Hơn một tháng trở lại đây, các đơn vị ngành than trên địa bàn tỉnh đã để xảy ra liên tiếp 4 vụ tai nạn lao động (TNLĐ), làm chết 5 người và bị thương 4 người. Theo thống kê của Phòng An toàn, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), từ đầu năm đến ngày 17-8, toàn Tập đoàn xảy ra 12 vụ TNLĐ nghiêm trọng, làm 14 người tử vong.
Trong 4 vụ TNLĐ liên tiếp xảy ra tại Công ty Than Quang Hanh, Công ty CP Than Mông Dương, Công ty Than Hạ Long và Công ty Than Mạo Khê thì vụ TNLĐ làm đau đầu các cơ quan chức năng và đặc biệt là lãnh đạo ngành than nhất là vụ việc ở Công ty Than Mạo Khê. Theo thông tin từ phía Công ty Than Mạo Khê, khi nhóm thợ Phân xưởng Đào lò 4 của Công ty gồm 3 công nhân Vũ Đình Khanh, Đỗ Thành Luân và Đinh Xuân Khánh đang củng cố, xúc đá gương lò xuyên vỉa quay nam khu Tây Bắc II mức -230 đã cuốc phải mìn còn sót lại lẫn trong đất đá. Mìn nổ khiến anh Khánh tử vong tại chỗ, anh Luân và anh Khanh bị thương phải đưa đi cấp cứu.
Điều làm lãnh đạo ngành than trăn trở là những vụ TNLĐ do nổ mìn sót lẫn trong đất đá đã từng xảy ra ở một số đơn vị hầm lò. Ngành than cũng đã giao Trung tâm An toàn mỏ (Viện Khoa học công nghệ mỏ) nghiên cứu giới hạn chênh lệch điện trở của kíp điện trong một mạng nổ để tránh trường hợp mìn câm, mìn sót sau khi nổ. Đồng thời, đặt vấn đề với ngành quân đội nghiên cứu máy dò mìn trong hầm lò nhưng hiện thời vẫn chưa có.
Còn vụ TNLĐ ở Công ty CP Than Mông Dương, Công ty Than Hạ Long, Công ty Than Quang Hanh đã khiến TKV và các đơn vị thành viên phải nghiêm túc nhìn lại công tác quản lý và nâng cao ý thức của người lao động trong việc tuân thủ các quy định về an toàn vệ sinh lao động. Vụ TNLĐ xảy ra vào ca 1 ngày 30-7-2016 ở Công ty CP Than Mông Dương gây tử vong công nhân Nguyễn Văn Định thuộc Công trường Đào lò 2. Nguyên nhân tạm thời được xác định là do anh Định bị ngạt khí khi đi vào ngã ba giữa cúp tời và lò thượng bán xiên mức -115 đến -60. Điều đáng nói là đường lò này đã ngừng hoạt động, không được thông gió và có rào lưới B50 chắn nhưng anh Định vẫn đi vào. Qua vụ TNLĐ này có thể thấy, lỗi của người lao động một phần, thế nhưng không thể không nói đến sự lỏng lẻo trong công tác quản lý của đơn vị.
Tương tự, vụ TNLĐ khiến 3 công nhân, Phân xưởng Khai thác 6, Công ty Than Hạ Long bị thương vong cũng do tuột tời trục kéo vật liệu khiến tích phía sau và các thanh ray lao tự do từ trên đường trục xuống dưới, vượt qua barie chân trục và đập vào đầu 3 công nhân. Theo Chánh thanh tra Sở LĐ-TB&XH Lê Văn Sử, tai nạn có thể do nhiều thứ xảy ra cùng một lúc, có thể tời trục kéo chưa được kiểm tra kỹ trước khi vận hành, còn người lao động thì rời vị trí quy định khi tời chưa được kéo lên hết.
Trao đổi với chúng tôi về việc ngành than liên tiếp để xảy ra TNLĐ, ông Lê Văn Sử cho biết: Nhiều người đặt câu hỏi vì sao TNLĐ ngành than lại xảy ra dồn dập như vậy. Thực ra, không có một nguyên lý hay quy luật nào cả, đây đều là những rủi ro không mong muốn. Như năm 2015, cũng có rất nhiều vụ TNLĐ trong ngành than xảy ra liên tiếp trong 1 tháng, thậm chí trong vài ngày cũng xảy ra vài vụ. Nguyên nhân xảy ra các vụ TNLĐ chết người hầu hết vẫn do người lao động và cán bộ chỉ huy sản xuất chưa chấp hành nghiêm túc nội quy kỷ luật lao động; vi phạm quy định, quy trình sử dụng vận hành thiết bị khi làm việc, tổ chức sản xuất chưa hợp lý; chưa thực hiện tự chủ an toàn khi đi lại, làm việc trong hầm lò.
Để khắc phục tình trạng mất an toàn lao động, ngay sau khi các vụ TNLĐ liên tiếp xảy ra, TKV đã tổ chức nhiều cuộc họp rút kinh nghiệm, chấn chỉnh công tác an toàn lao động trong toàn ngành. Ông Nguyễn Ngọc Cơ, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn đã chỉ đạo các đơn vị hầm lò phải tổ chức phổ biến cụ thể diễn biến, nguyên nhân, biện pháp phòng ngừa sự cố gây tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra đến tất cả người lao động. Các đơn vị để xảy ra TNLĐ nghiêm trọng phải tổ chức kiểm điểm, chấn chỉnh, xử lý kỷ luật những người có liên quan, rút kinh nghiệm kỹ các sự cố gây chết người đã xảy ra và thông báo đến tất cả các công trường, các ca sản xuất, đến từng người lao động, nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn không để sự cố tái diễn. Đặc biệt, lưu ý công tác thông gió và kiểm soát khí mỏ tại các gương lò độc đạo, đường lò tạm dừng sản xuất để kịp thời phát hiện các tồn tại và khắc phục. Kiểm soát công tác đo kiểm tra điện trở kíp điện nhằm đảm bảo hiệu quả công tác nổ mìn, hạn chế tối đa hiện tượng mìn câm, mìn sót. Tăng cường công tác kiểm tra hiện trường sản xuất, phát hiện kịp thời các nguy cơ mất an toàn để có biện pháp khắc phục; tăng cường tuyên truyền cán bộ, công nhân nâng cao ý thức tự chủ trong an toàn sản xuất; nghiên cứu đầu tư xây dựng nhà vệ sinh trong hầm lò tại các ga, nơi chờ đợi đông người. Dù gặp nhiều khó khăn trong sản xuất kinh doanh nhưng ngành than vẫn ưu tiên cho công tác an toàn vệ sinh lao động. Chỉ tính 6 tháng đầu năm, 42 đơn vị thuộc Tập đoàn đã đầu tư trên 461,66 tỷ đồng (50,5% kế hoạch năm) cho công tác an toàn vệ sinh lao động.
Thanh Hằng
