Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khởi nghiệp, Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2020 phải có 25.000 doanh nghiệp. Như vậy, việc vận động các hộ kinh doanh cá thể thành lập doanh nghiệp, ngoài nâng cao hiệu quả kinh tế của người dân còn có ý nghĩa quan trọng góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Tuy nhiên, để vận động hộ cá thể chuyển đổi mô hình doanh nghiệp không đơn giản.
Hiện trên địa bàn tỉnh có 12.900 doanh nghiệp, nếu phấn đấu từ nay đến năm 2020 phải có 25.000 doanh nghiệp, tức mỗi năm tỉnh phải thành lập được khoảng 3.000 doanh nghiệp. Thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, toàn tỉnh hiện có 18.000 hộ kinh doanh cá thể có phát sinh thuế, trong đó có thể chuyển đổi được 30% số hộ này thành lập doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc vận động các hộ chuyển qua mô hình doanh nghiệp còn gặp không ít khó khăn trong việc giải quyết lao động, tài sản, các hợp đồng kinh tế... do chưa có các văn bản hướng dẫn cụ thể. Bên cạnh đó, trong quá trình chuyển đổi, đa phần các chủ hộ kinh doanh không có kiến thức về Luật Doanh nghiệp và các quy định liên quan đến ngành, nghề kinh doanh; chưa có kinh nghiệm về các thủ tục giấy tờ thuế, quyết toán thuế, thay đổi chế độ kế toán cũng như cách quản lý sổ sách kế toán gây khó khăn, phức tạp, ảnh hưởng đến tâm lý của các hộ khi vận động chuyển đổi. Nhiều hộ e ngại khi chuyển đổi thành doanh nghiệp sẽ kéo theo nhiều thuế, phí. Chị Bùi Thu Minh, một hộ kinh doanh tại phường Mạo Khê, TX Đông Triều, cho rằng: Sau khi thành lập doanh nghiệp rồi thì phải thuê kế toán, mất thêm nhiều chi phí, trong khi có hộ kinh doanh cả năm chỉ đóng một vài triệu đồng tiền thuế...
Và dù Luật Doanh nghiệp quy định, hộ kinh doanh sử dụng từ 10 lao động trở lên phải đăng ký thành lập doanh nghiệp, tuy nhiên, quy định này chưa được phát huy trong thực tế. Với quy định hiện hành này, hộ kinh doanh cá thể chịu thành lập doanh nghiệp là nhờ được tuyên truyền, vận động, không phải vì ràng buộc pháp lý. Đây là những nguyên nhân ảnh hưởng rất lớn đến mục tiêu phấn đấu tới năm 2020 toàn tỉnh có 25.000 doanh nghiệp.
Theo ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, để vận động thành lập doanh nghiệp, thời gian qua, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thuế Quảng Ninh đã phối hợp tổ chức các hội nghị tiếp xúc, tuyên truyền, vận động cá nhân kinh doanh thành lập doanh nghiệp tại các địa phương. Qua đó, cán bộ hai ngành đã giới thiệu về các thủ tục thành lập doanh nghiệp; thủ tục thuế sau khi thành lập doanh nghiệp..., tháo gỡ các băn khoăn, vướng mắc của hộ kinh doanh. Đồng thời, quán triệt rất rõ, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tại Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020. Cùng với những chính sách hỗ trợ của Trung ương, thì tỉnh cũng khuyến khích cá nhân kinh doanh trên địa bàn tỉnh đăng ký thành lập doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện pháp lý cho hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển. Đồng thời tiếp tục cải cách, hiện đại hoá về chính sách, giảm chi phí cho người nộp thuế...
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu có 25.000 doanh nghiệp vào năm 2020, ông Nguyễn Đức Hùng cũng đề nghị, bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng tỉnh thì các địa phương cũng phải vào cuộc quyết liệt hơn nữa để tuyên truyền, vận động, hỗ trợ các hộ cá thể yên tâm chuyển đổi mô hình kinh doanh. Đưa công tác tuyên truyền, vận động, thành lập doanh nghiệp xuống tận tổ dân, khu phố. Các địa phương cần nỗ lực tạo dựng, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng; kênh thông tin về cơ chế, chính sách để các hộ kinh doanh tiếp cận cần tập trung, thuận lợi, dễ tìm... Chính phủ cần sớm ban hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa để làm cơ sở cho địa phương triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp; ban hành các văn bản hướng dẫn để việc hộ kinh doanh cá thể có thể chuyển sang mô hình doanh nghiệp thuận lợi trong việc chuyển lao động, hợp đồng kinh tế, nguồn lực khi chuyển đổi.
Cũng có ý kiến cho rằng, một trong những giải pháp để thúc đẩy hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi thành doanh nghiệp là nên chăng cơ quan thuế không bán hoá đơn cho hộ kinh doanh sử dụng hoá đơn thường xuyên. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng có thể xem xét việc liên thông cấp đăng ký kinh doanh ở phòng kinh tế cấp huyện nhằm giảm tải cho Sở Kế hoạch và Đầu tư cũng như giảm thời gian đi lại, công sức cho người kinh doanh. Đây cũng sẽ là một biện pháp kích thích thành lập doanh nghiệp.
Thanh Hằng