Do chưa quen đường, cộng với thời tiết mưa nắng thất thường, nên tôi phải mất hơn 1 giờ đồng hồ để vượt hơn 40km tới xã Đồng Sơn (Hoành Bồ). Đây là một trong 2 xã vùng cao thuộc diện 135 của huyện Hoành Bồ, nên cuộc sống của người dân ở đây vẫn còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, giáo dục luôn được huyện, xã quan tâm hàng đầu.
Qua lời giới thiệu của cô Phó hiệu trưởng Nguyễn Thị Nga, tôi gặp và nói chuyện với thầy giáo Bùi Văn Vinh. Năm 2006, anh tốt nghiệp Trường Đại học Hải Phòng, sau gần 2 năm xin việc gần nhà khó khăn, nên anh quyết tâm sẽ đến nơi nào các em học sinh cần mình nhất. Sau khi thuyết phục gia đình, anh đã xin về dạy tại Trường THCS Sơn Dương, huyện Hoành Bồ. Vì thiếu giáo viên ở Đồng Sơn, thầy giáo Vinh đã xung phong lên đây dạy, cũng là để rèn luyện. Đến nay, thầy đã có trên 3 năm kinh nghiệm công tác tại xã nghèo này.
Thầy giáo Vinh tâm sự: “Những ngày đầu lên đây công tác, cảm thấy buồn lắm. Trước năm 2010, nhiều điểm trường và trường chính chưa được xây dựng, thiếu phòng học cho học sinh, thiếu phòng ở cho giáo viên. Đối với thầy cô từ dưới xuôi lên đây lại càng cảm thấy thiếu thốn đủ thứ, càng thêm nhớ nhà, nhớ cuộc sống nơi phố thị”. Khó khăn, thiếu thốn là thế, nhưng với lòng yêu nghề, yêu trẻ, thầy giáo Vinh đã vượt qua tất cả, để mang cái chữ lên vùng cao. Thầy Vinh kể: “Đây là năm thứ 4 tôi gắn bó với vùng đất này, với rất nhiều niềm vui. Năm học 2009-2010, tôi là thầy giáo chủ nhiệm lớp 9 tại điểm Trường THCS Phủ Liễn (thôn Phủ Liễn, xã Đồng Sơn) chỉ có 10 học sinh, nhưng có 1 học sinh là Bàn Thị Cúc, nhà nghèo nên định bỏ học. Vì lớp ít học sinh, nên thầy trò ở đây thân thiết nhau lắm. Sau khi nghe tin, tôi cùng ban giám hiệu nhà trường, cán bộ xã đến thuyết phục gia đình cho em đi học tiếp. Em Cúc có học lực khá, cộng với chăm chỉ, nên sau khi tốt nghiệp lớp 9, em được theo học tại Trường THPT Việt Bắc theo chế độ cử tuyển. Đây là trường dành cho con em vùng cao có học lực khá, giỏi”. Theo như lời kể của anh Vinh, ở Đồng Sơn nhiều gia đình khó khăn, nên các em đang học lớp 8, 9, có sức khoẻ là ở nhà phụ giúp gia đình. Vì thế, học sinh nào nghỉ học 1 ngày, là ngày hôm sau thầy cô phải tới nhà gọi học sinh đi học. Có nhiều trường hợp, thầy cô phải mất nhiều thời gian để thuyết phục phụ huynh tiếp tục cho con tới trường. Thầy giáo Vinh cười tươi rói nói với tôi: “Dạy học ở vùng cao cần phải giỏi công tác dân vận lắm đó”.
Thầy Vinh đã có gia đình riêng ở thị trấn Trới. Mặc dù đi lại khó khăn, nhưng hàng tuần anh đều tranh thủ về nhà, vừa là để thăm vợ, con, vừa chuẩn bị đồ ăn cho cả tuần tiếp theo trên trường. Do ở Đồng Sơn, chợ chỉ họp 3 lần/tháng, vào các ngày 8, 18 và 28. Các điểm trường lại xa trung tâm, không có điện, nên không có tủ lạnh để có thể tích thức ăn được lâu ngày. Vì thế, hàng tuần các thầy cô đều tranh thủ xuống trung tâm huyện mua thức ăn.
Cô giáo trẻ Phạm Thị Thanh Vân, sinh năm 1989, tại phường Đại Yên, TP Hạ Long, năm học này là năm thứ 2 công tác ở đây, cũng có niềm vui khi “cõng chữ lên non”. Năm đầu tiên cô về nhận công tác, là giáo viên trẻ, chưa vướng bận chuyện gia đình, nên cô Vân được cử đi dạy tại các điểm trường lẻ. Dạy tại điểm trường lẻ thôn Khe Táo, cách trung tâm xã 12km, đường vào đó chỉ có đường mòn nhỏ, đá sỏi lởm chởm, phải đi qua 3 con suối lớn. Cô Vân kể: “Tháng 9 năm ngoái vào nhận lớp tại điểm trường Khe Táo, tôi phải đi bộ từ 3 đến 6 giờ chiều. Do vào đúng mùa mưa, nên không thể đi bằng xe máy. Có đoạn phải qua suối, vì chưa có kinh nghiệm, nên tôi sảy chân ngã, may mắn anh bạn đi cùng giữ được lại. Tôi kể những kỷ niệm này không phải để kêu khó, kêu khổ, mà để cho phóng viên biết cuộc sống của bà con nơi đây còn khó khăn lắm. Vì thế, tôi càng muốn đóng góp chút công sức của mình, mang kiến thức cho con em đồng bào nơi đây”.
Đồng Sơn có 99,9% là đồng bào Dao, 61% số hộ nghèo, nên công tác giáo dục ở đây còn rất nhiều khó khăn cũng là điều dễ hiểu. Nhưng những năm học vừa qua, Trường TH&THCS Đồng Sơn, tỉ lệ duy trì sĩ số luôn đạt trên 97%, tỉ lệ học sinh lên lớp 98%. Dù chất lượng học sinh vẫn còn hạn chế, nhưng với tình yêu thương và sự nhiệt tình của thầy cô giáo nơi đây đã giúp các em học sinh vững tin hơn khi tới trường. Đặc biệt, niềm mơ ước bao đời nay, năm học vừa qua, điểm trường chính TH&THCS Đồng Sơn được xây dựng khang trang, đưa vào sử dụng, có phòng ở dành cho thầy cô và học sinh bán trú. Cùng với đó, 9 điểm trường lẻ ở Đồng Sơn đều được kiên cố hoá, tạo điều kiện cho thầy trò ở đây yên tâm dạy và học.
Nguyễn Hoa
