Là huyện miền núi có tỷ lệ người mù chữ cao nhất tỉnh Quảng Ninh với hơn 2.300 người (chiếm tỷ lệ 11,6% dân số). Trong suốt hai năm trở lại đây, Bình Liêu đã không ngừng thực hiện nhiều giải pháp để giảm tỷ lệ mù chữ, các lớp xoá mù chữ ban đêm ở Bình Liêu được mở ra trải dài trên địa bàn 7 xã, từ đó, mở ra một niềm vui mới: Người Tày, người Dao, người Sán Chỉ, người Kinh đều biết con chữ, biết tính toán, biết áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất, góp phần nâng cao đời sống, xoá đói giảm nghèo.
Để tìm hiểu về các lớp xoá mù chữ ban đêm nơi vùng cao, chúng tôi đã đến bản Khe Coóc, xã Tình Húc. Đây là lớp xoá mù chữ cho đồng bào dân tộc thiểu số, học viên đa phần là phụ nữ ở độ tuổi từ trên 20 đến 60. Nhiều chị trước kia không có điều kiện học hành, một chữ bẻ đôi cũng không biết nên rất ham học, dù phải đi bộ vượt rừng trong đêm hay địu thêm con nhỏ đến lớp vẫn không khiến các chị nản chí.
Chị Chìu Tài, một trong những học viên trẻ của lớp, cho biết: Trước đây nhà nghèo, mình không được đi học ở nhà làm việc giúp bố mẹ. Bây giờ, nhờ có các cán bộ, thầy giáo Cường đến nhà vận động đi học lớp học xoá mù chữ nên mình cố gắng đi học để còn biết cái chữ, dạy dỗ con gái, con trai… Còn chị Chíu Thị Hạnh, ngồi ngay bàn kế bên, vừa nựng con vừa kể: Dù có con nhỏ tôi cũng cố gắng cõng con theo để học lấy cái chữ về còn biết dạy con, đi làm giấy tờ gì còn biết ký tên, không phải điểm chỉ, lăn tay. Chứ không biết chữ khổ lắm, thiệt thòi lắm cô ạ.
Tâm sự với chúng tôi về niềm vui cũng như những khó khăn vất vả khi giảng dạy tại lớp xoá mù chữ, thầy giáo Hoàng Việt Cường tâm sự: Cuộc sống của bà con thôn này còn khó khăn. Để bà con đến lớp, tôi đã cùng giáo viên biệt phái đến từng nhà tuyên truyền, vận động. Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn trong giao tiếp bởi hầu hết chị em không biết hoặc biết nói rất ít tiếng phổ thông. Mặt khác, sự khác biệt về văn hoá, môi trường giao tiếp cộng với thời gian học ngắn cũng là những trở ngại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng các lớp học xoá mù chữ…
Khó khăn vất vả là vậy nhưng bằng sự nhiệt tình của các thầy cô giáo và học viên cũng như sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, đến năm 2015, huyện Bình Liêu đã mở được 51 lớp học xóa mù chữ (khóa 1 mở 13 lớp, khoá 2 mở 26 lớp, khoá 3 mở 12 lớp) với 975 học viên trong độ tuổi từ 15-60 tham gia học tập. Kết thúc 3 khoá, toàn huyện đã công nhận biết chữ cho 765 học viên. Như vậy, cho đến nay tỷ lệ người trong độ tuổi từ 15 đến 60 mù chữ còn 7,6%, giảm so với năm 2013 là 4%, trong đó tỷ lệ người trong độ tuổi từ 15 đến 35 mù chữ còn 3%, giảm 2,96% so với năm 2013. Cuối năm 2015, huyện Bình Liêu đã đạt chuẩn xoá mù chữ mức độ 1. Năm 2016, Bình Liêu tiếp tục mở 14 lớp với 336 học viên.
Để tiếp tục duy trì và giữ vững thành quả xoá mù chữ, huyện Bình Liêu đã đề nghị các cơ quan, ban, ngành, MTTQ, các lực lượng vũ trang đóng chân trên địa bàn… phối hợp thực hiện tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân. Đồng thời, huyện đặt ra chỉ tiêu cụ thể cho giai đoạn 2016-2020: Đưa các chỉ tiêu về phổ cập giáo dục và xoá mù chữ vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của huyện và các xã, thị trấn; phối kết hợp chặt chẽ với các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể trong triển khai, tổ chức, thực hiện công tác phổ cập giáo dục và xoá mù chữ; tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của các ban, ngành, đoàn thể và nhân dân về công tác phổ cập giáo dục và xoá mù chữ dưới nhiều hình thức… Huyện cũng có kế hoạch đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho các nhà trường, quan tâm hơn đến các điểm lẻ của các trường, mua sắm trang thiết bị phục vụ công tác giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Cùng với đó là bồi dưỡng nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, có các giải pháp để nâng cao chất lượng dạy, học và giáo dục theo mục tiêu của từng cấp học và chương trình đổi mới giáo dục phổ thông.
La Lành - Hoàng Gái (Đài Bình Liêu)
