Trong những năm qua, huyện Đầm Hà đã quan tâm chỉ đạo để chuyển dịch cơ cấu cây, con, mùa vụ; cơ cấu sử dụng đất trong nông nghiệp. Bằng các chương trình như: Phát triển cây lúa lai, chuyển đổi đất trũng trồng lúa kém hiệu quả sang nuôi cá nước ngọt; mở rộng diện tích lúa mùa trung vụ phát triển cây chè, chăn nuôi v.v.. đã góp phần làm tăng nhanh giá trị sản xuất nông nghiệp. Song song với đó, huyện đã đề ra những cơ chế hỗ trợ sản xuất phù hợp với điều kiện của địa phương.
Từ cơ chế hỗ trợ
Năm 2006, HĐND huyện đã ra Nghị quyết chuyên đề về việc tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chương trình chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, cơ cấu mùa vụ. Trong Nghị quyết nêu rõ: “Hàng năm huyện trích ngân sách để hỗ trợ nông dân trong huyện 15% giá giống lúa lai vụ xuân và vụ mùa; 30% giá giống lúa lai trung vụ; 25% giá ngô lai vụ xuân và vụ mùa; 50% giá ngô lai vụ đông trồng trên đất 2 lúa”. Trong 4 năm gần đây (từ 2007-2011), huyện đều ra các nghị quyết với các cơ chế hỗ trợ chương trình phát triển kinh tế nông - lâm - ngư nghiệp. Theo đó, tuỳ từng thời điểm, huyện đã có những hỗ trợ cụ thể cho các hộ nông dân, như: Hỗ trợ 50% giá ngô lai giống cho những diện tích ngô đông trồng trên đất 2 lúa; hỗ trợ 30% giá giống lúa lai cho những diện tích lúa mùa sớm và lúa mùa trung vụ; 100% lãi suất tiền vay mua con giống cho những hộ nuôi lợn theo hướng bán công nghiệp có quy mô 60 con trở lên/1 lứa; 100% giá thuê đất mở xưởng chế biến chè tươi; hỗ trợ 80% lãi suất tiền vay ngân hàng trong thời gian 3 tháng cho việc đầu tư mua hạt giống, vật tư phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho các hộ trồng rau, đậu theo quy trình VietGap v.v..
Cùng với những cơ chế hỗ trợ phù hợp, huyện còn thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn người dân những kỹ thuật liên quan đến chăn nuôi, trồng trọt; xây dựng mô hình trình diễn có hiệu quả kinh tế cao để người dân làm theo. Chính từ những cơ chế, chính sách phù hợp mà ở Đầm Hà xuất hiện ngày càng nhiều những mô hình làm kinh tế mới, góp phần tăng giá trị trong sản xuất nông nghiệp.
Đến những mô hình làm giàu
Xã Tân Bình từ nhiều năm nay đã trở thành “vựa mía” năng suất cao của huyện Đầm Hà. Theo bà con cho biết, nghề trồng mía ở đây đã có từ những năm 90 của thế kỷ trước. Tuy nhiên, bấy giờ năng suất, chất lượng chưa tương xứng với tiềm năng của địa phương. Đầu năm 2011, huyện thực hiện dự án “Vùng mía mở rộng”, khuyến khích người dân trồng mía tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng cây mía tím. Huyện đã hỗ trợ 100% kinh phí mua ngọn cho trên 700 hộ trồng mía trong huyện; trong đó xã Tân Bình có 179 hộ. Gia đình ông Nguyễn Danh Thắng (thôn Đông Sơn, xã Tân Bình) là một trong số những hộ được nhận hỗ trợ từ huyện. Nếu như năm 2010, gia đình ông chỉ trồng 0,2 ha mía thì năm 2011, được sự hỗ trợ kinh phí mua ngọn, ông mở rộng trồng lên 0,3 ha. Dự kiến tháng 12 này, ông sẽ thu hoạch. Ông Thắng phấn khởi lắm. Vì theo tính toán, trừ các chi phí đi, nếu có bán với giá từ 4 nghìn rưỡi đến 5 nghìn đồng/cây, thì gia đình ông vẫn có lãi trên 30 triệu đồng. Thu nhập từ mía cao hơn hẳn so với trồng lúa, trồng ngô, lại nhàn hơn nên năm tới, ông sẽ tiếp tục mở rộng diện tích trồng mía để tăng thu nhập.
Gia đình ông Chíu Phổ Sáng, người dân tộc Dao ở thôn Màu Lẻng, xã Quảng Lâm, từ trước tới nay chỉ sống dựa vào rừng và mấy sào ruộng cấy 1 vụ/năm. Nhưng từ tháng 7-2011, được huyện hỗ trợ 500 con gà giống 21 ngày tuổi để chăn nuôi. Vợ, chồng ông đã thực hiện đúng các kỹ thuật mà các cán bộ Phòng NN&PTNT huyện đã hướng dẫn. Đến nay, đàn gà của ông đã lớn, nặng từ 1,8 đến 2,4kg. Dự kiến, đầu tháng 11 này ông sẽ cho xuất chuồng. Ông Sáng bảo: “Đã có người đặt số gà này với giá 90 nghìn/kg. Bán hết đi, tôi sẽ có lãi trên 20 triệu đồng”. Hiệu quả của mô hình nuôi gà đồi của ông đã được nhiều bà con trong xã đến tham quan và học hỏi kinh nghiệm.
Anh Nguyễn Minh Thuỷ là nhân viên văn phòng ở UBND xã Quảng Tân. Tuy vậy, ngoài giờ làm việc, anh Thuỷ thường miệt mài trên những thửa ruộng của gia đình. Anh đã thử nghiệm nhiều loại cây trồng để tìm ra hướng đi thích hợp. Năm 2002, anh trồng cỏ để nuôi bò. Công việc vất vả nhưng không mang lại nhiều lợi nhuận nên anh chuyển sang trồng tre bát độ, trồng cam. Thấy những loại cây này cũng không cho hiệu quả kinh tế như mong muốn, anh lại chuyển sang trồng ổi. Được huyện hỗ trợ toàn bộ lãi suất tiền vay ngân hàng (0,9%), anh Thuỷ vay 100 triệu đồng trong ba năm để đầu tư. Tháng 5-2010, anh trồng trên 4 nghìn cành ổi. Sau 7 tháng rất nhiều cây đã bói quả, thu hoạch được trên 4 tấn ổi. Năm 2011 này, anh đã có trên 3 nghìn gốc ổi cho quả vụ chính, gần 1 nghìn gốc bói quả. Mặc dù thời điểm này chưa thu hoạch nhưng ngay từ bây giờ đã có rất nhiều nhà hàng, cá nhân đặt mua.
Trên đây chỉ là ba trong rất nhiều mô hình kinh tế mà nông dân Đầm Hà đã, đang thực hiện và cho hiệu quả kinh tế cao. Tâm sự chung nhất mà chúng tôi ghi nhận được khi tiếp xúc với những “triệu phú nông dân” này là họ rất phấn khởi. Vì nhờ những cơ chế chính sách hỗ trợ phù hợp của huyện mà họ có cơ hội thay đổi cách làm ăn, cũng là thay đổi cuộc sống, thoát khỏi đói nghèo, vươn lên làm giàu.
Hoàng Nhi
