Cuối năm 2012, trước khi đưa vào khánh thành, chợ Minh Thành (phường Minh Thành, TX Quảng Yên), đã gặp không ít trở ngại khi có một số tiểu thương khiếu kiện, kiên quyết không vào chợ mới. Tuy nhiên, với quyết tâm của địa phương, cùng sự chủ động của doanh nghiệp, sau hơn 4 tháng, việc khiếu kiện đã hoàn toàn được giải quyết triệt để.
Những năm trước đây, do không có địa điểm để họp chợ nên năm 2007, UBND phường Minh Thành đã đầu tư san lấp mặt bằng để lấy nơi cho bà con buôn bán, giao thương. Diện tích khu vực chợ tạm này rộng trên 4.000m2, nằm trên vị trí đất hành lang kênh mương Yên Lập. Trước khi cho phép người dân vào kinh doanh tại chợ tạm, các hộ kinh doanh đều đã ký cam kết với chính quyền địa phương phải tự giác tháo dỡ lều quán bán hàng, khi Nhà nước có nhu cầu thu hồi đất. Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, việc bố trí chợ tạm tại khu vực này đã bộc lộ nhiều bất cập như: Không đảm bảo vệ sinh môi trường, làm ảnh hưởng đến nguồn nước kênh Yên Lập, làm mất an ninh trật tự, an toàn giao thông trên QL18 và các điều kiện về phòng chống cháy nổ. Minh chứng rõ nét nhất là vào cuối tháng 12-2010, chợ tạm này đã xảy ra cháy, làm thiêu rụi toàn bộ 9 ki-ốt hàng hoá vải, quần áo, giầy dép... gây thiệt hại khoảng 1,5 tỷ đồng.
Nhằm đảm bảo cho các tiểu thương và người dân có môi trường kinh doanh, buôn bán thuận lợi, năm 2009, chợ Minh Thành được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 2431/QĐ-UBND và giao cho Doanh nghiệp tư nhân Thanh Thảo làm chủ đầu tư. Chợ được xây dựng với tổng diện tích là 23.128m2, kinh phí đầu tư trên 50 tỷ đồng. Với mục đích cung cấp, trao đổi hàng hoá và dịch vụ thương mại phục vụ nhu cầu của nhân dân trong khu vực, chợ Minh Thành được quy hoạch xây dựng là chợ loại I. Theo thiết kế chợ có 369 ki-ốt cố định và 80 ki-ốt kinh doanh ngoài trời. Sau khi có quyết định của UBND tỉnh, phần lớn các tiểu thương kinh doanh tại đây đều đồng tình và ủng hộ. Tuy nhiên, trong quá trình doanh nghiệp (DN) triển khai xây dựng và đưa chợ vào hoạt động, một số tiểu thương đã tỏ ra bức xúc với lý do giá thuê ki-ốt quá cao; vị trí chợ mới xa đường giao thông gây khó khăn cho việc kinh doanh; yêu cầu phường Minh Thành tổ chức đền bù, GPMB...
Ngay sau khi nhận được thông tin khiếu kiện, TX Quảng Yên cùng với phường Minh Thành đã phối hợp với DN tư nhân Thanh Thảo tiến hành tổ chức nhiều cuộc họp bàn, công khai toàn bộ các chi phí đầu tư chợ để cho người dân nắm rõ. Tại các cuộc họp này, DN tư nhân Thanh Thảo đã đưa ra cam kết, khẳng định giá thuê của DN sẽ thấp hơn 50-60% so với mức giá Nhà nước quy định. Cụ thể, các ki-ốt có giá thuê từ 40.000-60.000 đồng/m2/tháng và sẽ giảm 50%, 40%, 30% nếu các hộ thuê tương ứng trong thời hạn 20 năm, 15 năm và 10 năm. Đáng chú ý là bên cạnh những chính sách hỗ trợ theo quy định của Nhà nước, DN còn triển khai nhiều chính sách ưu đãi khác như: Tất cả các hộ kinh doanh ở chợ Minh Thành cũ khi chuyển sang chợ mới được DN hỗ trợ 2 triệu đồng/ki-ốt cùng công tháo dỡ; khuyến mãi 6 tháng tiền thuê điểm kinh doanh; miễn phí 2 năm tiền bảo vệ, phí vệ sinh môi trường. Qua 4 tháng kiên trì thuyết phục, tuyên truyền, sau khi nhận thấy những lợi ích và quyền lợi không những được đảm bảo mà còn tốt hơn so với chợ cũ, những hộ kinh doanh có đơn thư khiếu kiện đã hoàn toàn đồng thuận. Đến nay, sau 2 năm đi vào hoạt động, tình hình buôn bán của người dân đã tốt hơn trước rất nhiều. Số hộ kinh doanh có nhu cầu vào chợ mới cũng tăng gần gấp đôi so với thiết kế ban đầu. Qua đó, DN tư nhân Thanh Thảo đã mở rộng chợ từ 369 hộ cố định lên 549 hộ, với tổng kinh phí đầu tư tăng thêm 20 tỷ đồng. Chị Đặng Thị Bình, chủ cửa hàng đồ gia dụng phấn khởi cho biết: Trước đây cảnh buôn bán ở chợ tạm rất vất vả, nền chợ thấp, trời mưa đi bán hàng còn khổ hơn đi làm ruộng vì bùn đất ngập khắp nơi. Hàng hoá không dám nhập nhiều vì không có chỗ chứa. Từ khi vào chợ mới, lối đi thông thoáng, mặt nền cao ráo, các ki-ốt rộng rãi, được bố trí thuận lợi nên gia đình đã đầu tư mở rộng lượng hàng hoá nhiều hơn gấp 3 lần so với trước đây.
Nói đến chợ Minh Thành, ông Đinh Đức Thành, Trưởng Phòng Kinh tế, TX Quảng Yên khẳng định: Bài học lớn nhất giúp chúng tôi có được sau khi giải quyết thành công khiếu kiện liên quan đến chợ Minh Thành là phải hài hoà lợi ích giữa chủ đầu tư và tiểu thương. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành và nhà đầu tư trong việc tổ chức thực hiện chuyển đổi chợ một cách công khai, minh bạch. Việc lấy ý kiến của tiểu thương cũng phải được thực hiện ngay từ việc lựa chọn địa điểm, bố trí ngành hàng, giá cả, lệ phí... Tuy nhiên, để việc xã hội hoá đầu tư, chuyển đổi chợ đạt hiệu quả thì Nhà nước cần có các cơ chế ưu đãi và đơn giản hoá các thủ tục để tạo điều kiện cho các nhà đầu tư khi xây dựng chợ theo hình thức này.
Hoàng Nga
