Sau 8 tháng khai trương và đi vào hoạt động (từ tháng 4-2014 đến nay) bước đầu các Văn phòng Thừa phát lại trên địa bàn tỉnh, nhất là 3 Văn phòng Thừa phát lại Uông Bí, Cẩm Phả và Hạ Long từng bước đã đi vào cuộc sống, được người dân, doanh nghiệp trên địa bàn đón nhận, đồng tình ủng hộ.
Ông Đặng Quốc Lịch, Chủ đầu tư 3 Văn phòng Thừa phát lại TP Hạ Long, TP Cẩm Phả và TP Uông Bí, cho biết: Hiện các văn phòng thừa phát lại trong tỉnh được đầu tư rất lớn về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Phần lớn thừa phát lại là các chấp hành viên, điều tra viên, luật sư..., những người có nhiều năm công tác trong ngành Tư pháp, có trình độ và dày dạn kinh nghiệm. Để hỗ trợ cho hoạt động thừa phát lại, Chủ đầu tư lập một tổ tư vấn gồm 5 người đều là những cán bộ trong ngành Tư pháp, Công an đã nghỉ hưu, am hiểu về thừa phát lại để tư vấn, kịp thời tháo gỡ khi có việc cần thiết.
Qua 8 tháng khai trương và đi vào hoạt động (từ tháng 4-2014 đến nay) được sự quan tâm chỉ đạo của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành và sự nỗ lực cố gắng của 3 Văn phòng Thừa phát lại (Uông Bí, Hạ Long, Cẩm Phả), cùng những người làm công tác thừa phát lại, bước đầu đã đem lại kết quả rất đáng khích lệ: Hoạt động của các Văn phòng Thừa phát lại đã được người dân, doanh nghiệp ghi nhận, đón nhận tích cực. Đặc biệt, Văn phòng Thừa phát lại Uông Bí được Sở Tư pháp đánh giá là hoạt động hiệu quả nhất. Từ tháng 4-2014 đến nay, đơn vị đã lập được 60 vi bằng, tống đạt 1.850 văn bản giấy tờ của các cơ quan Toà án và Chi cục thi hành án dân sự TP Uông Bí, TX Quảng Yên và huyện Đông Triều; trực tiếp tổ chức thi hành án 1 vụ theo yêu cầu của Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Nhị Chiểu tại TP Uông Bí trị giá trên 5,5 tỷ đồng và thu phí tạm tính 166 triệu đồng, xác minh điều kiện thi hành án cho 2 khách hàng. Tổng doanh thu 620 triệu đồng. Bên cạnh đó, Văn phòng còn mở 3 điểm đại diện tại các thị trấn Đông Triều, Mạo Khê và TX Quảng Yên để trực tiếp phối hợp với UBND các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tuyên truyền, tư vấn miễn phí cho người dân; biên soạn tài liệu và in ấn trên 300.000 tờ gấp tuyên truyền đến nhân dân. Văn phòng Thừa phát lại Cẩm Phả đã in ấn và phát 520 quyển tài liệu, 38.054 tờ rơi nội dung về Thừa phát lại, tuyên truyền đến 36.230 lượt cơ quan, đơn vị, mọi tầng lớp nhân dân các địa phương TP Cẩm Phả, huyện Vân Đồn, Tiên Yên, Bình Liêu, Ba Chẽ, để nhân dân hiểu và dần tiếp cận với công việc của Thừa phát lại; tống đạt 834 văn bản và lập 50 vi bằng. Văn phòng Thừa phát lại Hạ Long phối hợp với cán bộ Tư pháp của các phường, xã TP Hạ Long và huyện Hoành Bồ tuyên truyền, phát tài liệu và tờ rơi giới thiệu các cơ sở pháp lý về tổ chức Thừa phát lại, chức năng nhiệm vụ mà Thừa phát lại được làm để người dân, cán bộ công chức viên chức biết đến chế định Thừa phát lại cùng vào cuộc thực hiện; tống đạt 1.400 văn bản, với hơn 1.000 đối tượng; tiếp nhận thông tin và lập 124 vi bằng, nội dung chủ yếu xoay quanh các vấn đề: Vay nợ, ly hôn, khiếu kiện chính quyền trong các lĩnh vực đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng; tiếp nhận hồ sơ ký hợp đồng thi hành án cho Ngân hàng Đồng bằng sông Cửu Long chi nhánh Quảng Ninh, trị giá trên 3,2 tỷ đồng, tạm thu phí 30 triệu đồng v.v..
