5 năm trở lại đây cả nước nhìn nhận, đánh giá về Quảng Ninh như một hiện tượng của sự đổi mới và đột phá trong cả phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị. Những việc mà Quảng Ninh chủ động xây dựng và đề xuất Trung ương cho phép được thực hiện như: Đề án Đặc Khu kinh tế Vân Đồn, Đề án “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”, thành lập Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư, Trung tâm Hành chính công... không chỉ vì sự phát triển của riêng Quảng Ninh mà còn là một cách thể nghiệm mô hình phát triển mới của đất nước, đáp ứng đòi hỏi từ thực tiễn.[links()]
Khi khát vọng sáng tạo được thăng hoa
3 năm liền (2012-2014) Quảng Ninh liên tục báo cáo Trung ương, xin ý kiến các bộ, ngành, các chuyên gia về những đề án phát triển của tỉnh. Đã có những ý kiến băn khoăn rằng Quảng Ninh có lý thuyết quá không khi dày công xây dựng những đề án lớn với những ý tưởng quá táo bạo, không chỉ là chưa có tiền lệ mà thậm chí phải là thay đổi đến Hiến pháp mới có thể thực hiện được... Nhưng thực tế đã chứng minh Quảng Ninh đã chọn đúng điểm chốt để đột phá. Điển hình như Đề án xây dựng Đặc Khu kinh tế Vân Đồn - năm 2012, nếu Quảng Ninh không quyết tâm xây dựng và chủ động thực hiện từng phần việc theo đề án thử hỏi “chú sư tử ngủ quên” - (Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói khi đến thăm Vân Đồn năm 2014) cả chục năm (kể từ khi Chính phủ có Quyết định xây dựng Khu Kinh tế năm 2004) đến bao giờ mới thức giấc? Và đến bao giờ Vân Đồn mới có được một cảng hàng không để đón chuyến bay đầu tiên vào năm 2017 mà ngân sách không phải bỏ ra vài nghìn tỷ đồng để đầu tư? Đến bao giờ cái tên Vân Đồn mới là sự lựa chọn hàng đầu của các nhà đầu tư khi “ngắm” vào Quảng Ninh cũng như khu vực phía Bắc? Điều quan trọng hơn tất cả là chính từ Đề án Đặc Khu kinh tế Vân Đồn của Quảng Ninh mà khái niệm về Khu hành chính - kinh tế đặc biệt (hay Đặc khu kinh tế) đã được đưa vào Hiến pháp năm 2013 và chương trình xây dựng luật của Quốc hội. Quyết định này đã được các chuyên gia nghiên cứu trong nước và quốc tế khẳng định, đây là sự đổi mới mạnh mẽ, cởi mở của Việt Nam về mặt thể chế và không ai phủ nhận khởi nguồn của sự đổi mới đó là từ những ý tưởng đề xuất rất sáng tạo của Quảng Ninh.
Cùng với xây dựng các Đề án chiến lược, Quảng Ninh tập trung nghiên cứu, vận dụng sáng tạo những chỉ đạo của Trung ương để xây dựng chính quyền kiến tạo và phục vụ như: Thay đổi quy trình giải quyết các thủ tục đầu tư “từ trên xuống thay vì từ dưới lên” thông qua thành lập Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư (IPA) trực thuộc UBND tỉnh (mô hình đầu tiên trong cả nước). Trước đây khi chưa vận hành mô hình mới này các dự án đầu tư vào Quảng Ninh sẽ phải từ các sở, ngành tham mưu, đề xuất mới đến lãnh đạo tỉnh. Chính vì cán bộ, chuyên viên sở, ngành được trao quyền quyết định ban đầu nên đã có những dự án bị “ngâm tôm” cả năm trời, sự nhũng nhiễu doanh nghiệp, nhà đầu tư từ đó mà ra. Chọn cách giải quyết vấn đề là đổi ngược quy trình làm việc, tỉnh Quảng Ninh quyết định dự án đầu tư sẽ được lãnh đạo tỉnh xem trước, sau đó mới chuyển cho các sở, ngành giải quyết chuyên môn và thời hạn quy định cụ thể. Với cách làm này Quảng Ninh đã rút ngắn được thời gian cấp phép đầu tư từ 25 ngày xuống còn 7 ngày, thậm chí có dự án được cấp phép trong vòng 24 giờ sau khi hoàn thiện thủ tục. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Thành cho biết: Cái được trong đổi mới quy trình đầu tư của Quảng Ninh không chỉ là số vốn đầu tư vào địa bàn đạt 7 tỷ USD, môi trường đầu tư minh bạch, chỉ số năng lực cạnh tranh luôn đứng trong top đầu cả nước mà điều quan trọng hơn cán bộ, công chức, viên chức đã “ngoan” hơn trong một chính quyền phục vụ, các dự án đầu tư, nhà đầu tư vào Quảng Ninh đều là những tập đoàn hàng đầu trong nước, có tiếng trên thế giới như Vingroup, Sun Group, FLC, BIM Group, Him Lam, My Way, Texhong, Rent A Port...
