Những năm qua, nhằm tăng cường công tác quy hoạch, quản lý cảng, bến, nhất là các cảng, bến xuất than trên địa bàn, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương trong tỉnh đã chủ động, linh hoạt triển khai đồng bộ các giải pháp với những bước đi cụ thể. Nhờ đó trật tự trong khai thác hệ thống cảng, bến đã từng bước đi vào nền nếp, nhất là ngăn chặn có hiệu quả các điểm, bến tập kết, tiêu thụ than trái phép.
Đồng chí Vũ Văn Khánh, Giám đốc Sở GT-VT cho biết: Việc quản lý khai thác than trái phép là vấn đề nóng, cần phải kiểm soát từ nơi khai thác đến nơi tiêu thụ, chính vì thế, Tỉnh uỷ đã có Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 12-1-2014 “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quản lý, khai thác, vận chuyển, chế biến và kinh doanh than trên địa bàn tỉnh”. Để thực hiện Nghị quyết này, tỉnh đã báo cáo và được Bộ GT-VT chấp thuận chuyển 30 cảng, bến có xuất than thuộc quyền quản lý của Cục Đường thuỷ nội địa Việt Nam cho địa phương quản lý. Căn cứ vào đó, từ tháng 8-2014, Sở GT-VT đã thực hiện tiếp nhận và tổ chức quản lý 30 cảng, bến. Đến nay, công tác quản lý đã đảm bảo an toàn cho các phương tiện ra vào bến và góp phần cùng các ngành, địa phương thực hiện tốt việc quản lý tiêu thụ than theo chỉ đạo của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh. Cụ thể là, số lượng than tiêu thụ qua các cảng, bến do Sở quản lý năm 2014 cấp phép là 18.471 chuyến với trên 21,61 triệu tấn; năm 2015, cấp phép 15.147 chuyến với trên 19,82 triệu tấn. Cùng với đó, trật tự trong hoạt động mua bán, vận chuyển, tập kết than trái phép ở các cảng, bến từ khi giao cho Sở quản lý cũng được lập lại.
Tìm hiểu thực tế thì thấy rằng, việc quản lý cảng, bến thuỷ nội địa tiêu thụ than và tuyến vận tải than trên địa bàn tỉnh từ tháng 3-2010 đến tháng 5-2015 được thực hiện theo Quyết định số 577/QĐ-UBND ngày 3-3-2010 của UBND tỉnh. Trong quý I năm 2015, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở GT-VT đã phối hợp các sở, ngành, địa phương gồm TX Đông Triều, TP Uông Bí, Hạ Long, Cẩm Phả, huyện Hoành Bồ và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tổng Công ty Đông Bắc thực hiện rà soát và đề xuất sắp xếp các cảng, bến thuỷ nội địa tiêu thụ than trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, ngày 12-5-2015, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1268/QĐ-UBND “Về việc sắp xếp cảng, bến thuỷ nội địa tiêu thụ than và tuyến đường vận chuyển than trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015-2020”. Theo quy hoạch này, trên địa bàn tỉnh sẽ hình thành các cụm cảng, cảng, bến thuỷ nội địa có chức năng tiêu thụ than gồm vùng TX Đông Triều có 2 bến cảng, vùng TP Uông Bí có 3 cảng tiêu thụ than, vùng huyện Hoành Bồ có 1 bến tiêu thụ than do Công ty CP ĐT&PT 368 quản lý. Vùng TP Hạ Long có 4 cụm cảng, cảng tiêu thụ than và vùng TP Cẩm Phả có 3 cụm cảng tiêu thụ than. Cũng theo Quyết định được duyệt, ngoài các cảng, bến của các đơn vị thuộc TKV và Tổng Công ty Đông Bắc, các cảng, bến còn lại tại các vùng theo phê duyệt chỉ là cảng hàng hoá, việc tiêu thụ than qua các cảng bến này theo nhu cầu của các đơn vị sản xuất than và sẽ được UBND tỉnh xem xét, quyết định cụ thể. Đối với việc thực hiện quy hoạch hệ thống cảng, bến thì đến nay, phần lớn các cảng, bến thuỷ nội địa tiêu thụ than do TKV và Tổng Công ty Đông Bắc quản lý đã được đầu tư và hoạt động ổn định. TKV hiện đang triển khai lập quy hoạch phân khu chức năng tỷ lệ 1/2000 Cụm cảng Khe Dây; Tổng Công ty Đông Bắc đã lập xong quy hoạch và hiện đang triển khai đầu tư xây dựng cảng Hồng Thái Tây...
Công tác quản lý Nhà nước đối với các cảng, bến thuỷ nội địa tiêu thụ than trên địa bàn tỉnh hiện nay là do Cảng vụ đường thuỷ nội địa Quảng Ninh và Cảng vụ đường thuỷ nội địa Khu vực I - Cục Đường thuỷ nội địa Việt Nam thực hiện. Tổng số các cảng, bến thuỷ nội địa hoạt động tập kết tiêu thụ than trên địa bàn tỉnh đã được cấp phép hoạt động và có các cảng vụ thực hiện công tác quản lý nhà nước là 32 cảng, bến, trong đó, Cảng vụ đường thuỷ nội địa Quảng Ninh quản lý 31 cảng, bến; các cảng, bến thuộc TKV và Tổng Công ty Đông Bắc quản lý khai thác là 20 cảng, bến; các cảng, bến không thuộc TKV và Tổng Công ty Đông Bắc quản lý là 12 cảng, bến, trong đó có một số cảng, bến đang cho TKV và Tổng Công ty Đông Bắc thuê làm nơi chế biến, xuất than. Thời gian qua, Sở GT-VT đã và đang thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước đối với các cảng bến thuỷ nội địa này.
Giám đốc Sở GT-VT Vũ Văn Khánh khẳng định thêm: Thời gian tới Sở sẽ cùng các ngành Công an, Sở TN&MT, Sở Công Thương, UBND các địa phương có than và có cảng, bến xuất than tiếp tục phối hợp để quản lý chặt chẽ góp phần vào việc đảm bảo trật tự khai thác, tiêu thụ than trên địa bàn theo chỉ đạo của tỉnh. Hiện tại, Sở đang tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh để làm việc với Bộ GT-VT để tiếp tục tháo gỡ bất cập trong một số văn bản luật liên quan đến công tác công bố, quản lý hệ thống cảng, bến. Chắc chắn rằng, với những cách làm hiệu quả, việc quản lý trật tự trong tiêu thụ than ở khu vực cảng, bến do Sở quản lý sẽ được chặt chẽ hơn.
Quang Minh
