Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn, Quảng Ninh đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý chất thải rắn đồng bộ, hiện đại trên phạm vi toàn tỉnh. Định hướng này sẽ giúp phân loại chất thải tại nguồn, hình thành mạng lưới xử lý liên vùng với công nghệ tiên tiến, đẩy mạnh tái chế, thu hồi năng lượng, giảm tỷ lệ chôn lấp và ứng dụng quản trị số trong toàn bộ quá trình thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải.
Quảng Ninh đang từng bước đầu tư, hoàn thiện hệ thống các công trình xử lý chất thải hiện đại. Trong đó, Nhà máy xử lý rác Tràng Lương (phường Bình Khê) là một trong những công trình xử lý chất thải trọng điểm của khu vực phía Tây của tỉnh, được đưa vào hoạt động từ giữa năm 2021. Nhà máy do Công ty TNHH Viễn Đông làm chủ đầu tư với tổng vốn hơn 150 tỷ đồng, vận hành theo mô hình “đầu tư tư - quản lý tư”. Với diện tích hơn 16,5ha, nhà máy thiết kế 2 dây chuyền đốt rác, công suất 100 tấn/ngày, đêm/dây chuyền. Hiện nhà máy bảo đảm năng lực tiếp nhận, xử lý chất thải rắn sinh hoạt cho các xã, phường thuộc khu vực phía Tây của tỉnh.
Trước yêu cầu ngày càng cao về xử lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn, Công ty TNHH Viễn Đông đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với ông TENG, Wai Mun - độc quyền sáng chế công nghệ giải pháp xử lý chất thải bền vững BioCook. Đây là công nghệ được cấp bằng độc quyền sáng chế, cho phép xử lý nhiều loại chất thải, như rác sinh hoạt, thực phẩm thừa, chất thải nông nghiệp và các dòng chất thải hỗn hợp chưa phân loại, không phụ thuộc vào độ ẩm. Toàn bộ quy trình xử lý hoàn thành trong khoảng 120 phút, vận hành liên tục, không phát sinh khí thải độc hại, hay nước thải thứ cấp cần xử lý.
Ông Bùi Tuấn Mạnh, Giám đốc Công ty TNHH Viễn Đông, cho biết: Công ty khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý để tiếp nhận và triển khai công nghệ xử lý chất thải bền vững BioCook. Đây là công nghệ xử lý chất thải phổ rộng, tiên tiến dựa trên carbon hóa thủy nhiệt. Đáng chú ý, công nghệ không chỉ xử lý chất thải, mà còn thu hồi các sản phẩm có giá trị như than sinh học, chất cải tạo đất dạng lỏng và nhiên liệu RDF từ rác nhựa, góp phần thu giữ carbon, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và tạo thêm nguồn giá trị kinh tế từ chất thải. Dự kiến đầu năm 2027, công nghệ này thí điểm áp dụng tại nhà máy, đây là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hệ thống xử lý chất thải của Quảng Ninh theo định hướng giảm chôn lấp, tăng tái chế, thu hồi năng lượng và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên phạm vi toàn tỉnh, trước hết tại các đô thị trung tâm, xã đảo, khu du lịch, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu cảng biển và các khu dân cư tập trung. Đến năm 2030, Quảng Ninh phấn đấu tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực đô thị, xã đảo và các địa bàn phát triển du lịch - dịch vụ đạt trên 99%; khu vực nông thôn đạt tối thiểu 90%; 100% chất thải nguy hại được thu gom, vận chuyển, xử lý đúng quy định; đồng thời giảm tỷ lệ chôn lấp trực tiếp chất thải rắn sinh hoạt xuống dưới 10%.
Song song với đó, tỉnh hình thành mạng lưới xử lý chất thải theo mô hình liên vùng, phân vùng và chuyên ngành, đáp ứng nhu cầu của các đô thị ven biển, khu công nghiệp, cảng biển, logistics, vùng cửa khẩu, biển đảo, miền núi và khu vực nông thôn phân tán. Tại các địa bàn phát sinh lượng chất thải lớn, tỉnh ưu tiên xây dựng các khu xử lý quy mô liên đô thị, ứng dụng công nghệ hiện đại theo hướng giảm chôn lấp, tăng tái chế và thu hồi năng lượng.
Đối với các vùng biển đảo, khu du lịch và khu vực có giá trị sinh thái cao, sẽ áp dụng mô hình thu gom kín, trung chuyển sạch, xử lý tại chỗ, hoặc vận chuyển về đất liền đối với những loại chất thải không thể xử lý an toàn trên đảo. Trong khi đó, khu vực miền núi, biên giới và nông thôn được bố trí các điểm tập kết, trạm trung chuyển và tuyến thu gom định kỳ, hạn chế phát sinh các bãi rác tự phát.
Đối với chất thải công nghiệp và chất thải nguy hại, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở y tế, cảng biển và khu du lịch lớn phải ký hợp đồng với đơn vị xử lý đủ năng lực, đồng thời xây dựng hệ thống lưu chứa và kiểm soát riêng, bảo đảm khả năng giám sát, truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ quá trình quản lý. Cùng với đầu tư các công trình xử lý trọng điểm, tỉnh hoàn thiện mạng lưới điểm tập kết sạch, trạm trung chuyển kín, phương tiện thu gom chuyên dụng, lịch thu gom theo từng loại chất thải; hoàn thiện cơ chế giá dịch vụ, định mức kinh tế - kỹ thuật và chính sách khuyến khích người dân, doanh nghiệp thực hiện phân loại chất thải tại nguồn.
