Bảo vệ môi trường, nâng chất lượng cuộc sống

Bảo vệ môi trường không chỉ là yêu cầu của phát triển bền vững, mà là một trong những yếu tố trực tiếp quyết định chất lượng cuộc sống của người dân. Trên hành trình trở thành thành phố, Quảng Ninh đã không ngừng quan tâm đầu tư, siết chặt quản lý, từng bước giải quyết những vấn đề môi trường phát sinh, để sự phát triển đi cùng với những giá trị bền vững.

Giải quyết những vấn đề "sát sườn" với đời sống người dân

Tháng 7/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an Quảng Ninh) đã tiến hành kiểm tra một cơ sở giết mổ lợn tại tổ 12, khu phố Hà Khẩu 2, phường Việt Hưng. Qua kiểm tra cho thấy, cơ sở không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, không đủ điều kiện về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và các thủ tục pháp lý theo quy định; 6 lao động trực tiếp tham gia giết mổ không được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động, không được khám sức khỏe định kỳ theo quy định đối với người trực tiếp chế biến thực phẩm.

Đáng chú ý, toàn bộ quy trình giết mổ, pha lọc thịt và sơ chế nội tạng diễn ra trong điều kiện mất vệ sinh. Qua rà soát, hoạt động giết mổ trên địa bàn vẫn còn phân tán, trong đó có những cơ sở nhỏ lẻ không đáp ứng điều kiện theo quy định.

Từ thực tế này, UBND tỉnh đã có văn bản yêu cầu các địa phương hoàn thành việc rà soát, phân loại cơ sở giết mổ; xây dựng lộ trình chấm dứt hoạt động đối với những cơ sở nhỏ lẻ không bảo đảm điều kiện trước ngày 31/10/2026. Đồng thời, yêu cầu các địa phương phải nhanh chóng bố trí quỹ đất, thu hút đầu tư xây dựng cơ sở giết mổ tập trung.

Bà Nguyễn Thị Nhung (khu Hà Khẩu 2, phường Việt Hưng) chia sẻ: Tôi thấy việc chấm dứt các điểm giết mổ nhỏ lẻ là rất cần thiết, bởi hoạt động này nếu tiếp tục kéo dài mà không được quản lý, chất thải sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường khu dân cư. Tôi mong khi các cơ sở nhỏ lẻ dừng hoạt động, địa phương sớm có cơ sở giết mổ tập trung, hoặc điểm giết mổ đủ điều kiện để đáp ứng nhu cầu thực tế, tránh tình trạng cấm, nhưng lại phát sinh hoạt động giết mổ tự phát mới.

Việc chấm dứt các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ chỉ là một trong những vấn đề môi trường tác động trực tiếp đến đời sống dân cư đã và đang được Quảng Ninh tập trung giải quyết.

Trước đó, vào tháng 5/2026, tại khu Bạch Đằng 1, phường Yên Tử, người dân phản ánh với các cơ quan chức năng về tình trạng bụi và mùi khét kéo dài. Sở NN&MT đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra, lấy mẫu đột xuất hoạt động xả bụi, khí thải của Công ty CP Xi măng và xây dựng Quảng Ninh (đơn vị sản xuất xi măng tại phường Yên Tử).

Qua kiểm tra, đoàn công tác xác định nguồn phát sinh bụi, mùi trong khu vực không chỉ từ hoạt động sản xuất xi măng, mà còn có thể liên quan đến hoạt động vận tải, xây dựng và một số nguồn phát thải khác. Mở rộng kiểm tra tại cụm công nghiệp Phương Nam, đoàn phát hiện tại Nhà máy sản xuất, gia công và tái chế kim loại màu do Công ty TNHH Đức Nhuận Phát Việt Nam làm chủ đầu tư có lò đốt bao bì, phế liệu không đúng quy định, làm phát tán khí, bụi, mùi ra môi trường. Khối lượng chất thải bị tiêu hủy trái phép được ghi nhận là 352,7kg.

Cơ quan chức năng cũng xác định doanh nghiệp thuộc diện phải có giấy phép về môi trường, nhưng chưa thực hiện theo quy định. Công ty đã bị yêu cầu chấm dứt ngay hoạt động đốt chất thải; UBND phường Yên Tử lập biên bản xử lý đối với 2 hành vi vi phạm và hoàn thiện hồ sơ xử phạt. Theo quy định, doanh nghiệp bị xử phạt hơn 300 triệu đồng, đồng thời bị áp dụng hình thức tạm đình chỉ hoạt động để khắc phục hậu quả.

Cùng với chấn chỉnh, xử lý vi phạm, Quảng Ninh đặc biệt quan tâm đầu tư cho những công trình tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân, trong đó có việc mở rộng mạng lưới cấp nước sạch, nhất là tại các khu vực nông thôn, miền núi và những nơi còn “vùng lõm” về nước sạch.

Khu La Dương, phường Đông Triều nằm xa khu vực trung tâm, trước đây phần lớn các hộ dân trong khu sử dụng nước giếng khơi, giếng khoan cho sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển, chất lượng nguồn nước tự khai thác đã khiến nhiều người dân lo lắng, nhất là vào những thời điểm nước bị đục, xuất hiện mùi.