Kết quả nói trên của 3 Văn phòng Thừa phát lại (Uông Bí, Hạ Long, Cẩm Phả) càng khẳng định việc thành lập và đi vào hoạt động của các Văn phòng Thừa phát lại ở địa phương thời gian qua là một yêu cầu cấp thiết, góp phần thực hiện chủ trương cải cách hành chính nói chung và cải cách tư pháp nói riêng đúng với đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước, chủ trương chính sách của Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh. Đặc biệt với phương châm “Tuân thủ pháp luật, đem lại lợi ích đến mọi người”, các Văn phòng Thừa phát lại trên địa bàn tỉnh đi vào hoạt động không chỉ phù hợp, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của các tổ chức xã hội, nhân dân trên địa bàn mà còn đáp ứng nhu cầu cấp thiết phát triển của xã hội, phù hợp với xu thế hội nhập của đất nước. Hoạt động chế định Thừa phát lại còn góp phần đắc lực xây dựng tỉnh Quảng Ninh, đất nước ngày càng giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Đồng thời tạo cho người dân và tổ chức ở địa phương thêm cơ hội lựa chọn cho mình một “lá chắn” tối ưu nhằm bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng cho mình.
Cùng những kết quả nói trên, quá trình hoạt động chế định Thừa phát lại của các Văn phòng cũng không tránh khỏi những khó khăn, bất cập: Việc triển khai thực hiện chế định Thừa phát lại ở một số tỉnh, thành trong toàn quốc nói chung, Quảng Ninh nói riêng là một hoạt động mới, do đó khái niệm Thừa phát lại, cũng như chế định Thừa phát lại đối với nhiều người dân vẫn còn xa lạ. Hầu hết các công việc Thừa phát lại được làm đều đang do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện, nên người dân chưa quen nhìn nhận, tin tưởng và sử dụng dịch vụ này để bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp và nghĩa vụ cá nhân, tổ chức của mình. Về phía các cơ quan nhà nước, nhận thức và hiểu biết về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của Thừa phát lại cũng chưa được rõ ràng, đầy đủ và còn thiếu sự thống nhất, dẫn đến việc triển khai một số công việc để thực hiện chế định Thừa phát lại chưa được quan tâm, thông suốt, đồng bộ. Công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan với các Văn phòng Thừa phát lại trên địa bàn đôi khi chưa chặt chẽ, nên việc đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra còn ở mức độ. Do chế định Thừa phát lại đang trong giai đoạn thí điểm, nên các quy định pháp luật về Thừa phát lại mặc dù đã được ban hành song vẫn chưa đầy đủ và chưa phù hợp, thậm chí còn quy định chung chung, đơn cử một ví dụ: Thời gian tống đạt quy định 3 ngày, chi phí tống đạt ngoài địa bàn nơi Văn phòng có trụ sở là 130.000 đồng. Nếu áp dụng quy định này đối với những địa bàn có đặc thù ở Quảng Ninh (vùng sâu, vùng xa; biển đảo, biên giới, rừng núi...) là không phù hợp và không sát thực tế. Một số địa phương trên địa bàn, cấp uỷ, chính quyền và các ban, ngành liên quan chưa quan tâm đúng mức và chưa lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện phối hợp cùng các Văn phòng Thừa phát lại ở địa phương vào cuộc tuyên truyền, phổ biến hoạt động Thừa phát lại sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân, nên hiệu quả cũng còn ở mức độ. Ngoài những khó khăn, bất cập nói trên, ông Đặng Quốc Lịch cũng bày tỏ: Nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư và đầu tư rất lớn vào lĩnh vực này, vì thấy rằng đây là công việc có thể hỗ trợ pháp lý rất tốt với phương châm “Tuân thủ pháp luật, đem lại lợi ích đến mọi người”... Song đôi khi cũng cảm thấy chưa an tâm lắm bởi hiện chưa có văn bản quy định cụ thể nào về trách nhiệm, cũng như quyền lợi của các doanh nghiệp khi đầu tư vào Thừa phát lại v.v..
Thời gian tới để hoạt động Thừa phát lại và chế định Thừa phát lại ngày càng đi vào nền nếp và đi vào cuộc sống, bên cạnh việc doanh nghiệp tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo và tập trung đầu tư về cơ sở vật chất, nhân sự, phương tiện làm việc của các Văn phòng Thừa phát lại (Cẩm Phả, Hạ Long, Uông Bí) từng bước hiện đại, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và đảm bảo đúng quy định của pháp luật, rất cần sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền từ Trung ương đến địa phương nơi có các Văn phòng thừa phát lại hoạt động, cũng như sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ban, ngành liên quan với các Văn phòng trong mọi lĩnh vực, nhằm tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân và mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn hiểu, nâng cao nhận thức về loại hình hoạt động này, giúp các tổ chức và người dân có thêm sự lựa chọn tốt nhất để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng cho mình. Cùng với đó, cấp thẩm quyền và Bộ Tư pháp cần sớm ban hành những quy định cụ thể và phù hợp với từng vùng, miền để tạo hành lang pháp lý và tạo thuận lợi cho các Văn phòng Thừa phát lại yên tâm hoạt động đạt kết quả cao nhất.
Tuấn Hương
