Do đặc thù phát sinh nhiều bụi, khí thải và chất thải rắn, lỏng, sản xuất nhiệt điện dễ gây ô nhiễm môi trường. Nhận thức rõ điều này, các nhà máy nhiệt điện tại Quảng Ninh nhiều năm qua đã tích cực đổi mới công nghệ xử lý chất thải, phủ xanh khuôn viên và tiết kiệm năng lượng để xây dựng môi trường làm việc xanh - sạch - đẹp.
Tại Nhà máy Nhiệt điện BOT Mông Dương 2, khí thải, nước thải, chất thải rắn, tro bay, xỉ đáy lò, chất thải nguy hại của đơn vị đã được các hệ thống quản lý, giám sát môi trường và công nghệ xử lý và kiểm soát chất thải và những thiết bị riêng biệt xử lý hiệu quả từng thông số.
Báo cáo môi trường của Nhà máy Nhiệt điện BOT Mông Dương 2 cho thấy, đối với công tác kiểm soát khí thải, Nhà máy có thiết bị lọc bụi tĩnh điện (ESP), có hệ thống khử xúc tác chọn lọc (SCR) và hệ thống (FGD) khử lưu huỳnh bằng công nghệ hấp thụ đá vôi - thạch cao, đảm bảo hiệu suất xử lý cao, giúp loại bỏ phần lớn các chất ô nhiễm trong khí thải trước khi xả thải vào môi trường. Anh Nguyễn Thành Công, Kỹ sư môi trường Nhà máy Nhiệt điện BOT Mông Dương 2 cho biết: Ngưỡng nồng độ bụi trong không khí của nhà máy hiện là 50mg/Nm3; mức phát thải SO2 ở mức nhỏ hơn 280mg/Nm3.
Từ những nỗ lực trên, những năm qua, Nhà máy Nhiệt điện BOT Mông Dương 2 luôn vận hành sản xuất ổn định, hiệu quả cao, đồng thời là đơn vị hình mẫu về đảm bảo môi trường trong hoạt động sản xuất nhiệt điện. Năm 2025, đơn vị được Tập đoàn năng lượng AES Toàn cầu trao giải thưởng Global Environmental Excellent Performance - đơn vị xuất sắc nhất toàn cầu về môi trường.
Kể từ năm 2025 đến nay, Công ty Nhiệt điện Uông Bí sử dụng loại than cám 5b.10 để thay thế loại than antraxit khu vực mỏ Vàng Danh (cám 5a.3 VD), từ đó giảm đóng xỉ trên thiết bị, giảm diện tích, chi phí xây dựng và vận hành các bãi chứa tro xỉ… quan trọng hơn là giảm phát thải tiêu cực đến môi trường từ những bãi chứa tro xỉ.
Được biết, tiếp tục đầu tư lớn cho công tác bảo vệ môi trường, hiện nay, Nhiệt điện Uông Bí đang bắt tay chuẩn bị cho dự án rất lớn, đó là dự án nâng cấp cải tạo hệ thống xử lý khí thải của Tổ máy S7 300MW và S8 330MW với hoạt động chính là cải tiến hệ thống lọc bụi và khử khí độc hại. Đây được cho là dự án đổi mới hoàn toàn chỉ số môi trường của đơn vị, đáp ứng quy chuẩn mới nhất về môi trường dành cho một đơn vị sản xuất nhiệt điện. Ông Đỗ Trung Kiên, Giám đốc Công ty Nhiệt điện Uông Bí cho biết, công tác đảm bảo môi trường sản xuất đã thúc đẩy hiệu quả sản xuất của đơn vị. Các năm gần đây, sản lượng điện của đơn vị đạt khoảng 3,6-3,9 tỷ KWh, đáp ứng tính huy động sẵn sàng của Trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia (NSMO).
Cùng với nhiệt điện Uông Bí và Mông Dương, phần lớn các đơn vị sản xuất nhiệt điện trên toàn thành phố hiện đang xử lý tốt nguồn nước thải, chất thải, khí thải. Cụ thể phần lớn đơn vị thiết kế lò hơi cấp đá vôi kèm than để xử lý SO2 ngay trong buồng đốt, sản phẩm cuối cùng của quá trình này là thạch cao, sử dụng để sản xuất xi măng và nhiều hoạt động khác. Cùng với đó, bụi thải được xử lý bằng hệ thống khử bụi tĩnh điện với nguyên lý tích điện cho các hạt tro trong dòng khói để thu hồi và thải đi.
Riêng nước thải bãi xỉ, nước thải sinh hoạt, nước thải nhiễm than đều được xử lý bằng những module phù hợp. Quy trình xử lý là nước thải được thu gom tại vị trí sản xuất, đưa về bể chứa để xử lý thông khí, oxy hoá và điều chỉnh pH, tiếp tục đưa về bể trung hoà để điều chỉnh axit hoặc kiềm, rồi chuyển tiếp xuống bể lắng tấm nghiêng, bể trung gian, bể nổi, sau đó mới tái sử dụng. Nguồn nước tái sử dụng để cấp nước phun làm ẩm tro xỉ, phun dập bụi bãi chứa tro xỉ.
Các đơn vị nhiệt điện cũng xây dựng các trạm giám sát chất lượng khí thải, tiến hành quan trắc định kỳ, liên tục, tự động nước thải, khí thải, các thông số được ghi nhận và gửi về đơn vị quản lý chuyên ngành; thu gom, xử lý, quản lý đúng quy định chất thải rắn sinh hoạt và chất thải rắn công nghiệp; thường xuyên diễn tập phương án ứng phó sự cố hoá chất và xì hở clo nhằm phòng ngừa sự cố môi trường… Đồng thời các đơn vị thực hiện các chương trình tối ưu hóa vận hành, bảo dưỡng định kỳ hệ thống xử lý khí thải và đào tạo nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho cán bộ, nhân viên. Nhiều đơn vị khuyến khích các sáng kiến về bảo vệ môi trường, các chương trình hành động vì môi trường và hỗ trợ cộng đồng…
Nhờ những nỗ lực này, thời gian qua, các đơn vị sản xuất nhiệt điện trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đã và đang hạn chế tối đa sự cố môi trường.
