Quảng Ninh giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của đất nước với 3 yếu tố mấu chốt: Là vùng công nghiệp khai thác than lớn nhất của nước ta; địa bàn trọng điểm của du lịch quốc gia; đồng thời là “cửa ngõ” thuận lợi nhất để vào thị trường Trung Quốc và các nước ASEAN qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Vì vậy một nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh phát triển hiện đại hoá theo hướng đồng bộ hạ tầng, hệ thống giao thông vận tải cần được ưu tiên đầu tư phát triển một bước với tốc độ nhanh bền vững, nhằm tạo tiền đề động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng.
Chính vì vậy, trong những năm qua từ nhiều nguồn vốn tỉnh đã và đang nỗ lực triển khai nhiều dự án giao thông quan trọng như: Xây dựng cầu Bãi Cháy, cải tạo nâng cấp QL18, 18C, tỉnh lộ 340, 329, xây dựng mới tuyến đường vành đai phía Bắc TP Hạ Long… tạo sự liên kết vùng giữa Quảng Ninh và các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Hồng, với các đô thị lớn, trung tâm phát triển của đất nước và các tỉnh miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, đến nay Quảng Ninh đã có gần 400km quốc lộ với trục xương sống là quốc lộ 18. Do đó để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hội nhập và phát triển, về đường bộ sẽ tiếp tục cải tạo, nâng cấp các tuyến theo quy hoạch phát triển giao thông vận tải đường bộ Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 với mục tiêu chủ yếu đạt đường cấp III. Cải thiện điều kiện giao thông trục chính hướng tâm từ cửa khẩu quốc tế Móng Cái về Thủ đô Hà Nội; Quảng Ninh, Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh… Đặc biệt trong đó hệ thống đường cao tốc, đến năm 2015 và trước năm 2020 hình thành tuyến đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long - Móng Cái với điểm kết thúc là cầu Bắc Luân II kết nối với Trung Quốc. Tuyến đường này đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong vận tải quốc tế với Trung Quốc, Trung Quốc - ASEAN. Đây cũng là một phần của tuyến đường xuyên Á. Tuyến được xuất phát từ Km10+500 đường Bắc Thăng Long - Nội Bài và kết thúc tại cầu Bắc Luân II, tổng chiều dài toàn tuyến 294km, trong đó đoạn Nội Bài - Hạ Long dài 166km và đoạn Hạ Long - Móng Cái dài 128km.
Hiện nay, đối với đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long, Bộ GTVT đã chấp thuận đề xuất dự án giai đoạn I xây dựng với quy mô 4 làn xe (đoạn qua địa bàn tỉnh Quảng Ninh 6 làn xe) theo hình thức BOT của nhà đầu tư là Công ty Hợp tác Kinh tế kỹ thuật Quốc tế Quảng Tây (GITEC) và Tập đoàn Công ty TNHH đầu tư Quảng Tây, Trung Quốc. Tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh ngày 13-2-2012, Bộ GTVT đã giao Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường trong tháng 2-2012 chỉ đạo Tổng cục Đường bộ Việt Nam làm việc với nhà đầu tư Trung Quốc về kế hoạch triển khai dự án này để thống nhất thời gian thực hiện, hoàn thành. Trường hợp nhà đầu tư Trung Quốc chậm trễ thực hiện dự án, có phương án khác để triển khai dự án.
Đối với tuyến đường cao tốc Hạ Long - Móng Cái, Bộ GTVT đang triển khai nghiên cứu lập dự án bằng nguồn vốn hỗ trợ của ADB. Tỉnh Quảng Ninh cũng đã được Chính phủ cho phép chủ động xúc tiến đầu tư với các nhà đầu tư Trung Quốc. Tuyến này cũng sẽ được tỉnh kêu gọi đầu tư tại hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Quảng Ninh 2012. Theo đó, đường cao tốc Hạ Long - Móng Cái có điểm đầu nối với đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long (tại nút giao Sơn Dương, huyện Hoành Bồ và cách cảng Cái Lân khoảng 15km), đã được đầu tư đoạn Nội Bài - Bắc Ninh dài 32km, đoạn còn lại Bắc Ninh - Hạ Long dài 112km; điểm đầu tuyến này cũng nối với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đang xây dựng thông qua đoạn cao tốc nối thành phố Hạ Long với thành phố Hải Phòng đang lập dự án đầu tư. Điểm cuối tuyến nối với cầu Bắc Luân II (cây cầu thứ hai bắc qua sông Bắc Luân nối Móng Cái, Quảng Ninh, Việt Nam với Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc). Tổng chiều dài tuyến là 151,5km. Dọc hai bên tuyến là Khu Kinh tế Vân Đồn, cảng biển Hải Hà, Khu kinh tế cửa khẩu... Đây là dự án quan trọng đang được Chính phủ, Bộ Giao thông Vận tải, và chính quyền tỉnh Quảng Ninh quan tâm chỉ đạo triển khai; Dự án được các bộ, ngành thống nhất báo cáo Chính phủ cho xây dựng cơ chế đặc thù với các hình thức: Thu phí cao hơn quy định hiện hành, nhà đầu tư được quyền quyết định mức thu phí theo từng thời kỳ để đảm bảo hoàn vốn; được khai thác quỹ đất tạo ra hai bên đường và được hỗ trợ đền bù giải phóng mặt bằng từ ngân sách Nhà nước.
Nhất là tỉnh đã đồng ý triển khai dự án đường nối TP Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (tiêu chuẩn đường cấp I). Theo đó, dự án sẽ được đầu tư xây dựng theo hình thức BOT và BT với thời gian thực hiện dự án là bốn năm, bắt đầu triển khai vào đầu năm 2013 với tổng kinh phí đầu tư gần 10.000 tỷ đồng. Như vậy, hệ thống giao thông vận tải ở Quảng Ninh về cơ bản đã có định hướng phát triển rõ ràng và nằm trong các quy hoạch ngành đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đây là những điều kiện hết sức thuận lợi để Quảng Ninh tiếp tục tăng tốc, phát triển mạnh, xứng đáng là một “đầu tàu” kinh tế khu vực phía Bắc. Và những con đường cao tốc này khi hoàn thành sẽ chắp cánh cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh mà còn thúc đẩy tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong giai đoạn hội nhập quốc tế và khu vực.
Thái Cảnh