Chính quyền phục vụ nhân dân, doanh nghiệp không gì tốt hơn là làm những việc có lợi cho dân, theo đó Quảng Ninh đã tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính theo hướng tách dần dịch vụ công ra khỏi quản lý nhà nước thông qua thành lập trung tâm hành chính công cấp tỉnh và 14 địa phương cấp huyện, liên kết đến cấp xã gắn với xây dựng chính quyền điện tử, đào tạo công dân điện tử để giải quyết thủ tục hành chính theo nguyên tắc “tiếp nhận, thẩm định và phê duyệt tại trung tâm” bảo đảm thuận tiện, công khai, minh bạch. Đây là mô hình duy nhất ở Quảng Ninh đã được Thủ tướng Chính phủ cho thí điểm thành lập theo Quyết định số 1831/QĐ-TTg ngày 28-10-2015. Đồng thời rà soát và công bố thủ tục hành chính của ba cấp chính quyền, chuẩn hoá và đưa vào thực hiện. Đến nay, 95% các thủ tục được thực hiện trực tiếp tại Trung tâm Hành chính công, 99,5% số hồ sơ được giải quyết trước và đúng hạn, cắt giảm 40% thời gian giải quyết so với quy định. Qua khảo sát bằng nhiều hình thức, trên 98% người dân và doanh nghiệp có ý kiến hài lòng về hành chính công của Quảng Ninh.
Khơi mạch nguồn thành công
Năm 2017 Quảng Ninh sẽ có tuyến đường cao tốc đầu tiên kết nối tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, cũng năm này Cảng hàng không Quảng Ninh sẽ cất cánh chuyến bay đầu tiên để kết nối Quảng Ninh với quốc tế và cũng năm 2017, Quảng Ninh sẽ có Công viên Đại Dương Hạ Long (được ví như Disneyland của Việt Nam) nằm ngay bên bờ Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới... Ai đã đem đến cho Quảng Ninh những dấu ấn tuyệt vời này - đó là sự nỗ lực, quyết tâm và đoàn kết của cả hệ thống chính trị khi là tỉnh đầu tiên trong cả nước xây dựng cơ chế, đề nghị Chính phủ cho phép tự đầu tư xây dựng đường cao tốc, sân bay, hạ tầng du lịch bằng nguồn vốn tự huy động. Với gần 10.000 tỷ đồng từ ngân sách và trên 32.500 tỷ đồng huy động đầu tư theo hình thức PPP, Quảng Ninh đã làm được Cảng hàng không, gần 100km đường cao tốc, các trụ sở liên cơ quan của tỉnh, địa phương và 36 dự án đầu tư khác đang được triển khai. Chủ động xây dựng mô hình và vận dụng sáng tạo hình thức đối tác công - tư (PPP) để huy động nguồn lực phát triển hạ tầng đồng bộ theo nguyên tắc Nhà nước không trực tiếp làm những gì nhân dân, doanh nghiệp làm được và làm tốt hơn, PPP của Quảng Ninh đã là cơ sở thực tiễn để Chính phủ ban hành Nghị định số 15/2015/NĐ-CP ngày 14-2-2015 về đầu tư theo hình thức đối tác công - tư.
Không chỉ khẳng định hiệu quả của cách làm trong thực hiện đột phá chiến lược của Đảng về hạ tầng, Quảng Ninh cũng là một trong những tỉnh đầu tiên của cả nước thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh (theo tinh thần Kết luận Hội nghị T.Ư 3 khoá XI). Lấy du lịch, dịch vụ làm trọng tâm phát triển, đã giảm được tỷ lệ thu ngân sách nhà nước từ than và đất từ 67% năm 2011 xuống 47% năm 2015; giảm cơ cấu công nghiệp năm 2010 từ 53,4% xuống 50,9%; tăng tỷ trọng dịch vụ từ 39,3% lên 43,4% năm 2015. Và Quảng Ninh cũng là tỉnh đầu tiên của cả nước quyết tâm về trước cả nước 5 năm trong xây dựng nông thôn mới. Đến hết năm 2015, Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh nông thôn mới. Toàn tỉnh đã có 82 xã cơ bản đạt tiêu chí xã nông thôn mới, có 6/10 huyện, thị xã, thành phố cơ bản đạt tiêu chí nông thôn mới; 23 xã đạt chuẩn nông thôn mới cao hơn so với mức bình quân cả nước (đạt 13,6% số xã so với 9,36% số xã của cả nước); 2 huyện đạt chuẩn nông thôn mới là Cô Tô và Đông Triều. Thu nhập của người dân khu vực nông thôn tăng từ 11 triệu đồng/năm (2010) lên gần 30 triệu đồng/năm (2015).
“Góp phần xây dựng nhà nước kiến tạo, chính quyền phục vụ, từ thực tiễn ở địa phương Quảng Ninh đã đổi mới tư duy theo hướng đột phá, nâng cao tầm nhìn mang tính chiến lược, hành động hiệu quả và quyết liệt, chỉ đạo và tập trung nguồn lực thực hiện hiệu quả, dứt điểm với phương châm “việc gì có lợi cho dân, cho nước thì phải hết sức làm”. Những kết quả mà Quảng Ninh đạt được trong phát triển kinh tế, xây dựng hệ thống chính trị khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Long khẳng định.
Lan Hương - Thuỳ Linh
Bài 4: Làm những việc có lợi cho dân, cho nước
