Quảng Ninh - miền Đông Bắc của Tổ quốc, một vùng than giàu co - có Vịnh Hạ Long hai lần được tôn vinh Di sản thế giới là điểm hẹn của không biết bao người...
Đêm nhạc “Vùng than quê tôi” - một trong nhiều hoạt động của Chi hội âm nhạc Quảng Ninh. 
Ảnh: Phan Hằng
Thập niên 60 thế kỷ XX, nhiều NS trong sự thôi thúc của nghĩa vụ, trách nhiệm và niềm hứng khởi nghệ sĩ đã đến với Hạ Long - Quảng Ninh. Nhiều tác phẩm được ra đời sống cùng năm tháng in đậm trong tình cảm người dân Quảng Ninh. như Hò kéo gỗ Bạch Đằng giang của NS Văn Cao, Bài ca công nhân Vùng mỏ của NS Đỗ Nhuận, Bài ca thợ lò của NS Hoàng Hiệp... Nhịp máy khoan của NS Trọng Bằng, Tôi là người thợ mỏ của NS Hoàng Vân, Những ngôi sao ca đêm của NS Phạm Tuyên, Đường đi lên mỏ của NS Tân Huyền, Trái tim đỏ trên đất mỏ Vàng Danh của NS Chu Minh, Cờ Đảng bay trên núi Bài Thơ của NS Thế Bảo... Nhiều lớp NS kế tiếp về với Quảng Ninh, mỗi tác phẩm là tình cảm chân thành gắn bó với con người vùng đất này. Những cái tên thân thuộc như NS Trần Chung, Xuân Giao, Văn Dung, Đức Minh, Nguyễn Cường, Đỗ Hồng Quân, Trọng Đài... đã là niềm tin yêu khơi dậy lòng tự hào, tình yêu âm nhạc của những người thợ mỏ, của nhân dân các dân tộc Quảng Ninh.
Quảng Ninh tự hào với giọng hát của cố Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Lê Dung, của NSND Quang Thọ; Nghệ sĩ Ưu tú Quang Huy, Doãn Tần, Thanh Xuân, Lan Hương, Đức Long... Nhiều giọng hát trẻ triển vọng từ cái nôi ca hát Quảng Ninh vươn xa, được khẳng định trên sân khấu cả nước như Hồ Quỳnh Hương, Tô Minh Thắng, Hồng Hạnh, Thúy Nội, Hoàng Thái, Hoàng Tùng, Tuấn Anh, Ngọc Anh... Cùng những giọng hát đó là bề dày ca hát của phong trào văn nghệ quần chúng khẳng định lực lượng ca hát có vị trí đặc biệt trong cả nước. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để các NS có nhiều tác phẩm, nhiều ca khúc tâm huyết về cuộc sống sôi động hôm nay.
Nhiều NS sống và làm việc trong ngành Than, ở Quảng Ninh như Trọng Long, Vũ Đạm, Trọng Huề, Văn Tích, Nguyễn An... đã có nhiều tác phẩm về Vùng mỏ một thời để nhớ. Đặc biệt các NS hội viên Hội NSVN như Nguyễn Tài Tuệ, Đức Minh, Dương Phú có thời gian dài sống và gắn bó với Quảng Ninh đã có nhiều tác phẩm, nhiều hoạt động âm nhạc đóng góp cho phong trào. Lớp NS kế tiếp sống và làm việc hôm nay tại Quảng Ninh trưởng thành từ phong trào văn nghệ quần chúng là hội viên Hội VHNT Quảng Ninh, hội viên Hội NSVN, có trình độ đại học, một số được đào tạo chuyên ngành sáng tác tại Nhạc viện Hà Nội. Các NS sống và làm việc ở nhiều vùng đất trong tỉnh, công tác ở nhiều ngành nghề đã góp phần làm phong phú diện mạo âm nhạc của một vùng đất. Có thể kể như: NS Bá Quảng, NS Lê Huy Hòa công tác tại thị xã biên giới Móng Cái; NS Ngọc Xuân, Xuân Quang ở thị xã Uông Bí một vùng công nghiệp điện; NS Lê Thêm, Lê Chí Phúc công tác ở ngành Than; NS Đỗ Hòa An giảng dạy ở Trường Cao đẳng VHNT và Du lịch Hạ Long; NS Lê Đăng Vệ hoạt động trong lĩnh vực tổ chức biểu diễn; NS Đặng Xuyên công tác tại Cung Văn hóa lao động Việt - Nhật; NS Nguyễn Thành Long ở Trung tâm Văn hóa - Thông tin Quảng Ninh; NS Xuân Nhật công tác tại Hội VHNT tỉnh...
