Các nhà ngoại giao cấp cao của liên minh Châu Âu (EU) dự kiến nhóm họp tại Brussels (Bỉ) để làm việc với giám đốc Hội đồng Hòa bình – cơ chế do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy nhằm quản lý và tái thiết dải Gaza sau chiến tranh. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nội bộ EU còn nhiều tranh cãi về mức độ tham gia vào sáng kiến này.
Ông Nikolay Mladenov, cựu chính trị gia Bulgaria và nhà ngoại giao Liên hợp quốc được Washington lựa chọn điều hành Hội đồng, sẽ trao đổi với đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại EU Kaja Kallas cùng ngoại trưởng 27 quốc gia thành viên. Ngoài vấn đề Gaza, chương trình nghị sự còn bao gồm cuộc xung đột tại Ukraine và các gói trừng phạt mới nhằm vào Nga.
Nằm sát Trung Đông qua Địa Trung Hải, EU có quan hệ chính trị và kinh tế chặt chẽ với cả Israel và Palestine. Khối này hiện giữ vai trò giám sát quan trọng tại cửa khẩu Rafah và là nhà tài trợ lớn nhất cho chính quyền Palestine. Chính vì vậy, mọi sáng kiến liên quan đến tương lai Gaza đều tác động trực tiếp đến lợi ích và vị thế của EU trong khu vực.
Tuy nhiên, việc có nên hợp tác sâu với Hội đồng Hòa bình do Mỹ khởi xướng đã gây chia rẽ trong nội bộ châu Âu. Một số nước lựa chọn tham gia chính thức, trong khi nhiều quốc gia khác chỉ cử quan sát viên hoặc giữ khoảng cách.
Trong khi đó, tham vọng của Tổng thống Trump đối với Hội đồng Hòa bình được đánh giá là rộng lớn. Sáng kiến này không chỉ hướng tới quản lý và tái thiết Gaza mà còn được xem là nỗ lực định hình lại cơ chế giải quyết xung đột, thậm chí thách thức vai trò truyền thống của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng những kế hoạch đầy tham vọng này có thể đối mặt nhiều trở ngại từ thực tế phức tạp trên thực địa, nơi tiến trình ngừng bắn vẫn đạt được rất ít tiến triển.
Cuộc họp tại Brussels lần này được xem là phép thử quan trọng đối với lập trường chung của EU. Trong bối cảnh khu vực Trung Đông tiếp tục bất ổn, khối 27 nước cần cân bằng giữa việc duy trì quan hệ chiến lược với Mỹ, bảo vệ vai trò trung tâm của Liên hợp quốc và đảm bảo tiếng nói thống nhất trong nội bộ. Cách thức EU định vị mình trước sáng kiến của Washington không chỉ ảnh hưởng tới tương lai Gaza mà còn phản ánh khả năng của Châu Âu trong việc hành động như một tác nhân địa chính trị độc lập trên trường quốc tế.
