Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XII, nhiệm kỳ 2006-2010 được xây dựng trên tinh thần quyết tâm vượt khó, tăng tốc để cùng với cả nước đẩy mạnh quá trình CNH-HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế.
Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết, tốc độ tăng trưởng của ngành Công nghiệp Quảng Ninh bình quân đạt trên 14,6%, trong đó khu vực nhà nước tăng 11,18%, khu vực ngoài quốc doanh tăng 39,4%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 16,8%. Theo đánh giá của Sở Công Thương, thành công lớn nhất của ngành Công nghiệp tỉnh trong 5 năm qua, chính là sự hiện hữu của các trung tâm công nghiệp trọng điểm và sự nở rộ các khu, cụm điểm công nghiệp với sự gắn kết chặt chẽ và phát huy tốt thế mạnh, tiềm năng của địa phương.
Một góc khu công nghiệp Cái Lân.
Từ sự hình thành các trung tâm công nghiệp trọng điểm...
Với sự chủ động điều chỉnh hợp lý nhiều chính sách về phát triển kinh tế hạ tầng, áp dụng năng động các giải pháp kích cầu; cải thiện môi trường đầu tư, giữ vững được nhịp độ tăng trưởng kinh tế, nhiều công trình, dự án lớn về nhiệt điện, xi măng, cơ khí giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế trên địa bàn Quảng Ninh đã hình thành, đóng góp quan trọng cho nền kinh tế trong những năm qua.
Trước hết là sự khởi động của các dự án xi măng. Trong 5 năm qua, liên tiếp nhiều dự án xi măng trên địa bàn tỉnh khởi động sản xuất với sản lượng đạt khoảng 2,68 triệu tấn/năm. Điển hình như Nhà máy Xi măng Lam Thạch II (Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh). Với hai dây chuyền sản xuất theo công nghệ hiện đại của CHLB Đức, mỗi ngày Nhà máy Xi măng Lam Thạch II sản xuất khoảng 3.000 tấn xi măng. Đối với Xi măng Cẩm Phả, đây là nhà máy có sản lượng lớn nhất toàn tỉnh với công suất thiết kế 2,3 triệu tấn xi măng PCB40/ năm, dây chuyền công nghệ hiện đại bậc nhất hiện nay được cung ứng bởi các Tập đoàn công nghiệp nổi tiếng của Nhật Bản, Pháp, CHLB Đức, Thụy Sĩ… Sau hơn 1 năm đi vào hoạt động, thương hiệu xi măng Cẩm Phả nhanh chóng được thị trường đón nhận. Cuối tháng 3-2009, Nhà máy Xi măng Cẩm Phả đã xuất lô hàng đầu tiên sang thị trường Châu Phi. Cuối tháng 6-2010, Xi măng Cẩm Phả lại thực hiện hợp đồng cung ứng từ 15.000 đến 20.000 tấn clinker/tháng cho đối tác tại thị trường các nước châu Á trong đó có Bangladesh. Hay Nhà máy Xi măng Thăng Long, kể từ khi đi hoạt động (1-2009), đến nay đã sản xuất được trên 500.000 tấn xi măng và clinker. Công suất nhà máy giai đoạn I đạt 2,3 triệu tấn/năm. Đây cũng là dự án xi măng đầu tiên có mức nội địa hoá cao nhất Việt Nam. Dự kiến đến năm 2011, các nhà máy xi măng trên địa bàn Quảng Ninh đạt công suất thiết kế với tổng sản lượng khoảng 9,8 triệu tấn clinker, tương đương sản lượng xi măng đạt 10 triệu tấn.
Song song với các dự án xi măng, các dự án nhiệt điện trên địa bàn tỉnh cũng đang dần tiến tới đích hoàn thiện. Dự án Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng I, công suất 300MW do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư, Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA) làm tổng thầu EPC, với mức đầu tư trên 300 triệu USD. Sau khi thời gian chạy tin cậy thành công, các thông số đã thoả mãn những yêu cầu kỹ thuật và môi trường. Nhà máy đã đi vào vận hành thương mại từ 29-11-2009 và có khả năng cung cấp 2,68 tỷ Kwh điện mỗi năm cho lưới điện quốc gia. Cùng với sự kiện Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng I, dự án Nhiệt điện Cẩm Phả I cũng chính thức chạy tin cậy từ ngày 2-1-2010 và được EVN huy động phát điện thương mại với công suất từ 150-220MW. Dự kiến nhiệt điện Cẩm Phả I được cấp chứng chỉ vận hành thương mại (PAC) vào tháng 4-2010. Nhà máy nhiệt điện Cẩm Phả II, từ kinh nghiệm dự án nhiệt điện Cẩm Phả I, việc tổ chức thi công có nhiều thuận lợi. Hiện nhà thầu thi công đang nỗ lực trong việc lắp đặt thiết bị và dự kiến chạy tin cậy vào tháng 12-2010, cấp PAC vào tháng 1-2011. Các dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh, Mạo Khê, Mông Dương… cũng đang được các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thành với mục tiêu phấn đấu năm 2015 toàn ngành đạt sản lượng điện thương phẩm 2.605 triệu Kwh và tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm là 24,3%.
