Dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể củ cải Đầm Hà được triển khai từ cuối năm 2013 với tổng kinh phí hơn 700 triệu đồng, nằm trong chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm nông nghiệp tỉnh giai đoạn 2013-2014. Dự án nhằm xây dựng mô hình quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể đối với sản phẩm củ cải Đầm Hà. Hiện huyện cùng đơn vị tư vấn đã xây dựng xong dự án, đang chờ Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) phê duyệt.
Cây củ cải Đầm Hà không xa lạ với những người dân trên địa bàn cũng như các địa phương lân cận, nhưng trước đây được gieo, trồng theo hướng manh mún, nhỏ lẻ, mỗi xã vài ha, tập trung ở các xã Đầm Hà, Đại Bình, Quảng Lợi, Tân Lập, Quảng An. Vì vậy, sản lượng không nhiều, chủ yếu dùng làm rau trong chế biến thức ăn. Trong khi đây là loại cây cho năng suất cao, củ to, màu trắng, có hương vị cay dịu, chứa nhiều nước, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của nhiều xã vùng cao huyện Đầm Hà.
Theo anh Ty Văn Hải, Chủ tịch UBND xã Quảng Lợi: Những năm trước, cả xã mới chỉ trồng từ 3-5ha cây củ cải, năng suất khoảng 8 tấn/ha, giá bán trung bình 7.000 đồng/kg củ cải tươi. Tại lễ hội hoa anh đào Hạ Long và lễ hội Carnaval Hạ Long vừa qua, sản phẩm củ cải của địa phương lần đầu tiên đem trưng bày và bán cho du khách theo chương trình mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP). Thật bất ngờ, sản phẩm củ cải của Quảng Lợi cũng như một số xã khác được nhiều du khách, người tiêu dùng tìm mua và đánh giá cao về chất lượng. Một số khách sạn, nhà hàng lớn ở TP Hạ Long còn đặt mua sản phẩm củ cải, nhưng địa phương không đủ cung cấp. Vì vậy, vụ đông năm 2014, diện tích trồng củ cải của toàn xã tăng lên 14ha, tập trung chủ yếu ở hai thôn Trung Sơn và Châu Hà.
Mới đây, nhằm khuyến khích nông dân phát triển diện tích trồng cây củ cải cũng như nâng cao chất lượng sản phẩm, UBND huyện Đầm Hà đã hỗ trợ kinh phí cho xã Quảng Lợi đầu tư hệ thống dây chuyền sấy củ cải do Công ty CP Cơ điện và Xây dựng Cường Thịnh (Hà Nội) sản xuất. Hiện hệ thống dây chuyền sấy đang được hoàn thiện lắp đặt và sẽ đưa vào hoạt động trong vụ đông năm nay. Khi hệ thống dây chuyền sấy đi vào hoạt động sẽ cho ra nhiều sản phẩm như củ cải khô, củ cải phên (củ cải được sấy khô ở một mức độ nhất định) sau đó được ủ, lên men và làm ra các sản phẩm củ cải chua, củ cải mặn, củ cải ngọt, củ cải chua ngọt...
Hiện diện tích trồng cây cải củ của huyện tăng từng năm. Cách đây vài năm, diện tích chỉ vài chục ha, đến nay đã tăng lên trên 100ha. Trước kia, củ cải sơ chế sản xuất ra chủ yếu được tiêu thụ trong huyện, nay còn cung cấp cho các nhà hàng, khách sạn và người tiêu dùng ở các địa phương Hạ Long, Hải Hà, Móng Cái, Cẩm Phả…
Trồng cây củ cải là một trong hướng phát triển sản phẩm nông nghiệp của huyện Đầm Hà thời gian tới. Việc trồng củ cải góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho nhiều hộ gia đình ở các xã trên địa bàn. Ông Ty Văn Bích (thôn Trung Sơn, xã Quảng Lợi) cho biết: Gia đình ông trồng hơn 2ha củ cải, trừ chi phí, trung bình mỗi năm lợi nhuận đạt trên 100 triệu đồng. Gia đình ông còn đứng ra thu mua, chế biến củ cải tươi thành các sản phẩm củ cải muối, củ cải khô, cung cấp cho khách hàng ở địa phương khác.
Khi nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm củ cải Đầm Hà được công nhận sẽ mở ra hướng phát triển sản xuất mới, cho ra sản phẩm có năng suất, chất lượng, giá trị cao, giúp nông dân đẩy nhanh xoá nghèo, làm giàu. Hiện, huyện đang đẩy mạnh tuyên truyền giới thiệu, quảng bá sản phẩm củ cải Đầm Hà tới người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh, góp phần vào chương trình xây dựng nông thôn mới của địa phương.
Phạm Hoạch
