Để các giải pháp gỡ khó phát huy tác dụng

Trong bối cảnh suy giảm sâu của nền kinh tế, trước khi bước vào thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 02 về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu. Thực hiện Nghị quyết này, Quảng Ninh đã có những giải pháp quyết liệt để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Từ chuyện ở cụm công nghiệp kim sen

Trong các buổi gặp gỡ, làm việc với lãnh đạo tỉnh, nhiều doanh nghiệp hoạt động trong cụm công nghiệp (CCN) Kim Sen (Đông Triều) đề nghị được thanh toán kinh phí, mà các doanh nghiệp đã đầu tư một phần hạ tầng dùng chung trong CCN. Sau khi tiếp nhận, rà soát, Sở Công Thương đã có tham mưu báo cáo UBND tỉnh không xem xét, thanh toán kinh phí, mà doanh nghiệp đã đầu tư một phần hạ tầng dùng chung trong CCN này. Bởi lý do sau khi thành lập, CCN Kim Sen được quản lý vận hành theo Quy chế quản lý CCN, trách nhiệm hoàn thiện đầu tư hạ tầng còn lại của CCN là của chủ đầu tư UBND huyện Đông Triều, các doanh nghiệp trong cụm có trách nhiệm trả tiền khi sử dụng các hạ tầng dùng chung theo quy định.

Trên thực tế, trước khi UBND tỉnh có quyết định thành lập CCN Kim Sen, huyện Đông Triều đã triển khai đầu tư được 3 hạng mục kỹ thuật tại đây với tổng mức đầu tư 14,756 tỷ đồng. Có 13 doanh nghiệp đã đầu tư hạ tầng dùng chung trong CCN, 3 doanh nghiệp nằm ngoài CCN chủ yếu là đền bù giải phóng mặt bằng, san lấp, làm hệ thống thoát nước mặt, nền đường cấp phối và đường bê tông, hệ thống điện dùng chung. Điều đáng nói, từ năm 2003 khi phê duyệt bản đồ quy hoạch chi tiết sử dụng đất của CCN Kim Sen, UBND tỉnh chỉ phê duyệt quỹ đất cho các doanh nghiệp đầu tư, không có quyết định thành lập CCN, không lập dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật, các doanh nghiệp đầu tư vào đây thực hiện việc đầu tư, thuê đất, trả tiền sử dụng đất trực tiếp với các cơ quan có thẩm quyền. Một số dự án đã được xem xét và thụ hưởng các chính sách ưu đãi đầu tư như các dự án đơn lẻ khác ngoài khu vực này. Vì vậy, việc doanh nghiệp đầu tư hạ tầng kỹ thuật là một hạng mục đầu tư trong dự án, nếu doanh nghiệp nào sử dụng chung là do các doanh nghiệp tự thoả thuận việc đóng góp chi phí đầu tư. Các doanh nghiệp cũng không có cam kết với cơ quan có thẩm quyền về việc đầu tư hạ tầng dùng chung. Với những lý do này, tỉnh không thể thực hiện thành toán kinh phí hạ tầng dùng chung cho các doanh nghiệp đã đầu tư trước khi CCN có quyết định thành lập, còn doanh nghiệp thì thấy thiệt thòi so với các doanh nghiệp vào hoạt động trong CCN, sau khi có quyết định thành lập và dù đã bỏ tiền để đầu tư một phần hạ tầng dùng chung trong CCN trước đây, nhưng nay họ sẽ vẫn phải có trách nhiệm trả tiền khi sử dụng các hạ tầng dùng chung trong CCN theo quy định.

Đến Người cầm tiền cho vay cũng khó

Câu chuyện doanh nghiệp kêu than vay tiền ngân hàng thời buổi khó khăn này còn khó hơn cả tìm đơn hàng tiêu thụ sản phẩm, còn ngân hàng cũng than rằng giải quyết được một hợp đồng tín dụng vay vốn cho doanh nghiệp trong thời buổi này cũng khó chẳng kém gì đi đòi nợ quá hạn. Lý do vì sao? Nhìn từ hoạt động của hệ thống ngân hàng trên địa bàn tỉnh 8 tháng qua thấy, dù nguồn vốn tăng tốt nhưng dư nợ tăng không nhiều. Với tổng nguồn vốn hoạt động của các ngân hàng trên địa bàn tỉnh đến hết tháng 8 là 74.400 tỷ đồng, trong khi tổng dư nợ mới chỉ đạt 62.300 tỷ đồng. Cũng giống như hàng tồn kho của doanh nghiệp, dư nợ tăng thấp ảnh hưởng khá lớn đến lợi nhuận của ngân hàng. Cộng với đó, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, nguồn tiền trả nợ ngân hàng bị ảnh hưởng, dẫn đến nợ xấu ngân hàng tăng cao. Khi nợ xấu cao, ngân hàng phải tăng chi phí trích lập dự phòng, thanh khoản kém đi, nguồn vốn quay vòng cho vay giảm đi. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh, đến 31-8-2013 tổng nợ xấu trên toàn địa bàn là 1.500 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 2,4% tổng dư nợ. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, ngân hàng phải giảm lãi suất cho vay, trong khi nguồn vốn huy động lãi suất cao trước đây còn khá lớn. Điển hình như Ngân hàng NN&PTNT Chi nhánh Quảng Ninh, đến hết tháng 6 còn trên 1.000 tỷ đồng huy động với lãi suất 14%/năm, dẫn đến lợi nhuận sụt giảm mạnh và rất khó thực hiện quy định về trích lập dự phòng cho số nợ xấu.

Ông Phạm Văn Thể, Chủ tịch Hiệp Hội doanh nghiệp tỉnh cho rằng, dù các doanh nghiệp đã nhận được sự hỗ trợ rất tích cực của tỉnh và tình hình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm đã có khởi sắc hơn so với thời điểm cuối năm 2012 và đầu năm 2013. Tuy nhiên, vì sản phẩm tồn kho quá nhiều nên hầu hết các doanh nghiệp đều bán dưới giá thành nhằm duy trì sản xuất, cũng như trả nợ ngân hàng. Trên thực tế hiện nay, lãi suất ngân hàng mà doanh nghiệp tiếp cận được vẫn rất cao, các doanh nghiệp đều đã thế chấp hết tài sản cho ngân hàng, hàng tồn kho lớn không tiêu thụ được, không có tiền trả đúng kỳ, nên rất nhiều doanh nghiệp trong tình trạng nợ quá hạn các ngân hàng, từ đây bị xếp xuống hạng trong bảng tín nhiệm vay vốn. Trong lúc doanh nghiệp vay vốn đã khó thì giá thuê đất, tiền lương, bảo hiểm xã hội đều tăng. Cũng theo ông Thể, trong bối cảnh khó khăn của suy giảm kinh tế đã kéo dài trong gần 2 năm qua khó khăn nếu có được giải quyết chỗ này sẽ phình sang chỗ khác, bởi tỉnh giảm tiền thuê đất cho doanh nghiệp thì ảnh hưởng đến số thu ngân sách, ngân sách thu không đảm bảo thì không lấy tiền đâu để đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo nền cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Khó vẫn cứ chạy vòng quanh.

Nhìn lại tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong 8 tháng qua dù vẫn duy trì được ở mức cao so với mặt bằng chung của cả nước, nhưng so với cùng kỳ 2012 và kế hoạch đặt ra của năm vẫn đạt được ở mức thấp và những khó khăn của doanh nghiệp chắc chắn sẽ còn tác động lớn tới kết quả thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, cũng như các mục tiêu phát triển chung của tỉnh.

Ngọc Lan