỹ sư, chuyên gia đổi mới sáng tạo… có uy tín và năng lực chuyên môn cao, giữ vai trò dẫn dắt các hướng nghiên cứu mang tính liên ngành, dài hạn, tiên phong và đột phá; qua đó tạo ra những sản phẩm có giá trị khoa học và thực tiễn lớn.

Tôi cho rằng cần có tư duy đột phá và triển khai đồng bộ các giải pháp về cơ chế, chính sách, hạ tầng, nhân lực, tài chính và mạng lưới nhằm huy động nguồn lực tập trung hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh. Trọng tâm là đổi mới tư duy trong xây dựng cơ chế, chính sách để tạo hành lang pháp lý khuyến khích các cơ sở nghiên cứu, cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và tổ chức thành lập các nhóm nghiên cứu mạnh; đồng thời huy động tối đa và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và hạ tầng phục vụ sự hình thành, vận hành và phát triển của các nhóm này. Từ đó thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các nhóm nghiên cứu mạnh cần tập trung vào những hướng nghiên cứu ưu tiên, thu hút trí tuệ và nguồn lực để tạo ra các công bố khoa học chất lượng cao, mô hình lý thuyết mới, phương pháp nghiên cứu tiên tiến, sáng chế, giải pháp hữu ích, mô hình kinh doanh mới; phát triển sản phẩm, hoàn thiện và ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động đổi mới sáng tạo.

PGS.TS Phạm Văn Hồng, Hiệu trưởng Trường Kinh tế Đại học Phenikaa: “Tháo gỡ “nút thắt nhân lực” để Quảng Ninh duy trì vị thế tiên phong trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”

Vai trò của nhân lực chất lượng cao càng trở nên cấp thiết đối với tỉnh Quảng Ninh. Tỉnh đang ưu tiên phát triển các ngành mũi nhọn như du lịch thông minh, công nghiệp xanh, logistics - cảng biển, dịch vụ tài chính - thương mại và công nghiệp bán dẫn. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lao động thành thạo ngoại ngữ, am hiểu công nghệ số, có tư duy liên ngành và năng lực hội nhập quốc tế. Như vậy, có thể khẳng định nhân lực chất lượng cao chính là điều kiện tiên quyết để tỉnh Quảng Ninh duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP cao và hiện thực hóa mục tiêu trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại trước năm 2030. Đầu tư cho phát triển nhân lực đồng nghĩa với đầu tư cho tương lai bền vững của tỉnh và của quốc gia.

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và toàn cầu hóa tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao là nhân tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và tốc độ phát triển bền vững của tỉnh. Thực trạng hiện nay cho thấy tỉnh đã đạt nhiều thành tựu về tăng trưởng kinh tế, thu hút FDI, phát triển hạ tầng số và chuyển đổi số, song vẫn đối diện với “nút thắt nhân lực” cả về quy mô, cơ cấu ngành nghề, năng lực ngoại ngữ và kỹ năng số. Giai đoạn 2025 - 2030, tỉnh Quảng Ninh đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, du lịch thông minh, công nghiệp xanh và logistics hiện đại. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Quảng Ninh phải xác định nhân lực chất lượng cao là điều kiện tiên quyết và động lực trung tâm cho mọi chiến lược phát triển. Trong đó, phải ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư cho giáo dục và đào tạo, nhất là tập trung vào các ngành mũi nhọn gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh liên kết đào tạo - nghiên cứu - chuyển giao theo mô hình Triple Helix + AI; tạo dựng hệ sinh thái học tập số, phát triển trung tâm dữ liệu mở, phòng lab liên kết và hệ thống LMS tích hợp AI; xây dựng chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài, gắn trách nhiệm với đóng góp cụ thể cho tỉnh; khuyến khích mạnh mẽ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, hình thành quỹ đầu tư hạt giống và các vườn ươm công nghệ.