Từ nguồn vốn vay của ngân hàng, rất nhiều hộ nghèo trên địa bàn tỉnh đã có được “cần câu” để giải quyết khó khăn trong cuộc sống, vươn lên, tự chủ về kinh tế gia đình. Tuy nhiên, để họ thoát nghèo bền vững, rất cần thêm những chính sách về vốn ưu đãi nữa cho các đối tượng này.
Hiện Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) là ngân hàng duy nhất trên địa bàn thực hiện cho vay vốn hộ nghèo. Theo thống kê của ngân hàng này, trong giai đoạn 2002-2012, dư nợ cho vay hộ nghèo của ngân hàng đã tăng từ 132 tỷ đồng lên 586 tỷ đồng. Đến thời điểm cuối năm 2013 dư nợ cho vay hộ nghèo đạt 488 tỷ đồng, quý I-2014, dư nợ cho vay đối tượng này là 456 tỷ đồng. Được biết, cho vay hộ nghèo ở Ngân hàng CSXH đang chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổng số cơ cấu vốn vay của ngân hàng này. Trong hơn 10 năm qua, Ngân hàng CSXH đã cho trên 214.000 lượt hộ nghèo vay vốn, doanh số cho vay đạt trên 3.000 tỷ đồng. Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Cung, Phó Giám đốc Ngân hàng CSXH tỉnh cho biết: Từ sau năm 2012, tỷ lệ các hộ nghèo vươn lên thoát nghèo đạt khá cao. Nếu như năm 2011, toàn tỉnh có 23.050 hộ nghèo thì đến hết năm 2012 toàn tỉnh có 11.000 hộ nghèo; hết năm 2013, chỉ còn 7.000 hộ nghèo. Chính vì vậy, từ năm 2013 số hộ nghèo vay vốn của ngân hàng chúng tôi đã giảm đi, tuy nhiên, số vốn vay mỗi hộ lại tăng lên. Nếu như giai đoạn trước bình quân mỗi hộ chỉ vay từ 5-10 triệu đồng thì đến nay, đa số các hộ nghèo đều có thể được giải quyết vay vốn 20 triệu đồng/món vay. Mức lãi suất cho vay hộ nghèo hiện là 0,65%/tháng. Hiệu quả vay vốn hộ nghèo những năm qua của ngân hàng chúng tôi đều rất tốt. Người dân đã có ý thức hơn trong việc vay vốn đầu tư cho sản xuất để thoát nghèo nên tỷ lệ nợ xấu đối với đối tượng này rất ít.
Có thể thấy, với việc đưa vốn cho đối tượng hộ nghèo đã có tác động tích cực đến việc giảm tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh thời gian qua. Bên cạnh đó, nguồn vốn vay đã giúp các hộ dân đầu tư cho sản xuất để ổn định cuộc sống một cách bền vững, hạn chế tỷ lệ tái nghèo. Qua tìm hiểu cho thấy, đối với các hộ nghèo vừa thoát nghèo trở thành hộ cận nghèo thì các chính sách cho đối tượng này hiện khá eo hẹp. Ông Trần Văn Cung, Phó Giám đốc Ngân hàng CSXH cho biết thêm: Giai đoạn 2011-2015, Chính phủ đã yêu cầu hệ thống ngân hàng CSXH rà soát, bổ sung hộ nghèo kịp thời. Theo đó, trên cơ sở các địa phương đánh giá, bình xét hộ nghèo ngay từ đầu năm để bố trí vốn cho hộ nghèo. Đối với các hộ vừa thoát nghèo nhưng có nguy cơ tái nghèo cao, hoặc trong năm xảy ra thiên tai, dịch bệnh… dẫn đến tái nghèo trở lại thì cũng có thể được giải quyết vay vốn trong năm chứ không phải chờ đến hết năm để rà soát. Tuy nhiên, đối với những hộ không nằm trong diện hộ nghèo và có nguy cơ tái nghèo cao thì không được hưởng các chính sách này. Trong khi đó, để thoát nghèo bền vững thì các đối tượng mới thoát nghèo như vậy cũng rất cần hỗ trợ để tiếp tục vay vốn.
Được biết, từ tháng 5-2013, hệ thống Ngân hàng CSXH đã thực hiện vay vốn cho hộ cận nghèo. Ban đầu mức lãi suất được tính là 130% lãi suất cho vay hộ nghèo, nhưng sau đó, để phù hợp tình hình thực tế, mức lãi suất này đã được hạ xuống còn 120% (9,36%/năm). Mức vay này đang tương đương với nhiều món vay của các ngân hàng TMCP, thậm chí, nếu cho vay nông nghiệp, nông thôn thì lãi suất còn thấp hơn. Như vậy, các hộ mới thoát nghèo thành hộ cận nghèo rất khó vay vốn, trong khi tỉnh lại chưa có chính sách mới nào hỗ trợ đối tượng này.
Được biết, trong giai đoạn 2005-2010, tỉnh đã phê duyệt chính sách cho hộ mới thoát nghèo trong 1 năm tiếp tục được vay vốn hộ nghèo như cũ. Sau thời gian này, nếu các hộ còn có nhu cầu vay vốn mới phải chuyển đối tượng vay và chuyển lãi suất vay. Tuy nhiên, từ năm 2011 trở đi, chính sách này đã hết thời hạn, các hộ nghèo không còn được hưởng ưu đãi như vậy nữa. Thiết nghĩ, để thoát nghèo bền vững, ngoài vay vốn của Ngân hàng CSXH, rất cần thêm những hỗ trợ của tỉnh cho đối tượng hộ nghèo, hộ mới thoát nghèo.
Hồng Nhung
