Ở Vùng than Quảng Ninh có 2 đơn vị chuyên làm công tác đào lò chuẩn bị sản xuất. Đó là Công ty Xây dựng mỏ hầm lò 1 và 2. Trong đó Công ty Xây dựng mỏ hầm lò 1 - TKV đảm trách chính ở khu vực Cẩm Phả.
Trên địa bàn này, cùng một lúc, đơn vị phải chịu trách nhiệm thi công 5 công trình trọng điểm gồm mỏ Khe Chàm III (từ mức +25 xuống -300); mỏ Quanh Hanh (từ +30 xuống -175); mỏ Khe Tam (từ +40 xuống -100) và tạo diện khai thác than hầm lò giai đoạn 2 cho Công ty CP Than Mông Dương - TKV với 3 đường lò từ mức +40 xuống -250m và dự án khu khai thác than ở Khe Chàm II và Khe Chàm IV. Công việc ngồn ngộn, song Công ty Xây dựng mỏ hầm lò 1 - TKV chỉ có 1.140 CBCN nên nhiều khi đơn vị phải “căng như dây đàn”, tập trung cao nhất thiết bị, nhân lực để đảm bảo tiến độ cho những công trình trên.
Hệ thống cáp vô tận phục vụ đưa người và thiết bị tới nơi sản xuất tại công trường xây dựng Mỏ Khe Chàm II.
Ảnh: Q.Huy
Chúng tôi đến công trình xây dựng mỏ Khe Chàm III nơi gặp khá nhiều trắc trở trong thi công. Ông Lại Thế Bình, Quản đốc Phân xưởng 12/11 người đã gắn bó với nghề đào lò 37 năm nay, trực tiếp chỉ đạo thi công cho biết: “Phân xưởng tiếp nhận công trình này từ đơn vị khác vì đường lò này có những yêu cầu xử lý kỹ thuật khắt khe, và phải “có nghề” mới đảm bảo tiến độ. Trên công trường, thường xuyên có 195 người làm việc, trong đó thợ đào lò chiếm đến 112 người, tiết diện của giếng chính và giếng phụ đều từ 17,9 đến 20m2, do đó lượng đất đưa lên hàng ngày là khá lớn. Đường lò chính phải đi qua hệ thống lò cũ của khu vực Bắc Mông Dương, chỉ một đoạn 21m mà phải mất đến 2 tháng mới qua được bởi tại đây có mạch nước phun mạnh đến 50m3/h. Phân xưởng phải dùng thép cố định lại, cài với mật độ dày để đổ bê tông, đồng thời với chống thép là thêm cốt thép mềm để tăng khả năng chịu lực cho đường lò. Rồi đến một điểm khác liền kề đó, gặp phay, phá phức tạp, lại phải cắt đến 8 cột sắt để chống mới đổ được bê tông”. Anh Nguyễn Tiến Tùng, Phó Quản đốc Phân xưởng, người hướng dẫn chúng tôi đi thực địa, chỉ lên trần lò, nơi đã dùng que hàn cắt song vẫn lộ ra các mẩu đường ray chống lò cũ dày san sát với nhau, mới hiểu thêm công trình đào lò ở đây thật phức tạp. Đến nay dự án này đã cơ bản hoàn thành, khu hậu cần y tế cùng một loạt hệ thống ga chân trục, ga chở người, ga tránh và sân ga ở mức -150 rộng hơn 40m2 đã xong. Một lần đi lò, mà cảm phục cái nghề quanh năm suốt tháng phải chui vào lòng đất của những người thợ chuyên nghiệp nơi đây. Đi hết đoạn hầm quẹo, nhìn lên đoạn hầm dốc ngược, phải 1.000m mới ra đến cửa lò, khoảng sáng chỉ bé như hạt đỗ. Qua nhiều đoạn, nước trên trần trút xuống như một trận mưa rào, thế mà những người thợ nơi đây luôn phát huy nhiều sáng kiến để khắc phục mọi sự cố để tăng năng suất đào lò.
Mỏ Khe Chàm III có tổng vốn đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng, được khởi công từ đầu năm 2006 với cặp giếng nghiêng dốc 12 độ. Theo dự kiến dự án sẽ hoàn thành trong năm 2010 để nâng công suất mỏ Khe Chàm lên 2,5 triệu tấn than và tạo việc làm cho 3.000 lao động. Tiến độ đào lò bình quân ở đây từ 30 đến 40m/tháng, khi cao điểm, công suất tăng lên 55m/ tháng, Công ty đang phấn đấu, cuối năm nay sẽ đào thông cặp lò giếng này ở mức -300. Cái phức tạp của công trình Khe Chàm III là đường lò khai thác nằm dưới lòng moong của một khai trường lộ thiên nên có giai đoạn nước từ trên thẩm thấu xuống quá lớn, gây ngập giếng không thể thi công được. Tiếp đến lại gặp tầng đất đá yếu Công ty phải phối hợp cùng Viện Khoa học Công nghệ mỏ - TKV thực hiện nhiều lỗ khoan rồi phun bê tông vào để làm đông cứng đất đá, giảm bớt áp lực mỏ mới tiếp tục thi công được. Thế rồi đến mét thứ 1.200 đường lò lại đi vào vùng có tầng đất đá yếu, áp lực mỏ tăng đơn vị phải điều chỉnh bước chống lò từ 0,7m xuống còn 0,35m/vì mới tiếp tục đào xuống sâu được. Để đẩy nhanh tiến độ dự án, Công ty đã đào lò giếng nghiêng thông gió mức +32 tới -112 từ khu công trường Khe Chàm I sang Khe Chàm III với chiều dài 523m. Khi công trình này hoàn thành sẽ rút ngắn thời gian ra than của Khe Chàm III và có thêm một đường lò thông gió, tạo điều kiện khai thác trữ lượng than vỉa dốc. Trong năm tới một dự án lớn đang đợi Công ty thực hiện, đó là xây dựng mỏ Khe Chàm II và Khe Chàm IV với sự hợp tác của Viện Giproshakht (Nga), hiện nay công tác thiết kế đã xong. Hai mỏ này sẽ phát triển trong 2 giai đoạn, thời kỳ đầu, đến mức -500 để khai thác 4 vỉa than có tổng trữ lượng trên 86 triệu tấn (trữ lượng công nghiệp 56 triệu tấn). Riêng giai đoạn đầu này, công suất thiết kế mỏ 3,5 triệu tấn than/ năm. Giai đoạn 2, sẽ khai thác dưới mức -500m đến đáy tầng than (-1.260m) có tổng trữ lượng 119,7 triệu tấn. Dự án được khai thông bằng 2 giếng đứng từ mặt bằng +35. Hai mỏ hầm lò này được thiết kế theo công nghệ hiện đại, đồng bộ khép kín với tổng mức đầu tư dự kiến gần 9.000 tỷ đồng. Tổng khối lượng đường lò khai thông xây dựng cơ bản là 10,889km; tổng khối lượng đường lò xây dựng cơ bản là 18km. Đây là công trình có quy mô lớn do đó Công ty Xây dựng mỏ hầm lò 1 - TKV đang đặt quyết tâm thực hiện một cách nhanh nhất, an toàn nhất và mang lại hiệu quả cao nhất.
