Phải khẳng định rằng trong những năm gần đây diện mạo đô thị của TP Cẩm Phả đã có sự phát triển vượt bậc. Từ việc đột phá vào hạ tầng giao thông, thành phố đã tạo được một bộ mặt đô thị khang trang, hiện đại, đặc biệt sau khi tuyến đường sắt vận chuyển than được dỡ bỏ đồng bộ với việc nâng cấp, cải tạo QL 18 đoạn Hạ Long - Mông Dương từ 2 làn xe lên 4 làn xe đồng bộ từ TX Đông Triều cho đến phường Mông Dương, TP Cẩm Phả. Từ dự án này đã góp phần tăng cường phương án kết nối giao thông giữa Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn với tuyến cao tốc Hạ Long - Hà Nội và cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, mang đến không gian đô thị mới cho TP Cẩm Phả.
Bất cập tuyến đường cũ
Dù là tuyến giao thông huyết mạch, kết nối TP Hạ Long với TP Cẩm Phả và các huyện miền Đông của tỉnh, tuy nhiên sau khi hoàn thành nâng cấp, cải tạo từ năm 2004, thiết kế đường cấp 3 đồng bằng với 2 làn xe, một số đoạn thi công bằng bê tông rộng 11m. Sau hơn 10 năm sử dụng, tuyến đường xuống cấp khá nghiêm trọng, trở lên chật hẹp do lưu lượng phương tiện giao thông ngày một tăng, nhiều vị trí đường bê tông bị gãy, tạo thành những ổ gà làm ảnh hưởng đến các phương tiện giao thông mỗi khi qua tuyến.
Theo một số người dân sống tại khu vực TP Cẩm Phả, tuyến đường xuống cấp là do ngoài việc có khá đông phương tiện giao thông trọng tải lớn qua lại thì nhiều vị trí không có rãnh dọc. Bản chất là do khi thực hiện nâng cấp, cải tạo một số vị trí chủ đầu tư đã không thiết kế rãnh dọc mà để nước tự chảy xuống phần ruộng trũng liền kề. Cùng với quá trình đô thị hóa, khu vực ruộng trũng đã được quy hoạch, cấp phép xây dựng, hàng trăm ngôi nhà mọc lên, tôn tạo đất ruộng, bám đường đã khiến nước không thể tự tiêu thoát... Điều đó khiến sau mỗi trận mưa, nước không thoát kịp, ùn ứ gây ảnh hưởng đến kết cấu đường.
Thêm nữa, cũng do quy hoạch mở rộng đô thị về phía biển của TP Cẩm Phả, nên thời gian trước đây, trên tuyến có khá nhiều đường ngang cắt qua quốc lộ. Tuy nhiên, tại hầu hết các nút giao đường ngang này lại không có đèn điều khiển giao thông cũng như cảnh báo cho các phương tiện di chuyển trên QL 18. Vì vậy, các phương tiện từ trong đường ngang cứ vô tư cắt ngang qua quốc lộ, rất nguy hiểm. Đặc biệt vào giờ cao điểm, khi các công sở, trường học và các mỏ than tan tầm, xe từ các đường ngang xuống, xe rẽ lên đường quốc lộ, rồi xe máy của công nhân đi làm về, mạnh ai người ấy luồn, người ấy lách đủ kiểu đã khiến đoạn đường vốn đã chật hẹp lại càng chật hẹp hơn.
Thêm nữa, tuyến đường sắt thuộc ngành Than quản lý đã có tác động không nhỏ đến mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân liền kề khi chạy song song với tuyến QL 18, bụi luôn bao trùm cả bầu không khí mỗi khi có tàu chạy qua.
Đột phá và đổi mới
Trên quan điểm tạo bước phát triển đột phá về hạ tầng giao thông theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII (nhiệm kỳ 2010-2015), phát triển dựa vào tập trung huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, tạo động lực nâng cao chất lượng, hiệu quả tăng trưởng để phát triển nhanh, bền vững, nâng cao môi trường sống cho nhân dân... Quảng Ninh đã quyết định đầu tư Dự án cải tạo, nâng cấp QL 18 đoạn Hạ Long - Mông Dương theo hình thức BOT. Đây được xem như một quyết sách đúng đắn trong bối cảnh nguồn vồn bố trí cho các công trình giao thông của Nhà nước đang hạn hẹp, chỉ dành ưu tiên vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia.
Được khởi công từ tháng 9/2015, Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 18 (đoạn Hạ Long – Mông Dương) có tổng vốn đầu tư gần 1.400 tỷ đồng trên cơ sở bám theo tuyến QL 18 cũ. Đường cải tạo, nâng cấp dài 31,5km, chiều rộng nền đường 20,5m với 4 làn xe (rộng gấp 2 đường cũ). Trên tuyến hệ thống đường điện, cáp viễn thông được hạ ngầm; hệ thống cống và rãnh dọc được bổ sung, đảm bảo tiêu thoát nước an toàn cho khu vực; giữa tuyến được bố trí dải phân cách nhằm tăng cường đảm bảo ATGT, tại các nút giao được cải tạo mở rộng bổ sung thêm cây xanh trang trí cảnh quan, điện chiếu sáng và hệ thống đèn tín hiệu giao thông... Sau hơn hai năm triển khai, dự án hoàn thành vào năm 2017 và chính thức thực hiện thu giá hoàn vốn theo hợp đồng BOT từ ngày 13/2/2018.
Ông Vũ Quyết Tiến, Chủ tịch UBND TP Cẩm Phả cho biết: Đây là dự án đặc biệt quan trọng không chỉ đối với riêng TP Cẩm Phả mà của cả tỉnh Quảng Ninh. Bởi là tuyến giao thông kết nối, tạo điều kiện đi lại thuận lợi, an toàn cho nhân dân TP Cẩm Phả và kết nối các huyện, thành phố miền Đông của tỉnh. Trên cơ sở tuyến đường mới, Cẩm Phả đã thực hiện quy hoạch, cải tạo, nâng cấp đô thị, chỉnh trang vỉa hè, lòng đường, từ đó đã góp phần nâng cao môi trường sống cho nhân dân thành phố, hình thành trục cảnh quan mới khang trang, sạch đẹp.
Có thể khẳng định rằng, với nhiều cách làm sáng tạo, đặc biệt là việc huy động hiệu quả các nguồn vốn ngoài ngân sách đồng hành cùng tỉnh phát triển hạ tầng giao thông, chưa có giai đoạn nào hạ tầng giao thông của Quảng Ninh phát triển mạnh mẽ như hiện nay. Điều này có thể thấy rõ qua hàng chục dự án giao thông lớn nhỏ đang hình thành, trong đó có các tuyến cao tốc lần đầu do cấp tỉnh chủ động đầu tư, sân bay tư nhân đầu tiên trong cả nước, cầu Bạch Đằng là cây cầu lớn nhất cả nước hiện nay, và rồi cả tuyến quốc lộ kết nối 3 thành phố lớn của tỉnh là Uông Bí – Hạ Long – Cẩm Phả đồng bộ với 4 làn xe. Nhờ những công trình giao thông trọng điểm này, các cửa ngõ giao thông quan trọng để Quảng Ninh kết nối với quốc tế đều đã được mở. Nếu chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước, phải rất lâu nữa Quảng Ninh mới đồng bộ được hạ tầng giao thông như hiện nay. Điều này, không ngoài mục đích nâng cao, cải thiện môi trường sống cho nhân dân trong tỉnh.
Đỗ Phương
