Việc hình thành tự phát của các cơ sở sơ chế hàu trên địa bàn xã Đầm Hà đã kéo theo nhiều vi phạm về đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường. Trước thực trạng đó, xã Đầm Hà đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm lập lại trật tự trong hoạt động sơ chế hàu, xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
Theo UBND xã Đầm Hà, do nhu cầu tiêu thụ lớn, nhiều hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng các điểm sơ chế phục vụ thu mua, tách vỏ hàu. Tuy nhiên, quá trình phát triển diễn ra nhanh trong khi quy hoạch khu sơ chế tập trung và hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu, dẫn đến nhiều cơ sở hoạt động phân tán, chưa bảo đảm đầy đủ các quy định về đất đai, xây dựng, môi trường và an toàn thực phẩm.
Qua kiểm tra của cơ quan chức năng, nhiều cơ sở chưa đầu tư đầy đủ hệ thống thu gom, xử lý nước thải; phần lớn mới chỉ có bể lắng ba ngăn, chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Vỏ hàu sau sơ chế tại nhiều điểm còn tập kết, đổ thải tự phát. Kết quả rà soát mới nhất cho thấy trên địa bàn xã còn khoảng hơn 20 tấn vỏ hàu tồn lưu tại các khu vực xung quanh xưởng sơ chế, các điểm xâu giống nhỏ lẻ và khu vực ao, đầm nuôi trồng thủy sản; lượng vỏ hàu phát sinh từ 0,2 đến 1 tấn/cơ sở/ngày.
Nhằm siết chặt quản lý hoạt động sơ chế, chế biến hàu, Đảng ủy và UBND xã Đầm Hà đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tập trung vào các khâu: Đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm. Xã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành, tăng cường kiểm tra đột xuất để xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; đồng thời hướng dẫn các hộ kinh doanh hoàn thiện hồ sơ pháp lý và đầu tư hệ thống xử lý chất thải. Bên cạnh đó, UBND xã đã tổ chức hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn quy trình xử lý nước thải, rác thải rắn và yêu cầu 100% chủ cơ sở ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.
Xã Đầm Hà ngoài tổ chức 5 cuộc kiểm tra, đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra 3 cuộc tại các cơ sở sơ chế hàu trên địa bàn. Qua kiểm tra 11 cơ sở, phát hiện 3 cơ sở xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp; 8 cơ sở còn lại chưa bảo đảm quy định về môi trường, an toàn thực phẩm. UBND xã đã ban hành thông báo tạm dừng hoạt động 11 cơ sở để xử lý theo quy định.
Đến nay, xã đã phối hợp lấy mẫu nước thải xử lý vi phạm môi trường; xử phạt các trường hợp vi phạm đất đai, xây dựng với tổng số tiền 78 triệu đồng. Sau khi bị xử lý, các chủ cơ sở đã chấp hành nộp phạt, tháo dỡ công trình vi phạm và khôi phục hiện trạng ban đầu.
Đối với lĩnh vực môi trường, nhiều cơ sở chưa đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt yêu cầu, chưa có giải pháp xử lý vỏ hàu sau sơ chế, còn để phát sinh tình trạng tập kết, đổ thải không đúng nơi quy định. Đây cũng là những nội dung được các đoàn kiểm tra tập trung chấn chỉnh trong thời gian qua. Ông Vũ Công Hiếu, Trưởng phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường xã Đầm Hà, cho biết: Quan điểm của địa phương là xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định của pháp luật, không có ngoại lệ. Bên cạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn để các cơ sở hoàn thiện các điều kiện hoạt động, xã tiếp tục duy trì kiểm tra thường xuyên và đột xuất, kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với những cơ sở không đủ điều kiện hoặc cố tình không chấp hành các quy định về đất đai, xây dựng và bảo vệ môi trường.
Theo ông Vũ Công Hiếu, quá trình xử lý vẫn còn gặp không ít khó khăn. Đây là ngành nghề mới, công nghệ xử lý nước thải có độ mặn và xử lý vỏ hàu sau sơ chế còn hạn chế; chi phí đầu tư hệ thống xử lý và vận chuyển chất thải khá lớn. Một số cơ sở chưa hợp tác trong quá trình kiểm tra hoặc chậm thực hiện tháo dỡ công trình sau khi bị xử phạt. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo của UBND tỉnh, hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng sự vào cuộc quyết liệt của địa phương, xã sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý dứt điểm các vi phạm, đồng thời đẩy nhanh quy hoạch khu sơ chế thủy sản tập trung để tạo điều kiện cho các cơ sở hoạt động đúng quy định, bảo đảm phát triển bền vững và hạn chế tác động đến môi trường.