Các tác phẩm của các NS là những tình cảm chân thành của người con đất mỏ. Trong đó, nhiều tác phẩm được quần chúng đón nhận như Quê em của NS Đỗ Hòa An, Khúc Cha cha cha của người thợ mỏ của NS Lê Thêm, Hát về những người kỹ sư tâm hồn của NS Ngọc Xuân, Hát tặng em cô giáo vùng cao của NS Đặng Xuyên, Tâm tình người thợ mỏ của NS Lê Chí Phúc, Đêm Hạ Long của NS Nguyễn Thành Long... Bên cạnh đó, mảng khí nhạc cũng đã được các nhạc sĩ quan tâm, những bước đầu khám phá được ghi nhận như Thơ giao hưởng Biển trời Hạ Long của NS Xuân Nhật, Tổ khúc giao hưởng Thăng trầm Hạ Long của NS Bá Quảng, Ca cảnh viết cho dàn nhạc giao hưởng Huyền thoại hang Trinh Nữ của NS Đỗ Hòa An... Lực lượng kế cận các NS tại Quảng Ninh là lực lượng trẻ nhiều năng lực, được đào tạo chính quy tại Nhạc viện Hà Nội như NS Vũ Việt Hồng (Trường Cao đẳng VHNT và Du lịch Hạ Long, NS Nguyễn Đức Thắng (Công ty Than Cọc Sáu), NS Nguyễn Mạnh Trung (Công ty Than Vàng Danh)...
Các NS Quảng Ninh là bộ phận không thể thiếu trong sự phát triển của phong trào âm nhạc Quảng Ninh. Trong nhiều năm qua được sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Sở VHTT, Hội VHNT tỉnh Quảng Ninh, đặc biệt là Hội NSVN đã tạo điều kiện cho các NS dự trại hàng năm ở nhiều vùng đất của Tổ quốc. Nhiều hoạt động, nhiều thông tin về âm nhạc trong nước và quốc tế được cập nhật đến với các NS. Thông qua quỹ đầu tư về VHNT của UBND tỉnh, của Chính phủ qua Hội NSVN, Hội VHNT Quảng Ninh đã tạo điều kiện tốt cho các NS trong sáng tác, công bố những tác phẩm có chất lượng nghệ thuật đến với công chúng.
Các NS Quảng Ninh trong lao động nghệ thuật luôn phấn đấu vươn lên trong sáng tác, ngày càng vững vàng trong những tác phẩm khí nhạc và những tác phẩm thanh nhạc. Trong các hoạt động âm nhạc của tỉnh, của cả nước, sự có mặt của các NS khẳng định tinh thần trách nhiệm công dân của mỗi NS trước sự nghiệp CNH - HĐH của đất nước, Nhiều giải thưởng các NS được trao tặng từ Hội NSVN, của Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Tập đoàn TKV, giải thưởng Văn nghệ Hạ Long tỉnh Quảng Ninh... là những thành tựu đáng tự hào về vị thế của các NS trong đời sống âm nhạc Quảng Ninh và cả nước. Năm 2005, Chi hội NSVN tại Quảng Ninh được thành lập, đây là bước phát triển một đội ngũ NS tiên phong, một tổ chức đoàn kết, sáng tạo mà mỗi NS Quảng Ninh tự hào được cống hiến nhiều hơn nữa cho sự nghiệp âm nhạc Quảng Ninh - xây dựng và phát triển nền âm nhạc Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