Đầu năm 2026, khi biết tin mạng lưới cấp nước tập trung sẽ được Xí nghiệp nước Đông Triều (Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh) mở rộng đến khu dân cư, nhiều người dân rất phấn khởi. Ông Nguyễn Văn Đông (khu La Dương) chia sẻ: Suốt nhiều năm qua chúng tôi phải sử dụng nước giếng khoan, nhiều cặn vôi khiến các thiết bị sinh hoạt nhanh xuống cấp, chi phí lọc nước và bảo trì tăng cao. Khi hệ thống cấp nước sạch được triển khai, người dân rất phấn khởi và đồng thuận đấu nối ngay lập tức. Từ tháng 4/2026 đến nay, người dân trong khu đều đã chuyển sang sử dụng nước máy và yên tâm hơn trong sinh hoạt.

Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ dân của Quảng Ninh sử dụng nước sạch đạt trung bình 89,84%. Trong đó, khu vực đô thị đạt mức 94,07%. Nhiều nơi như lõi đô thị khu vực Hạ Long, Cẩm Phả, Quảng Yên đã hoàn thành phủ kín 100% cho cả hộ dân và cơ sở kinh doanh.

Không dừng lại ở kết quả này, tại Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 9/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, mục tiêu cốt lõi trong năm 2026 của Quảng Ninh là đưa tỷ lệ cư dân đô thị được cấp nước sạch tập trung vượt mốc 95,5% và nâng tỷ lệ người dân nông thôn tiếp cận nước sạch chuẩn lên trên 85%.

Yêu cầu cao hơn cho chặng đường mới

Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 26/9/2022 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước giai đoạn 2022-2030 đã đưa ra những yêu cầu quyết liệt trong công tác bảo vệ môi trường.

Theo đó, với những ngành sản xuất có nguy cơ tác động lớn đến môi trường như nhiệt điện, xi măng, khai thác khoáng sản, tỉnh đã có cơ chế yêu cầu các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản đóng góp kinh phí đầu tư, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và các công trình bảo vệ môi trường tại những khu vực chịu tác động của hoạt động khai thác. Nguồn lực từ khai thác tài nguyên được yêu cầu phải được đầu tư trở lại cho chính những địa bàn đang chịu sức ép về hạ tầng và môi trường.

Các hoạt động thu gom rác, vệ sinh môi trường, trồng cây xanh, xây dựng khu dân cư xanh, sạch, đẹp được các địa phương duy trì thường xuyên. Phong trào “Ngày Chủ nhật xanh” được tổ chức tại nhiều khu dân cư; riêng giai đoạn trước, hoạt động này được duy trì thường xuyên tại 1.452 khu dân cư trên địa bàn tỉnh.

Tính đến hết năm 2025, 100% khu công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn; trên 98% chất thải rắn sinh hoạt khu vực đô thị được thu gom, xử lý; chất thải rắn sinh hoạt khu vực nông thôn đạt trên 90%. Các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao được đưa vào diện giám sát đặc biệt, có hệ thống quan trắc môi trường tự động, truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý.

Nếu trước đây, khi phát hiện vi phạm, các cơ quan chức năng sẽ kiểm tra, xác định nguyên nhân và xử lý, thì trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra là phải thực hiện sớm hơn một bước. Theo đó, nguồn phát thải phải được kiểm soát ngay từ đầu. Những cơ sở sản xuất, kinh doanh không còn phù hợp với quy hoạch khu đô thị, khu dân cư, hoặc có nguy cơ cao gây ô nhiễm phải được xử lý, sắp xếp lại. Các dự án mới không chỉ được xem xét về hiệu quả kinh tế, mà phải tính đến công nghệ, khả năng xử lý chất thải và mức độ tác động đến môi trường ngay từ khi chuẩn bị đầu tư.

Đáng chú ý, tỉnh cũng đang đặt môi trường trong mối quan hệ với sức chịu tải của từng không gian phát triển. Với khu vực vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long - Yên Tử, bên cạnh việc giữ gìn cảnh quan, tỉnh yêu cầu phải nghiên cứu, đánh giá sức tải môi trường để xác định giới hạn phù hợp cho các hoạt động phát triển du lịch, dịch vụ và khai thác giá trị di sản. Đồng thời, phải đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải bằng công nghệ phù hợp với đặc thù địa phương, đồng thời tính đến khả năng tuần hoàn, tái sử dụng nước sau xử lý.

Với các ngành công nghiệp, khai khoáng, nhiệt điện, xi măng… yêu cầu không còn dừng ở việc đầu tư hệ thống xử lý chất thải để đáp ứng quy chuẩn. Các doanh nghiệp phải hướng tới sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên, tái sử dụng chất thải và thay đổi công nghệ sản xuất.

Đặc biệt, với đặc thù là địa phương có địa hình đa dạng, vừa có biển, đảo, vừa có vùng núi, đồng thời là địa bàn thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, bão, lũ quét và các hiện tượng thời tiết cực đoan, công tác môi trường trong giai đoạn tới không chỉ là giữ gìn những gì đang có, mà còn phải tính đến khả năng ứng phó với những biến động có thể xảy ra. UBND tỉnh đã chỉ đạo cho lắp đặt, đầu tư nâng cấp hệ thống theo dõi, cảnh báo sớm thiên tai; lồng ghép các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu ngay từ chủ trương đầu tư, thiết kế đến cấp phép các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Trước cơ hội mới phát triển khi trở thành thành phố, Quảng Ninh tiếp tục nêu cao quyết tâm làm tốt công tác bảo vệ môi trường, để mỗi bước phát triển đều mang lại một môi trường sống xanh hơn, an toàn cho người dân.