Luật HTX năm 2023 với nhiều quy định thông thoáng, mở rộng quyền tự chủ đang từng bước đi vào cuộc sống. Tại Quảng Ninh, công tác tuyên truyền, tập huấn, tư vấn được triển khai sát cơ sở, giúp các HTX, thành viên và người dân hiểu đúng quy định, vận dụng hiệu quả vào sản xuất, kinh doanh, mở rộng liên kết và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Luật HTX năm 2023 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 20/6/2023, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, gồm 12 chương, 115 điều. So với Luật HTX năm 2012, Luật mới có nhiều thay đổi quan trọng, hướng tới tạo hành lang pháp lý thuận lợi, giảm những rào cản trong gia nhập thị trường, phát triển thành viên, đồng thời nâng cao tính tự chủ, minh bạch và hiệu quả quản trị của các tổ chức kinh tế tập thể.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là mở rộng đối tượng tham gia HTX với các hình thức thành viên chính thức, thành viên liên kết góp vốn và thành viên liên kết không góp vốn. Luật cũng trao quyền nhiều hơn cho HTX trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, cho phép tự quyết định mức cung ứng sản phẩm, dịch vụ ra bên ngoài sau khi đáp ứng nhu cầu của thành viên; đồng thời đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, tạo thêm dư địa để HTX mở rộng quy mô, thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Những quy định mới này đang được các HTX trên địa bàn thành phố Quảng Ninh chủ động tiếp cận. HTX Nông nghiệp Cẩm La (phường Liên Hòa) hiện có khoảng 1.000 thành viên. Những năm qua, HTX đã từng bước đổi mới phương thức kinh doanh, duy trì các dịch vụ nông nghiệp, thủy nông, thuê ao đầm và xây dựng mô hình liên kết giữa các thành viên trên địa bàn. Để nâng cao hiệu quả hoạt động, ban lãnh đạo HTX tích cực tham gia các lớp tập huấn, cập nhật quy định mới, nhất là những nội dung liên quan đến quản lý, điều hành, huy động vốn và mở rộng thị trường.
Theo ông Dương Văn Dũng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Cẩm La, việc được tiếp cận, nghiên cứu Luật HTX năm 2023 giúp đội ngũ quản lý hiểu rõ hơn những quyền chủ động mà pháp luật trao cho HTX, nhất là trong huy động nguồn lực và tổ chức sản xuất, kinh doanh. Đây là cơ sở để HTX tính toán phương án hoạt động phù hợp hơn với nhu cầu thành viên và điều kiện thị trường, từng bước nâng cao hiệu quả liên kết trong sản xuất. Không chỉ tuyên truyền cho đội ngũ cán bộ quản lý HTX, việc phổ biến pháp luật còn được hướng mạnh tới người dân, hội viên các đoàn thể và những cá nhân có nhu cầu liên kết sản xuất.
Tại phường Mông Dương, Hội LHPN phường Mông Dương thường xuyên phối hợp tổ chức cho các hội viên triển khai các mô hình sản xuất gắn với tiềm năng thế mạnh sẵn có giúp chị em phụ nữ phát triển sản xuất vươn lên làm giàu.
Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Mông Dương Nguyễn Thị Linh cho biết: Vào tháng 4/2026, Hội đã phối hợp với Liên minh HTX thành phố tổ chức hội nghị tuyên truyền, nâng cao kiến thức về phát triển kinh tế tập thể, HTX cho đội ngũ cán bộ hội, hội viên và người dân có hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhu cầu liên kết phát triển kinh tế tập thể. Người dân được phổ biến Luật HTX và các văn bản hướng dẫn; các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế tập thể; quy trình thành lập HTX; nguyên tắc tổ chức, quản lý, điều hành; ứng dụng KHCN và thông tin thị trường trong nước, quốc tế cũng được giới thiệu; hội viên và người dân không chỉ “biết luật” mà còn hình dung rõ hơn cách vận dụng pháp luật vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Qua đó, những hội viên có nhu cầu phát triển sản xuất có thêm kiến thức để xây dựng mô hình HTX, tổ hợp tác gắn với lợi thế của địa phương, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập.
Luật HTX năm 2023 cũng mở rộng các chính sách hỗ trợ cho khu vực kinh tế tập thể trên nhiều lĩnh vực như phát triển nguồn nhân lực, thông tin, tư vấn; ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại; tín dụng, bảo hiểm; tiếp cận mặt bằng sản xuất; ưu đãi thuế, phí, lệ phí; đầu tư kết cấu hạ tầng, trang thiết bị và hỗ trợ kiểm toán. Đây là những nội dung thiết thực đối với các HTX trong quá trình đổi mới mô hình hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo Phó Chủ tịch Liên minh HTX thành phố Mạc Đoàn Dũng, Luật HTX đang từng bước được đưa gần hơn với thành viên và người dân trên địa bàn thành phố. Khi quy định pháp luật được chuyển tải bằng những nội dung cụ thể, dễ hiểu, gắn với nhu cầu sản xuất, vốn, thị trường và quản trị, pháp luật không chỉ là những điều khoản trên văn bản mà trở thành công cụ hỗ trợ người dân liên kết, hợp tác và phát triển kinh tế.
