Là xã vùng cao biên giới, 100% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, những năm qua, cấp uỷ, chính quyền và người dân xã Đồng Văn đã nỗ lực vượt khó trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, do còn nhiều trở ngại, đời sống nhân dân xã đến nay vẫn còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao nhất trong huyện.
Chúng tôi đến bản Cẩm Hắc, một trong những bản khó khăn nhất của xã, khi con đường vào bản đang được thi công, mở rộng. Hình ảnh người lớn, trẻ nhỏ trong bản cười nói rôm rả, nét mặt ai cũng hào hứng, phấn khởi, khiến cho chúng tôi có cảm giác như đang được tham gia vào một ngày hội của bản, chứ không phải buổi làm đường. Ông Tằng Văn Dìu, người dân trong bản giải thích: “Từ bao đời nay, người dân bản đi lại trên con đường mòn nhỏ, dốc cao. Xe máy muốn vào bản chỉ đi được ngày nắng, chứ ngày mưa thì chịu. Giao thông khó khăn kéo theo cuộc sống của bà con vô cùng chật vật. Năm nay xã có chủ trương mở rộng đường, bà con ai cũng mừng, nhưng cũng lo, vì chưa có kinh phí đối ứng để cứng hoá con đường. Theo chủ trương nhà nước và nhân dân cùng làm, nhưng trong bản phần lớn là hộ nghèo, ăn còn chưa đủ…”.
Không riêng đường vào bản Cẩm Hắc, hiện đường giao thông nông thôn trong xã phần lớn là đường đất. Những năm qua, từ nhiều nguồn vốn của Trung ương và địa phương, xã được đầu tư xây dựng 7 công trình đường giao thông nông thôn, như: Đường liên thôn Cốc Lỷ - Cẩm Hắc; đường bản Phai Lầu; đường giao thông lên bản Sông Moóc A; đường nội bản Phạt Chỉ… Tuy nhiên, đến nay tỷ lệ đường liên thôn, liên xóm được bê tông hoá của xã mới đạt 47,2%; tỷ lệ đường ngõ, xóm không lầy lội vào mùa mưa mới đạt trên 10%...
Bên cạnh những khó khăn về giao thông, hiện công tác giảm nghèo đang là trăn trở lớn đối với cấp uỷ, chính quyền địa phương. Xã Đồng Văn có 9 thôn, bản, thì có tới 7 thôn, bản thuộc diện đặc biệt khó khăn, là: Phạt Chỉ, Phai Lầu, Cẩm Hắc, Sông Moóc B, Sông Moóc A, Khe Mọi, Khe Tiền. Xã có 640 hộ, trong đó trên 400 hộ nghèo (theo tiêu chí mới). Phó Chủ tịch UBND xã Giáp Ngọc Vân cho biết: Thời gian qua, xã tăng cường vận động người dân chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, tận dụng diện tích để canh tác các loại cây màu làm thức ăn cho chăn nuôi. Một số mô hình đã được áp dụng, như nuôi dê, nuôi lợn nái, khôi phục diện tích sở…, đã giúp người dân có hướng đi mới trong phát triển sản xuất. Xã cũng tăng cường hoạt động khuyến nông, khuyến lâm bằng việc mở các lớp đào tạo nghề, chuyển giao khoa học, kỹ thuật... Tuy nhiên, các mô hình này cũng ở quy mô nhỏ nên chưa thực sự đạt hiệu quả cao. Đồng Văn còn nhiều hộ nghèo do tập quán sản xuất của nhiều người dân còn lạc hậu, mang tính tự cung, tự cấp, nhỏ lẻ và manh mún, phụ thuộc vào thiên nhiên, chưa chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; một bộ phận người dân còn tư tưởng trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, ngại học hỏi, chưa mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế. Bên cạnh đó, xã còn khó khăn về nước sinh hoạt và sản xuất. Do hệ thống kênh mương chưa hoàn thiện, nên hầu hết ruộng chỉ cấy được một vụ, năng suất thấp...
Mặc dù thời gian qua, Nhà nước dành nhiều quan tâm hỗ trợ, cấp uỷ, chính quyền và người dân xã rất nỗ lực trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, song đến nay Đồng Văn mới đạt 9/19 tiêu chí; trong đó nhiều tiêu chí vẫn ở mức thấp, như: Thu nhập bình quân đầu người (12,98 triệu đồng/năm); nhà ở (42,4%)... Nhiều công trình, dự án với chủ trương doanh nghiệp và nhân dân cùng làm khó hoàn thành, bởi phần lớn hộ dân trong xã là hộ nghèo…
Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Văn khẳng định: Thời gian tới xã tiếp tục chỉ đạo người dân đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật và đưa các loại giống mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất. Các đoàn thể tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chủ động tham gia phát triển kinh tế, xoá bỏ tập tục lạc hậu. Xã tranh thủ các nguồn vốn, ưu tiên đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là đường giao thông nông thôn, phát triển dịch vụ du lịch… Bên cạnh đó, xã rất cần sự chung tay hỗ trợ của cả cộng đồng, tạo điều kiện để xã vượt khó vươn lên.
Nguyễn Thanh