Với công nghiệp đóng tàu, mục tiêu phấn đấu đến hết năm 2010 đạt khối lượng sản xuất khoảng 700.000 tấn tàu các loại, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2007 và tăng 5,3 lần so với năm 2006. Do đó các cơ sở đóng tàu trên địa bàn tỉnh đã tập trung đầu tư chiều sâu công nghệ, nâng cao năng lực đóng tàu gắn với phát triển công nghiệp phụ trợ. Thành công lớn nhất của ngành Đóng tàu đó là đã vươn lên chế tạo thành công những con tàu trọng tải 6.500 tấn, 12.500 tấn, tàu chuyên chở container 1.700 TEU. Bên cạnh đó, nhiều dự án đầu tư công nghiệp phụ trợ ngành Đóng tàu được hình thành như: Nhà máy sửa chữa tàu biển và cụm Công nghiệp phụ trợ cho ngành đóng tàu được xây dựng trên diện tích 128 ha tại xã Sông Khoai (Yên Hưng) với công suất sửa chữa 20-40 tàu có trọng tải đến 50.000 tấn/năm, tổng mức đầu tư 1.485,6 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự án từ năm 2008 đến năm 2012. Nhà máy Chế tạo động cơ Vinashin - Man - Phà Rừng được xây dựng trên diện tích 57 ha tại xã Sông Khoai (Yên Hưng); Nhà máy sản xuất lắp đặt động cơ diezen cho các tàu hàng trọng tải đến 157 ngàn tấn với công suất 40 động cơ/năm, tổng mức đầu tư 1.491 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự án từ năm 2008 đến năm 2009. Ngày 11-4-2009, Nhà máy sửa chữa tàu biển NOSCO-Vinalines đã được khởi công xây dựng bên phải sông Chanh, xã Tiền Phong (Yên Hưng). Dự kiến giai đoạn I đến 2011 sửa chữa được tàu 70.000 tấn, giai đoạn II từ 2012 đến 2013 sửa chữa được tàu trên 100.000 tấn.
Đến sắc thái mới về khu công nghiệp
Bắt đầu từ KCN Cái Lân được xây dựng từ năm 1997, đến nay, trên địa bàn tỉnh có 11 KCN đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương, trong đó có 3 KCN đang triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng và đã cho nhà đầu tư thứ cấp thuê lại đất để thực hiện dự án đầu tư. Đó là KCN Cái Lân, Việt Hưng và Hải Yên; 1 KCN đã được cấp Giấy chứng nhận đầu tư hạ tầng, đang triển khai giải phóng mặt bằng là KCN Đông Mai; 4 KCN đang hoàn thiện trình duyệt Quy hoạch chi tiết, chuẩn bị cấp Giấy chứng nhận đầu tư hạ tầng là: Hải Hà, Hoành Bồ, Quán Triều và Phương Nam. Còn lại 3 KCN đang kêu gọi nhà đầu tư hạ tầng là: KCN Đầm Nhà Mạc, Tiên Yên và KCN phụ trợ ngành Than. Đến thời điểm hiện tại, các KCN đã thu hút 42 dự án, trong đó có 14 dự án đầu tư nước ngoài với số vốn đăng ký là 140,9 triệu USD và 22 dự án trong nước, số vốn đầu tư đăng ký là 5.413 tỷ đồng. Các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong các KCN đạt doanh thu 130 triệu USD, doanh nghiệp trong nước đạt 1.000 tỷ đồng. Kim ngạch xuất khẩu đạt 136,1 triệu USD. Điển hình là KCN Cái Lân do Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh làm chủ đầu tư. Hiện, KCN này đã đi vào hoạt động ổn định và thu hút một số dự án đang thực hiện đầu tư sản xuất có số vốn đăng ký lớn như: Công ty Sản xuất nguyên liệu giấy Việt - Nhật với số vốn đăng ký 4,6 triệu USD. Công ty Sản xuất nến AIDI Việt Nam với tổng số vốn 3,5 triệu USD. Công ty Dịch vụ kim khí Thái Hưng đầu tư 16,3 tỷ đồng, thuê 10 ha đất lập xưởng sản xuất gia công kết cấu thép. HTX Công nghiệp Thanh Xuân với 20,3 tỷ đồng đầu tư sản xuất ván dăm và Foocmica. Công ty TNHH Đại Dương đầu tư 25, 4 tỷ đồng lập nhà máy sản xuất và kinh doanh dịch vụ container. Công ty TNHH Thương mại Việt Phát Hà Nội đầu tư 25,1 tỷ đồng sản xuất nước giải khát, bình đun nước nóng và các sản phẩm bằng nhựa composite...
Những kết quả đạt được của lĩnh vực Công nghiệp Quảng Ninh trong 5 năm qua khẳng định sự cố gắng nỗ lực của ngành trong việc cụ thể hoá Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII. Kết quả trên sẽ là điều kiện cần thiết để Quảng Ninh tiếp tục thực hiện lộ trình CNH-HĐH, phấn đấu cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015.
